Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
Fazile Suzan Lütfullah (1909, İstanbul - 11 Ocak 1932, İstanbul), Türk opera sanatçısı.
Türkiye'nin ilk profesyonel müslüman primadonnasıdır. Muhlis Sabahattin Bey'in kurduğu opera tiyatrosunda "Ayşe", "Telefoncu Kız", "Gül Hanım" gibi operetlerde ünlenmiştir.
Gündemde
Başlıklar yayın kuruluşlarının RSS akışlarından ve konu sayfalarından otomatik eşlenir; sayfa açıkken kendiliğinden yenilenir. Haberin tamamı kaynağındadır.
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1909
Fazile Suzan Lütfullah (1909, İstanbul - 11 Ocak 1932, İstanbul), Türk opera sanatçısı.
Önemli eserler tek kaynak -
1929
1929 yılında daha sonra Süreyya Opereti adını alacak olan Muhlis Sabahattin Ezgi'nin kurduğu Muhlis'in Çocukları Operet Topluluğu ile Ayşe operetinde rol aldı ve "Ayşe" operetinin prömiyerinin yapıldığı Samsun'da sahneye çıktı.
Önemli eserler tek kaynak -
1932
Safrakesesinin patlaması sonucu 11 Ocak 1932'de hayatını kaybetti.
Miras tek kaynak -
1933
29 Şubat 1933 tarihinde anısına "Suzan Gecesi" adıyla bir anma etkinliği düzenlendi.
Miras tek kaynak
Hayat hikâyesi
03.1Yaşamı
1909 yılında İstanbul'da doğdu. II. Abdülhamit'in kilercibaşısı İbrahim Bey'in torunudur. Babası avukat Mahmut Refik Bey, annesi Zeynep Hanım'dır. Sahneye çıkan ilk Müslüman amatör kadın tiyatrocu Mevdûde Refik Hanım'ın (Tepedelen) kız kardeşidir.
Kadıköy Notre Dame de Sion Fransız Lisesi'nde öğrenim gördü. 17 yaşında iken, Kadıköy Şehbal Tiyatrosu'nda o yıl kurulan Yeni Operet Heyeti'nin ilk oyunu "Balo Kaçakları"nda başrolde oynadı ve bu yaşta sahneye çıkan ilk Türk kızı oldu.
1929 yılında daha sonra Süreyya Opereti adını alacak olan Muhlis Sabahattin Ezgi'nin kurduğu Muhlis'in Çocukları Operet Topluluğu ile Ayşe operetinde rol aldı ve "Ayşe" operetinin prömiyerinin yapıldığı Samsun'da sahneye çıktı. Soprano Suzan Lütfullah ile büyük başarı kazanan Ayşe Opereti, Samsun turnesinden sonra İstanbul'da Kadıköy'de Melek Kobra ile beraber Süreyya Paşa Operası'nda uzun yıllar sahnede kaldı. Ayşe Opereti'nden sonra Telefoncu Kız, Şen Dul, Franz Lehár, Çardaş Fürstin, Emmerich Kálmán, Bayadere, Asaletmaab operalarında rol aldı.
Türkiye'nin ilk tenorlarından olan rol arkadaşı Lütfullah Surûrî Bey'le evlenen Suzan Hanım'ın bu evlilikten kızı Gülriz Sururi dünyaya geldi.
Eşi Lütfullah Surûrî ile birlikte Almanya Hannover’deki Polydor Stüdyoları’nda Karlı Kapoçelli'nin müzik direktörlüğünde bir dizi plak doldurdular. Bu taş plaklarda Şen Dul, Kontes Mariça, Bayader, Ayşe gibi operetlerin yanı sıra, "Gözler Sözler", "İstanbul Hatırası", "Seven kalp böyle yanar", "Memleketim", "Rita Tango", "Bir martı gibi", "Ben bir çingeneyim" ve "Vatan Hatırası", "Bulvardaki küçük bar" adlı tangoları da seslendirdi. Şevkiye May, Toto Karaca, Lütfi Ay gibi isimlerle dostluklar kurdu.
Safrakesesinin patlaması sonucu 11 Ocak 1932'de hayatını kaybetti.
29 Şubat 1933 tarihinde anısına "Suzan Gecesi" adıyla bir anma etkinliği düzenlendi. Günümüzde Süreyya Operası'nın girişinde yer alan Suzan Lütfullah Surûrî büstü, bu anı gecesinde sağlanan gelirle yaptırılmıştır.
