Kısaca kimdir?
Teke Sancağı ya da Teke İli, günümüzde Türkiye'nin Antalya şehrinin merkeziyle birlikte; Finike, Kaş, Kalkan, Gömbe, Elmalı, Kızılkaya, Kocaaliler ve Afyonkarahisar'ın bir kısmını içine alan bir Osmanlı sancağıydı. II. Murad zamanında Osmanlıların kontrolüne giren sancağın kuzeyinde Hamîd Sancağı, kuzey doğusunda Karaman, doğusunda Alanya ve batısında Menteşe Sancağı bulunuyordu.
1423'te, Osmanlıların hakimiyeti altına giren bölge, sancak statüsü kazandıktan sonra Anadolu Beylerbeyiliği'ne bağlandı. 19. yüzyıla kadar Anadolu ve Karaman eyaletlerine bağlı olarak yönetildi. 1842'de Karaman Eyaleti'ne bağlandı. 23 Temmuz 1914'te ise çıkarılan bir kanun ile bağımsız hale geldi.
Sancak 19. yüzyılın sonlarında Teke (Antalya), Elmalı, Alaiye (Alanya), Akseki ve Kaş olmak üzere toplam 5 kazaya ve 16 nahiyeye sahipti. 13 Ocak 1914 ve 25 Şubat 1914 tarihlerindeki iki rapora göre; toplam 22.370 kilometrekare (8.640 mil2) yüzölçümüne sahip olan bölgenin nüfusunun 1530'da 115-120.000 ve 1568'de ise 105-110.000 civarında olduğu tahmin edilmektedir.
Yönetimi ve idari taksimatı
—Yönetimi ve idari taksimatı
Sancak statüsü kazandıktan sonra Anadolu Beylerbeyiliği'ne bağlandı. Sonraki dönemlerde de bu statüsünü korudu. Teke Sancağı'nın merkezi Osmanlıların kontrolüne girdiği ilk zamanlarda şehzade sancağı konumundaydı. Bölge I. Bayezid'in saltanatında, önce oğlu İsa Çelebi'ye, ondan sonra da diğer oğlu Mustafa Çelebi'ye sancak olarak verildi. 1502'de ise Şehzade Korkut Manisa'dan Teke Sancağı'na atandı ve 1511 yılına kadar görev yaptı. Bu tarihten sonra ise Osmanlı şehzadeleri bu sancakta görevlendirilmedi. Sancağın idaresinden ve bütün askerî sivil görevlilerin amiri konumunda bulunan Teke Sancakbeyi askerî ve idarî bakımdan Anadolu Beylerbeyi'ne bağlıydı. Terfi, görev yeri değişikliği ve sefer emri gibi konularda ise doğrudan Dîvân-ı Hümâyun'a bağlıydı. Teke sancakbeyleri genellikle bölgeyi tanıyan ve çevredeki diğer sancaklarda görev yapmış kişilerden seçilirdi.
Sancak 19. yüzyıla kadar Anadolu ve Karaman eyaletlerine bağlı olarak idare edildi. Sancağa 19. yüzyıl başlarında genellikle vezir rütbesine sahip paşalar "mutasarrıf" unvanıyla atandılar. Buraya atanan mutasarrıflara genellikle Teke Sancağı ile birlikte Hamid Sancağı'nın da yönetimi verildi. Tanzimat Fermanı ile birlikte sancak yönetimine "muhassıl" unvanına sahip kişiler atanmaya başlandı. 1842'den itibaren muhasıllar görevden alındı ve sancakların idaresi kaymakamlara bırakıldı. Teke Sancağı 1850'ye kadar muhasıllar tarafından yönetilmeye devam etti. 1842 yılındaki düzenlemelerle birlikte merkez şehri Konya olan Karaman Eyaleti'ne bağlandı ve eyalet valileri tarafından idare edilmeye başlandı.
1910'ların başlarında büyük vilayetlerden bağımsız sancaklar oluşturan Osmanlı hükûmeti, 23 Temmuz 1914 tarihinde mecliste çıkardığı kanun ile Teke Sancağı'nı Konya Vilayeti'nden ayırarak bağımsız bir sancak hâline getirdi. 4 Mayıs 1914'te Korkuteli, Finike ve Manavgat adında üç kaza teşkil edildi. 20 Nisan 1924 tarihli Teşkîlât-ı Esâsîye Kanunu'na göre Teke Sancağı Antalya Vilâyeti adını aldı.
Teke Sancağı · diğer bölümler
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Teke Sancağı hayat hikâyesinde anıyor Biga Sancağı
“Toplam 350 deniz mili (650.000 m) kıyı şeridi bulunan sancak, 12.050 kilometrekare (4.650 mil2) yüzölçümüne sahip olan İzmit Sancağı ile 7.500 kilometrekare (2.900 mil2) büyüklüğün...”
-
Teke Sancağı hayat hikâyesinde anıyor Firuz Bey
“Mehmed ile birlikte Emir Mübârizü’d-Dîn Mehmed Bey'in oğlu Osman Çelebî'nin 1423'te, Antalya Valisi Firuz Bey'in oğlu Hamza Bey tarafından Îstanoz'da öldürülmesiyle birlikte Osmanl...”
-
Teke Sancağı hayat hikâyesinde anıyor Hamza Bey
“Mehmed ile birlikte Emir Mübârizü’d-Dîn Mehmed Bey'in oğlu Osman Çelebî'nin 1423'te, Antalya Valisi Firuz Bey'in oğlu Hamza Bey tarafından Îstanoz'da öldürülmesiyle birlikte Osmanl...”
Kaynaklar
Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Profil oluşturuldu
0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.