biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Kültür & Sanat
  3. Törökul Canuzakov
Kırgız Sovyet politikacı · 1893–1921

Törökul Canuzakov Ölüm

Torekul Canuzakov (Kırgızca : Төрөкул Жанузаков ; 1893–1921), Kırgız Sovyet politikacıdır.

Hayat çizgisi 11 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
189319101921
Eğitim Önemli eserler
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Torekul Canuzakov (Kırgızca : Төрөкул Жанузаков ; 1893–1921), Kırgız Sovyet politikacıdır.

Türkistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Merkez Yürütme Komitesi başkan yardımcısı, 1916'da Mülteciler Komisyonu başkanı, Evliya-Ata kasabasının iç işlerinden sorumlu komiseri, Türkistan’daki Türkçülük hareketinin ana örgütleyicilerinden ve liderlerinden biri, gizli örgüt Türkistan Milli Birliği (TMB)’nin üyesidir.

02

Ölüm

—Ölüm

Canuzakov, 1921 yılında 28 yaşındayken Çeka yetkilileri tarafından vuruldu.

Türkiye Cumhuriyeti'ndeki Çeka Genel Temsilcisi Yakov Peters'in Çeka Başkanlığı'na ilettiği 17 Kasım 1921 tarihli rapor:

"...Konuyu ciddiye alıyoruz. Tutuklananlardan birini işe aldık... ona kaçış için fırsat verildi ve şimdi en Basmaçi ortamında, Fergana'da. Raporda da belirtildiği gibi, bu durumda rol oynayan belki de en sorumlu kişi olan Canuzakov, Basmaçi ile her zaman Fergana'daydı. Ajanlara Canuzakov'u her ne pahasına olursa olsun yakalamalarını söyledim ve bu amaçla oldukça büyük miktarda para bıraktım. İlk girişim başarısız oldu, Canuzakov kaçtı, ancak evrak çantasını çok önemli yazışmalarla yakaladık, tek sorun savaş sırasında evrak çantasının nehirde boğulmasıydı. Başka bir girişim başarılı oldu. Canuzakov yakalandı, ancak bu arada müfrezemiz Basmaçi tarafından saldırıya uğradı. Canuzakov'u kaybetmekten korkan müfreze tarafından öldürüldü ve sadece cesedini aldık. Başka bir gün Komiser Eichmans, yakın gelecekte bana teslim edilecek olan ulema davasıyla ilgili çok değerli yazışmaları, belgelerini bulmayı başardığını söyledi. Söz konusu kişilerin tutuklanmasından önce bile Türkistan’da bir ulema örgütünün varlığının farkında olsak da, şu soru hemen ortaya çıktı: Bu örgüt ulemacı mı, yoksa birkaç örgütün unsurlarını mı ele geçirdik?"

Türkistan Cumhuriyeti Devlet Güvenlik Organlarının Tarihinden Belge ve Materyallerin Derlenmesi, 1918 - 1924. Sayı. 2. - Moskova, 1971. S. 130

Binbaşı F. M. Bailey'in ifadesine göre Buhara Emiri 1921 yılı Mayıs ayında Canabad, Afganistan'a geldi. Şöyle rapor etti: "Afganlar ona bir mahkum olarak davranıyor ve tüm yazışmalarını sansürlüyorlar ama ona masrafları için aylık 12.000 Afgan rupisine erişim sağlıyorlar. Emir 1917 yılı Nisan ayında Rusya Devlet Bankası'ndan 150 milyon Ruble çekti. Bu parayı iki Rus'a (Miller ve Widenskij) yabancı bankalarda değerlendirmek üzere emanet etti. Para Moskova'daki bankacı Stakeev'in aracısı olan Noratev'e verildi. Noratev'in bu parayı İngiltere ve Fransa bankalarına yatırması istendi. Para (150 milyon Ruble) yurt dışında muhafaza edildi. Paranın yatırıldığına dair bir belge Emir'e gönderildi. Bu belge Emir kaçtıktan sonra Bolşevikler'in ellerine geçti. Parayı bankadan çektiler. Emir'in üç güvenilir adamı (Torekul, Kari Mirza, Kari Muhitdin) Emir tarafından görevlendirildi. Bombay ve Londra'da 165.000 karakul derisi sattılar. Bunlardan 16 milyon Ruble kazanıldı ve bu parayı Bombay'daki Cox's Bank'a yatırdılar. Emir'in yakın dostu Mir Badalov Avrupa'da Emir'in parasını geri almaya çalıştıysa da başarılı olmadı. Bombay'da parayı bankaya yatıranlar (Torekul ve diğerleri) Emir'in adına değil, Buhara Emirliği adına yatırdılar. Emirlik'in Cox's Bank'a yatırılan parasına ne olduğu hâlâ bilinmemektedir.

