Stanislav Markelov

1990'lardan itibaren solcu aktivistlerin ve antifaşistlerin yargılandığı davalar, polis şiddeti mağdurlarının ve gazetecilerin davaları dahil olmak üzere kamuoyunda yankı uyandıran birçok davada görev aldı. Kısa bir süreliğine yazarlıkta yaptı.

Rusya Hukukun Üstünlüğü Enstitüsü'nün başkanı olan Markelov, 2006 yılında Moskova'da uğradığı silahlı saldırı sonucu öldürülen gazeteci Anna Politkovskaya'nın, Kasım 2008'de ağır derecede darp edilen muhalefet yanlısı gazetenin editörü Mikhail Beketov'un ve işkence gören birçok Çeçen sivilin avukatlığını üstlendi.

2002 Moskova tiyatro rehine krizi kurbanı olan insanları savundu. Rus Albay Yuri Budanov tarafından evinden zorla alınan günlerce tecavüz ve darp edilerek öldürülen genç Çeçen kadın Elza Kungaeva'nın ailesinin avukatlığını yaptı. Budanov, hapis cezasının tamamlanmasına 15 ay kala 15 Ocak 2009'da serbest bırakıldı. Olay küçük çaplı protestolara sebep oldu.

Markelov, 19 Ocak 2009 tarihinde Moskova'da düzenlediği bir basın toplantısından çıkarken gerçekleşen silahlı saldırılı bir suikast sonucu hayatını kaybetti. Aynı gün olay yerine çok yakın bir yerde Anastasia Baburova adlı bir gazeteci başından vurularak öldürüldü.Cinayet zanlısı olarak tutuklanan ve radikal bir Neo-Nazi milliyetçi örgüt üyesi olan 29 yaşındaki Nikita Tikhonov ömür boyu hapis cezasına, 24 yaşındaki kız arkadaşı Eugenia Khasis ise 18 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

İnsan Hakları İzleme Örgütü ve Uluslararası Af Örgütü cinayetle ilgili tarafsız bir soruşturma istemişlerdir.

Olayla ilgili Rus Devlet Güvenlik Servisi'nin açıkça bir zafiyet gösterdiği iddia edilmiştir. İddialar üzerine devlet başkanı Dmitri Medvedev ve başbakan Vladimir Putin herhangi bir açıklama yapmamışlardır. Dmitri Medvedev ise altı gün sonra taziyelerini sunmuştur.

Markelov'un Budanov'un erken tahliye edilmesine itirazda bulunmaya hazırlandığı biliniyordu.

Ölümünü protesto etmek için Rusya'nın birçok şehrinde yüz binlerce kişi 'faşizme karşı birlikteyiz' şeklinde sloganlar atılarak eylemler düzenlendi.