biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Kültür & Sanat
  3. Şerif Mardin
Sosyolog ve siyaset bilimcisiydi · 1927–2017

Şerif Mardin Akademik çalışmaları

Şerif Mardin (1927, İstanbul - 6 Eylül 2017, İstanbul), Türk sosyolog ve siyaset bilimcisiydi.

Hayat çizgisi 7 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
192719702017
Önemli eserler Eğitim Önemli eserler Eğitim Önemli eserler Miras
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Şerif Mardin (1927, İstanbul - 6 Eylül 2017, İstanbul), Türk sosyolog ve siyaset bilimcisiydi.

02

Akademik çalışmaları

—Akademik çalışmaları

1993 yılında ODTÜ Prof. Dr. Mustafa Parlar Eğitim ve Araştırma Vakfı Yılın Bilim Adamı Ödülünü (Prof. Dr. Tekin Dereli ile birlikte) aldı. 1967–1970 yıllarında Türkiye Sosyal Bilimler Derneği (TSBD) kurucu başkanlığı yaptı. Yine 1994 yılında Yeni Demokrasi Hareketi (YDH) kurucu üyesi olarak geçici bir dönem siyasete girdi. Stanford Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Boğaziçi Üniversitesi, Sabancı Üniversitesi ve İstanbul Şehir Üniversitesi'nde öğretim üyeliği yapmıştır.

İlk kez Edward Shils tarafından kullanılan merkez-çevre teorisini Türkiye’ye adapte eden kişidir. Şerif Mardin, “Türk Siyasını Açıklayabilecek Bir Anahtar : Merkez-Çevre İlişkileri” adlı makalesini 1973 yılında İngilizce olarak bir dergide yazar ve 1975 yılında yine İngilizce olarak makale yayınlanır. Daha sonrasında makale 1985 yılında Türkçeye çevrilir ve aynı yıl bu sefer Türkçe olarak Türkiye'de yayınlanır. Merkez-çevre kuramının bu anlamda Türkiye'de karşılık bulması, 1980'lerin ikinci yarısından itibarendir. Türkiye'de çok baskın olan “güçlü devlet” anlatısı merkez-çevre kuramıyla örtüşür.

Şerif Mardin'in merkez-çevre kuramı sadece merkezi değil çevreyi de dikkate alan bir perspektifle anlatır. Türkiye'yi anlamak için açıklamalar getirir. Dualist anlatısı, kültüralist bir okuma sunması ve oryantalist bir yaklaşım içermesi ise eleştirilere neden olmuştur.

Şerif Mardin, 2007 yılında Vatan'dan Ruşen Çakır'la yaptığı bir röportajda 'mahalle baskısı' kavramını ortaya attı. Bu kavramla, muhafazakârlaşan bir toplum içerisinde, bu muhafazakarlaşmanın baskın hale gelmesi durumunda "dini" bir hayat tarzını benimsemeyenlerin kendilerini dışlanmış hissedeceklerini ve baskın hale gelen muhafazakârların değerlerinin ağırlık kazanabileceğini anlatmaya çalıştı.

Şerif Mardin · diğer bölümler

← Şerif Mardin profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1927

    Şerif Mardin (1927, İstanbul - 6 Eylül 2017, İstanbul), Türk sosyolog ve siyaset bilimcisiydi.

    Önemli eserler tek kaynak
  2. 1954

    1954-1966 yılları arasında dönemin önemli dergisi olan Forum'da yazarlık yaptı.

    Önemli eserler tek kaynak
  3. 1962

    Aynı tezin genişletilmiş halini 1962 yılında Princeton Üniversitesi Press'ten "The Genesis of The Young Ottoman Thought" adıyla bastırdı.

    Eğitim tek kaynak
  4. 1964

    Bu konu üzerindeki çalışmalarını 1964 yılında çıkan diğer eseri "Jön Türklerin Siyasi Fikirleri: 1895-1908" (Türkiye İş Bankası Yayınları) ile taçlandırdı.

    Önemli eserler tek kaynak
  5. 1967

    1967–1970 yıllarında Türkiye Sosyal Bilimler Derneği (TSBD) kurucu başkanlığı yaptı.

    Önemli eserler tek kaynak
  6. 1973

    Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nde 13 yıl hocalık yaptıktan sonra Boğaziçi Üniversitesi'nde İktisadi İdari Bilimler Fakültesi'nin kurucu Dekanlığını ve Sosyoloji Bölümü Başkanlığı yaptı (1973).

    Eğitim tek kaynak
  7. 1980

    Merkez-çevre kuramının bu anlamda Türkiye'de karşılık bulması, 1980'lerin ikinci yarısından itibarendir.