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Suzan Lütfullah hayat hikâyesinde anıyor Gülriz Sururi
“Türkiye'nin ilk tenorlarından olan rol arkadaşı Lütfullah Surûrî Bey'le evlenen Suzan Hanım'ın bu evlilikten kızı Gülriz Sururi dünyaya geldi.”
-
Suzan Lütfullah hayat hikâyesinde anıyor Lütfi Ay
“Şevkiye May, Toto Karaca, Lütfi Ay gibi isimlerle dostluklar kurdu.”
-
Suzan Lütfullah hayat hikâyesinde anıyor Melek Kobra
“Soprano Suzan Lütfullah ile büyük başarı kazanan Ayşe Opereti, Samsun turnesinden sonra İstanbul'da Kadıköy'de Melek Kobra ile beraber Süreyya Paşa Operası'nda uzun yıllar sahnede...”
-
Suzan Lütfullah hayat hikâyesinde anıyor Muhlis Sabahattin Ezgi
“1929 yılında daha sonra Süreyya Opereti adını alacak olan Muhlis Sabahattin Ezgi'nin kurduğu Muhlis'in Çocukları Operet Topluluğu ile Ayşe operetinde rol aldı ve "Ayşe" operetinin...”
-
Suzan Lütfullah hayat hikâyesinde anıyor Şevkiye May
“Şevkiye May, Toto Karaca, Lütfi Ay gibi isimlerle dostluklar kurdu.”
-
Suzan Lütfullah hayat hikâyesinde anıyor Süreyya Paşa
“Soprano Suzan Lütfullah ile büyük başarı kazanan Ayşe Opereti, Samsun turnesinden sonra İstanbul'da Kadıköy'de Melek Kobra ile beraber Süreyya Paşa Operası'nda uzun yıllar sahnede...”
-
Suzan Lütfullah hayat hikâyesinde anıyor Toto Karaca
“Şevkiye May, Toto Karaca, Lütfi Ay gibi isimlerle dostluklar kurdu.”
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - Suzan Lütfullahtr.wikipedia.org · erişim 29.09.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Şura-Yı Devlet Azası Nazif Süruri Bey". 20 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Haziran 2022.ibrahimpazan.com · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·03Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıGülriz Sururi'nin anne adı, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Mezar Yeri Sorgulama 16 Şubat 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. arayüzünde kişinin adının aratılmasıyla doğrulanabilmekte, ancak kayda doğruda...turkiye.gov.tr · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·04Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Annesinin öldüğünü 4 yıl sonra kayıkçıdan öğrendi..." www.posta.com.tr/. Posta gazetesi, 6 Nisan 2014. 3 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Aralık 2017.arşiv · www.posta.com.tr · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·05Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıAkçura, Gökhan. "Sema, efsaneleri güncelleştiren şarkıcı". www.radikal.com.tr. Radikal gazetesi, 4 Temmuz 2009. 11 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2017.radikal.com.tr · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·06Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıSururi, Gülriz (Ekim 2016). Kıldan İnce Kılıçtan Keskince. İstanbul: Doğan Kitap. ISBN 978-60509-3812-8.erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
-
K·07Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Mevdude Refik (Tepedelen)". www.istanbulkadinmuzesi.org. İstanbul Kadın Müzesi. 6 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Aralık 2017.arşiv · www.istanbulkadinmuzesi.org · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·08Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıErgün, Selda. "1923-1960 Yılları Arasında Türk Tiyatrosunda Özel Tiyatro Çalışmaları" (PDF). dergiler.ankara.edu.tr. Tiyatro Araştırmaları Dergisi, Sayı 30, Yıl:2010. 22 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF)...dergiler.ankara.edu.tr · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·09Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıAnd, Metin. "Türk Tiyatro Tarihi: Başlangıcından 1983'e". books.google.com. İletişim Yayınları. 24 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Aralık 2017.books.google.com · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·10Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Suzan Lütfullah Sururi". www.istanbulkadinmuzesi.org. İstanbul Kadın Müzesi web sitesi. 3 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Aralık 2017.arşiv · www.istanbulkadinmuzesi.org · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·11Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Türkiye'nin ilk primadonnası Lütfüllah Suzan öldü". www.cumhuriyetarsivi.com/. Cumhuriyet gazetesi, 7 Ocak 1996. 3 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Aralık 2017.arşiv · www.cumhuriyetarsivi.com · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Suzan Lütfullah” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
11 kaynak ve 4 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.