Törökul Canuzakov · diğer bölümler

← Törökul Canuzakov profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1893

    Doğum ve Erken Yıllar

    1893 yılında dünyaya geldi.

    Eğitim tek kaynak
  2. 1909

    1909'da Merke Yatılı Okulu'ndan birlikte mezun oldular.

    Eğitim tek kaynak
  3. 1916

    Dmitry Furmanov'un günlüklerinden alıntılara göre, 1916 Orta Asya Ayaklanması'na aktif olarak katıldı ve liderlerinden biriydi.

    Önemli eserler tek kaynak
  4. 1917

    Emir 1917 yılı Nisan ayında Rusya Devlet Bankası'ndan 150 milyon Ruble çekti.

    Önemli eserler tek kaynak
  5. 1918

    Türkistan Cumhuriyeti Devlet Güvenlik Organlarının Tarihinden Belge ve Materyallerin Derlenmesi, 1918 - 1924.

    Önemli eserler tek kaynak
  6. 1920

    Eylül 1920'de Bakü'de düzenlenen Doğu Halkları Kongresi'ne katılmış ve bir Müslüman Sosyalist örgütü olan Türkistan Milli Birliği'nin tüzüğünün hazırlanmasına katılmıştır.

    Önemli eserler tek kaynak
  7. 1921

    Canuzakov, 1921 yılında 28 yaşındayken Çeka yetkilileri tarafından vuruldu.

    Önemli eserler tek kaynak
  8. 1971

    - Moskova, 1971.

    Önemli eserler tek kaynak
04

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Törökul Canuzakov Zeki Velidi Togan
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Törökul Canuzakov hayat hikâyesinde anıyor Zeki Velidi Togan

    “Canuzakov, Türkistan ulusal bayrağını hazırlayan kurulda Munevverkari Abduraşidhanoğlu ve Zeki Velidi Togan ve diğer birkaç kişiyle birlikte görev yaptı.”

05

Kaynaklar

11kaynak kaydı
4farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
8zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Törökul Canuzakov
    tr.wikipedia.org · erişim 03.10.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Hayit, Baymirza (2006). Basmacılar. Babıali Kültür Yayıncılığı. ss. 223, 224. ISBN 975-00981-9-6.
    erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    РАЗАКОВ, ТАЛАНТ (2014). Зарождение и становление органов безопасности Кыргызстана. 1918 – 1953 годы (Rusça). Бишкек: Салам. ss. 108—129. ISBN 978-9967-27-284-2.
    erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Кемелбек КОЖОМКУЛОВ, историк. (18 Kasım 2016). "Манап – значит виноват!" (Rusça) (Слово Кыргызстана bas.). 24 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi24 Mart 2019.
    slovo.kg · erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Фурманов Дмитрий Андреевич (1961). "Собрание сочинений в четырех томах. Том 4. Дневники. Литературные записи. Письма" (Rusça) (Государственное издательство художественной литературы bas.). s. 524.
    erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Кожомкулов, Кемелбек (28 Temmuz 2016). "Торокул Жанузаков – выдающийся поборник свободы". ОсОО "РКЦ Мегаполис" (Rusça). 24 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mart 2019.
    mp.kg · erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Джунушалиев Дж., Семенов И. Е. Верный сын народа // В кн.: Абдрахманов Ю. 1916 Дневники Письма к Сталину. – Фрунзе, 1991.-С. 80.
    erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Blunden, Andy; Pearce, Brian (1977). "Congress of the Peoples of the East. Baku, September 1920. Stenographic Report;". marxists.org. New Park Publications. 16 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi:...
    marxists.org · erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  9. K·09
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Andican, A. Ahat (2003). Cedidizm'den Bağımsızlığa Hariçte Türkistan Mücadelesi. s. 229. ISBN 9758496522.
    erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  10. K·10
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Prof. Velidi Togan, Zeki (2012). Memoirs: National Existence and Cultural Struggles of Turkistan and Other Muslim Eastern Turks. North Charleston, SC: CreateSpace. ss. 93-94. ISBN 1468005685.
    erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  11. K·11
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    India Office, L / P+S, 10 / 950
    erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Törökul Canuzakov” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

06

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    11 kaynak ve 8 olayla ilk kayıt.

07

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
08

Buradan nereye?

aynı alan · kültür & sanat

Ömer Cevat Ökmen

Kültür & Sanat · 1895–1968

aynı alan · kültür & sanat

Sapienza Deniz Muharebesi (1499)

Kültür & Sanat

aynı alan · kültür & sanat

Medeni Yılmaz

Siyasetçi · d. 1954

Kültür & Sanat alanındaki tüm profiller →