    Önemli eserler tek kaynak
  8. 1985

    Daha sonrasında makale 1985 yılında Türkçeye çevrilir ve aynı yıl bu sefer Türkçe olarak Türkiye'de yayınlanır.

    Önemli eserler tek kaynak
  9. 1993

    1993 yılında ODTÜ Prof.

    Önemli eserler tek kaynak
  10. 1994

    Yine 1994 yılında Yeni Demokrasi Hareketi (YDH) kurucu üyesi olarak geçici bir dönem siyasete girdi.

    Önemli eserler tek kaynak
  11. 2007

    Şerif Mardin, 2007 yılında Vatan'dan Ruşen Çakır'la yaptığı bir röportajda 'mahalle baskısı' kavramını ortaya attı.

    Önemli eserler tek kaynak
  12. 2011

    2011 yılında Emeritus statüsü verilmiştir.

    Önemli eserler tek kaynak
  13. 2017

    Şerif Mardin, 6 Eylül 2017 tarihinde İstanbul'da 90 yaşında öldü.

    Miras tek kaynak
04

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Şerif Mardin Betûl Mardin Murat Belge Tekin Dereli Aydın Yalçın İlber Ortaylı
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Şerif Mardin hayat hikâyesinde anıyor Betûl Mardin

    “Kökleri İslam Peygamberi Muhammed'in torunu Hüseyin'e kadar gittiği iddia edilen Mardinizade ailesine mensuptur ve baba tarafından Betûl Mardin ve Arif Mardin'in kuzenidir.”

  • Şerif Mardin hayat hikâyesinde anıyor Murat Belge

    “İnsan, tarih, sosyoloji, popüler kültür konularında her Pazar yayınlanan Gerçek Orada Bir Yerde adlı sohbet programında, Oğuz Haksever’in yönetiminde Gündüz Vassaf ve Murat Belge i...”

  • Şerif Mardin hayat hikâyesinde anıyor Tekin Dereli

    “Tekin Dereli ile birlikte) aldı.”

  • Şerif Mardin kendi hikâyesinde anılıyor Aydın Yalçın

    “Yayımından bir süre sonra bu ekibe Cahit Talas, Muammer Aksoy, Şerif Mardin, Coşkun Kırca, Mümtaz Soysal, Metin And, Sadun Aren, Haluk Ülman, Şevki Vanlı, Cemal Aygen ve daha birço...”

  • Şerif Mardin kendi hikâyesinde anılıyor İlber Ortaylı

    “Burada Şerif Mardin, Halil İnalcık, Mümtaz Soysal, Seha Meray, İlhan Tekeli, Mübeccel Kıray'ın öğrencisi oldu.”

05

Kaynaklar

7kaynak kaydı
5farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
13zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Şerif Mardin
    tr.wikipedia.org · erişim 28.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    İdris Tiftikçi, Akın Çeliktaş (7 Eylül 2017). "Şerif Mardin son yolculuğuna uğurlandı". Hürriyet. Doğan Haber Ajansı. 7 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Eylül 2017.
    hurriyet.com.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Ünlü sosyolog Prof.Dr.Şerif Mardin hayatını kaybetti". Hürriyet Gazetesi. hurriyet.com.tr. 6 Eylül 2017. 6 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Eylül 2017.
    hurriyet.com.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Müziğin büyük üstadı Arif Mardin Hazreti Muhammed'in soyundandı". Hürriyet Gazetesi. hurriyet.com.tr. 9 Temmuz 2006. 7 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Eylül 2017.
    hurriyet.com.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Şerif Mardin bibliyografyası (1950-2007)" (PDF). 29 Mayıs 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 29 Mayıs 2024.
    divandergisi.com · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Türk Siyaseti'nde Merkez-Çevre İlişkilerinin Seyri ve 27 Mayıs 1960 Darbesi". 29 Mayıs 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mayıs 2024.
    dergipark.org.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Merkez-çevre paradigması üzerine eleştirel notlar" (PDF). 29 Mayıs 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 29 Mayıs 2024.
    ismetparlak.wordpress.com · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Şerif Mardin” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

06

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    7 kaynak ve 13 olayla ilk kayıt.

07

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
08

Buradan nereye?

aynı alan · kültür & sanat

Ali Serçek

Futbol Sporcusu · d. 2000

aynı alan · kültür & sanat

Kalafat Mehmed Paşa

I

aynı alan · kültür & sanat

Doğan Baran

Kültür & Sanat · 1929–2004

Kültür & Sanat alanındaki tüm profiller →