Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
Şevki Bektöre (Kırım Tatarcası: Şevqiy Bektöre Шевкъий Бектёре), Kırım Tatarı asıllı şair, eğitimci, akademisyen ve aktivist.
Gündemde
Başlıklar yayın kuruluşlarının RSS akışlarından ve konu sayfalarından otomatik eşlenir; sayfa açıkken kendiliğinden yenilenir. Haberin tamamı kaynağındadır.
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1888
Şevki Bektöre, 1888 yılında Kırım Tatarı bir ailenin ikinci kuşak bireyi olarak Romanya'nın Dobruca bölgesindeki Kavlaklar (günümüzdeki ismiyle Chirnogeni [en]'ye bağlı) köyünde doğdu.
Önemli eserler tek kaynak -
1932
Kırım, Kafkasya ve Orta Asya'da Türkmenistan SSC'nde görev yapmış olan Bektöre 18 Mart 1932 tarihinde “Gizli Türkmen Millî Örgütü'ne üye olmak” suçlamasıyla tutuklandı.
Önemli eserler tek kaynak -
1948
1948'deki savaştan sonra serbest bırakılmış görünse de, Özbekistan'ın Yangiyul şehrinde yerleşti ve pasaport talebi için yetkililere mektup yazmaya başladı.
İlk üretimler tek kaynak -
1957
Stalin'in ölümünden sonraki görece yumuşama döneminde, 1957 yılında Kruşçev tarafından afla serbest bırakıldı ve ailesinin bulunduğu Türkiye'ye göç edebildi.
Miras tek kaynak -
1960
1960 yılında Türkiye'deki Kırım Tatar Millî Hareketi başkanı seçildi.
Önemli eserler tek kaynak -
1961
Bektöre, 18 Aralık 1961 tarihinde İstanbul'da hayatını kaybetti.
Miras tek kaynak -
1965
Eserleri Saadet Bektöre tarafından kaydedilmiş ve Eroğlu Matbaası tarafından 1965 yılında "Volga Kızıl Akarken" başlığı ile yayınlanmıştır.
Önemli eserler tek kaynak
Hayat hikâyesi
03.1Hayatı
Şevki Bektöre, 1888 yılında Kırım Tatarı bir ailenin ikinci kuşak bireyi olarak Romanya'nın Dobruca bölgesindeki Kavlaklar (günümüzdeki ismiyle Chirnogeni [en]'ye bağlı) köyünde doğdu. Henüz 5 yaşındayken ailesiyle Türkiye'ye göç ederek, Eskişehir'in Sivrihisar ilçesinin Karakaya köyüne taşındılar. İlkokulu Eskişehir'de bitirdikten sonra geldiği İstanbul'da birçok Kırım Tatarı ile tanıştı. İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nde eğitim gördü. Burada tanıdığı Kırım Tatarları aracılığıyla katıldığı Kırım Tatar Talebe Cemiyeti'nin aktif bir üyesi oldu.
03.2Tutuklanması
Bektöre, Kırım Tatarları için özel olarak düzenlenmiş ilk Arap kökenli alfabe taslağını hazırladı ve Kırım Tatarcası ve Türkmence ders kitaplarını yazdı. Kırım, Kafkasya ve Orta Asya'da Türkmenistan SSC'nde görev yapmış olan Bektöre 18 Mart 1932 tarihinde “Gizli Türkmen Millî Örgütü'ne üye olmak” suçlamasıyla tutuklandı. KGB'nin öncülü olan NKVD'nin Devlet Siyasi Direktörlüğü (OGPU) birimi tarafından tutuklandı. 10 yıl hapis cezasına çarptırıldı ve Özbekistan'daki tarım çalışma kamplarına, önce Zarafşan'a, sonra Taşkent yakınlarındaki Zengi-Ata'ya gönderildi. Yetişkin hayatının büyük bölümünü Josef Stalin döneminin gulaglarında geçirdi. 1948'deki savaştan sonra serbest bırakılmış görünse de, Özbekistan'ın Yangiyul şehrinde yerleşti ve pasaport talebi için yetkililere mektup yazmaya başladı. 17 Aralık 1948'de Sibirya'nın Krasnoyarsk kentinin kuzeyindeki Yenisey Nehri üzerinde Bolşaya Murta kasabasına hayatını sürdürürken "tehlikeli bir insan olmak" suçundan sorumlu tutuldu. Burada bir tuğla kooperatifinde bekçi olarak çalıştı. Daha sonra atları ve inekleri gütmeye başladı ve sepet dokumacılığı yaptı.
03.3Serbest kalışı
Stalin'in ölümünden sonraki görece yumuşama döneminde, 1957 yılında Kruşçev tarafından afla serbest bırakıldı ve ailesinin bulunduğu Türkiye'ye göç edebildi. 1960 yılında Türkiye'deki Kırım Tatar Millî Hareketi başkanı seçildi.
03.4Ölümü ve anıları
Bektöre, 18 Aralık 1961 tarihinde İstanbul'da hayatını kaybetti. Cenazesi Edirnekapı'ya gömüldü.
Eserleri Saadet Bektöre tarafından kaydedilmiş ve Eroğlu Matbaası tarafından 1965 yılında "Volga Kızıl Akarken" başlığı ile yayınlanmıştır.
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Şevki Bektöre hayat hikâyesinde anıyor İstanbul Üniversitesi
“İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nde eğitim gördü.”
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - Şevki Bektöretr.wikipedia.org · erişim 03.10.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıAnaurt. "Шевкъий Бекторе". anaurt (Kırım Tatarcası). anaurt.com. 4 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ekim 2017.anaurt.com · erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·03Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıAllworth, Edward A. (1998). The Tatars of Crimea: Return to the Homeland : Studies and Documents. Duke University Press. s. 343. ISBN 9780822319948. 17 Mayıs 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mayıs...books.google.com.ua · erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·04Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıSakarya, Ercan. "Gurbet mektupları". Kalgay, 30. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi7 Ekim 2017.arşiv · www.kalgaydergisi.org · erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·05Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıBektöre, Saadet (1965). Volga kızıl akarken. Ankara: Eroğlu Matbaası.erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Şevki Bektöre” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
5 kaynak ve 7 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.