Tahtacılar

Osmanlı döneminde Toros Dağları’nda yaşayan Tahtacılar, bölgedeki ormanlarda kereste üretimiyle uğraşmışlardır. Kesilen ağaçlar Antalya, Alanya, Finike ve çevresindeki limanlardan sevk edilirdi. Kereste ihracatı devletin tekelinde bulunmaktaydı ve 1477 yılına ait kayıtlara göre, kereste ve reçineden elde edilen gümrük gelirleri yaklaşık 3.500 altın dukaya ulaşmıştır.

Timur, Türkistan ve Horasan'ı egemenliği altına alınca, yurtlarını terk etmek zorunda kalan Ağaçeriler'in bir bölümü İran'a, çoğunluğu da Anadolu'ya yerleşti. Diğer bazı kaynaklara göre, 466 yılında büyük bir göç dalgası meydana geldi ve Hunlara ait Ağaçeri kabileleri gelerek Anadolu'ya yerleşmiştir.

Moğolların Anadolu'yu işgal etmesi üzerine, buraya gelmiş olan Ağaçeriler bu kez Suriye ve Irak'a göç ettiler. Bunlardan bazılarının Timur'un ölümünden sonra 1405 yılında yeniden Anadolu'ya döndüğü ve bu dönemlerden itibaren 'Tahtacılar' olarak anıldığı kabul edilir. Fatih Sultan Mehmed' in, 1453 yılında İstanbul'un fethi sırasında kullanılan gemilerin yapımı için, Balıkesir' in Kaz Dağları'ndaki köylerden Tahtacıları da getirdiği bilinir. Tahtacılar, araştırmacıların bir kesimi tarafından Yörükler ile aynı sosyal yapıda değerlendirilmişlerdir.

Yazılı kaynaklarda Tahtacı adına ise ilk olarak 16. yüzyılda Osmanlı vergi nüfusu tahrir defterlerinde “Cemāat-ı Tahtacıyān” şeklinde rastlanmaktadır.

1. Zamanla yerleşik yaşama geçmeye başlayan Tahtacılar günümüzde daha çok Adana, Mersin, Antalya, Muğla, Denizli, Isparta, Burdur, Aydın, İzmir, Manisa, Balıkesir, Çanakkale, Afyonkarahisar gibi illerde yaşamaktadırlar

Adana'daki Tahtacı köyleri

1. Pozantı Belemedik
2. Karaisalı Nergizlik
3. İmamoğlu Uluçınar
4. Seyhan:Yeşiloba
5. Çukurova:Bahçeşehir

Mersin'deki Tahtacı köyleri

1. Toroslar Dalakderesi, Düğdüören, Bekiralanı
2. Erdemli Tömük
3. Silifke Sayağzı, Kırtıl
4. Mut Yazalanı, Kayabaşı, Keleceköy, Kamaçukuru
5. Tarsus Çamalan, Kaburgediği
6. Mezitli Kuzucubelen
7. Anamur Kaşdişlen
8. Bozyazı Çubukkoyağı, Bahçekoyağı, Tekedüzü

Antalya'daki Tahtacı köyleri

1. Elmalı Akçaeniş
2. Finike Alacadağ, Arifköy, Gökbük
3. Kumluca Beşikçi, Hızırkahya, Toptaş
4. Manavgat Dolbazlar, Sağırin

Muğla'daki Tahtacı köyleri

1. Fethiye Foça
2. Ortaca Kemaliye

Balıkesir'deki Tahtacı köyleri

1. Balıkesir Türkali
2. Burhaniye Pelitköy, Tahtacı
3. Edremit Arıtaşı, Çamcı, Doyran, Kavlaklar, Mehmetalan, Tahtakuşlar
4. Kepsut Mehmetler
5. Savaştepe Kongurca

Çanakkale'deki Tahtacı köyleri

1. Çanakkale Akçeşme, Çiftlikdere, Denizgöründü, Elmacık, Gürecik, Kayadere
2. Ayvacık Bahçedere, Güzelköy, Uzunalan
3. Bayramiç Karıncalı
4. Ezine Derbentbaşı, Koşuburun

Denizli'deki Tahtacı köyleri

1. Sarayköy Yeşilyurt

İzmir'deki Tahtacı köyleri

1. Bayındır Turan, Yakapınar
2. Bergama Yerlitahtacı

İnançlarında ve yaşam biçimlerinde Şamanizm'e ilişkin kanıtlar bulunmasıyla birlikte, korudukları bu kültür, Alevilik inanç ve töreleri ile harmanlanmıştır. İçinde Öz Türkçe'den pek çok kelimeler barındıran, günümüze kadar muhafaza edebildikleri bir günlük konuşma dili kullanmaktadırlar. Kullandıkları ağız, yaşadıkları bölgelerin ağız özelliklerinden de beslenmiş, etkileşime girmiştir.

Tahtacılar tarih boyunca hep doğayla iç içe yaşamışlardır. Giyim kuşamları, el sanatları, yemek kültürleri ile büyük bir kültürel zenginliğe sahiptirler. Örf, adet ve gelenekler bakımından Orta Asya Türk kültüründen izler taşırlar. Zanaat olarak sürdürdükleri ağaç işçiliğinde kadın - erkek birlikte çalışırlar. Tahtacıların bir kısmı, Cumhuriyet ilan edildikten sonra azalan kamusal baskı nedeniyle ziraat, esnaflık, memurluk, serbest meslek vb. meslek gruplarına da ayrılmıştır. Eskiden bu yana süregelen önemli geleneklerinden birisi de bir düğünün hemen sonrası, yeni gelin olmuş kadınlar için yapılan 'Baş Bağlama' ritüelidir.