biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Siyaset & Devlet Yönetimi
  3. Şirvânîzâde Mehmed Rüşdü Paşa
Osmanlı Sadrazamı ve Devlet Adamı · 1828–1874

Şirvânîzâde Mehmed Rüşdü Paşa

Şirvânîzâde Mehmed Rüşdü Paşa, 19. yüzyıl Osmanlı bürokrasisinde yükselerek Abdülaziz döneminde sadrazamlık makamına kadar ulaşmış, ilmiye kökenli bir devlet adamıdır.

Hayat çizgisi 4 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
182818501874
İlk üretimler Eğitim İlk üretimler Önemli eserler
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

1828 yılında Amasya'da doğan Mehmed Rüşdü Paşa, Şirvan kökenli bir aileye mensuptur. Babası İsmail Siracuddin'in rehberliğinde ilk eğitimini aldıktan sonra 1850'de İstanbul'a gelerek medrese eğitimini tamamladı. Vidinli Mustafa Efendi'den aldığı derslerle ilmiye sınıfına dahil oldu.

02

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1828

    Doğumu

    Amasya'da dünyaya geldi.

    İlk üretimler tek kaynak
  2. 1850

    İstanbul'a Geliş

    Beyazıt Camii medresesinde eğitimine başladı.

    Eğitim tek kaynak
  3. 1853

    İlk Resmi Görev

    Amasya Evkaf müdürü olarak atandı.

    İlk üretimler tek kaynak
  4. 1873

    Sadrazamlık Görevi

    15 Nisan 1873 tarihinde Osmanlı Sadrazamı olarak göreve başladı.

    Önemli eserler tek kaynak
  5. 1874

    Görevden Ayrılış

    15 Şubat 1874 tarihinde sadrazamlık görevinden ayrıldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  6. 1874

    Vefatı

    Taif'te hayatını kaybetti.

    Miras tek kaynak
03

Hayat hikâyesi

03.1Kariyeri ve Yükseliş Dönemi

1853'te Amasya Evkaf müdürlüğü ile başlayan kamu hizmeti, İstanbul'da müderrislik ve çeşitli mahkeme görevleriyle devam etti. Keçecizâde Fuad Paşa ile kurduğu yakın bağ, onun devlet kademelerinde hızla yükselmesini sağladı. Suriye'deki idari görevleri, onun devlet adamı olarak tecrübesini pekiştirdi ve nihayetinde 1873'te sadrazamlık makamına kadar taşıdı.

03.2Zorlu Yıllar ve Dönüm Noktaları

Sadrazamlık görevi sırasında devletin içinden geçtiği siyasi krizler ve bürokratik engellerle mücadele etti. 1874 yılında görevinden ayrılmasının ardından Taif'e gönderildi. Bu sürgün süreci, onun siyasi kariyerinin sonunu ve 1874 yılındaki vefatını beraberinde getirdi.

03.3Kişiliği ve Tarihi Mirası

Sicill-i Osmani'de kendisinden 'âlim, fâzil ve zeki' bir zat olarak bahsedilir. Dönemin siyasi atmosferinde hem destekçileri hem de eleştirenleri olan Rüşdü Paşa, Osmanlı bürokrasisinin ilmiye kökenli son dönem devlet adamlarından biri olarak tarihe geçmiştir.

04

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Şirvânîzâde Mehmed Rüşdü… Keçecizâde Fuad Paşa
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Şirvânîzâde Mehmed Rüşdü Paşa hayat hikâyesinde anıyor Keçecizâde Fuad Paşa

    “Keçecizâde Fuad Paşa ile kurduğu yakın bağ, onun devlet kademelerinde hızla yükselmesini sağladı.”

05

Kaynaklar

4kaynak kaydı
3farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
6zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Şirvânîzâde Mehmed Rüşdü Paşa
    tr.wikipedia.org · erişim 28.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Özcan, Tahsin "Mehmed Rüşdî Paşa (Şirvanîzade)" (1999) Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.2 s.179-180 ISBN 975-08-0072-9
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "İSMAİL SİRÂCEDDİN ŞİRVÂNÎ, RİSÂLELER MÜCEDDİDÎ-HÂLİDÎ NAKŞİLİĞİN ESASLARI // Akademik İslâm Araştırmaları Dergisi". 14 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ekim 2019.
    dergipark.org.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.II s.385
    archive.org · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Şirvânîzâde Mehmed Rüşdü Paşa” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

06

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    4 kaynak ve 6 olayla ilk kayıt.

07

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
08

Buradan nereye?

aynı alan · siyaset & devlet yönetimi

Kara Murad Paşa

Sadrazam ve Kaptan-ı Derya · 1611–1655

aynı alan · siyaset & devlet yönetimi

Semiz Ahmed Paşa

Sadrazam / Devlet Adamı · 1490–1580

aynı alan · siyaset & devlet yönetimi

Tiryâkî Hacı Mehmed Paşa

Osmanlı Sadrazamı · 1680–1751

Siyaset & Devlet Yönetimi alanındaki tüm profiller →