Şefkat Nişanı Tarih

16 Temmuz 1878 tarihli nizamnâmeyle tanıtıldı. Nizamnâmenin beşinci maddesinde bunun savaş zamanlarında, deprem, yangın ve su baskını gibi olaylarda devlete ve millete hizmet eden kadınlara verileceği ve üç rütbeden ibaret olacağı belirtilmişti. Birinci ve ikinci şefkat nişanları, çok çeşitli değerli taşlarla süslenmiştir. Üç rütbenin tam ortasında II. Abdülhamid'in “el-gāzî” unvanlı tuğrası ve bunun biraz altında Rumi 1295 (1878) yılı bulunan beş kenarlı yıldız şeklindedir. Tuğra evini çeviren yeşil çember üzerinde “insâniyyet, muâvenet (yardım), hamiyyet (yurtseverlik)” sözcükleri yer alır. Tuğra bir altın yuvarlak içinde olup, bu yuvarlağı bir yeşil emaye bant sarmaktadır. Yıldızın kolları kırmızı emayedendir. Yıldız uçları top şeklinde bitmektedir. Nişan kurdeleye kırmızı emayeden ay-yıldız şeklinde yapılmış bir çengel ile bağlanmaktadır.

Birinci derecenin ayrıca göğüsün sol tarafına takılan bir şemsesi bulunmaktadır. İkinci ve üçüncü derece nişanlar ile birinci derecenin şemsesi yarı kıymetli taşlarla bezenmiştir. Zemininde beyaz, kenarlarında yeşil ve kırmızı şerit kullanılmıştır.

Osmanlı nişanları arasında ölüm halinde geri alınmayan ve hatıra olarak saklanmak üzere varislere bırakılan iki nişandan birisidir (diğeri ise yabancı hanedan üyelerine dağıtılan Hanedan-ı Âli Osman Nişanı'dır).

93 Harbi sırasında Balkanlar'dan İstanbul'a akın akın gelen mültecilere yardım eden yabancı hanımlara dağıtılmak üzere, savaş bittiğinde ihdas edilmişti. İlk kez İngiliz Büyükelçisi Sir Henry Layard'ın eşi Lady Layard'a verildi. Başlangıçta savaş ve felaket kurbanlarına yardımda bulunan kadınlara veriliyordu. Sonraki yıllarda ise hanedan kadınlarına, diplomat eşlerine, kraliçe ve prenseslere verilen bir nişan haline geldi.