biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Bilim & Akademi
  3. Sedat Alp
Tarihçi, arkeolog, akademisyen · 1913–2006

Sedat Alp

Ord. Prof. Dr.

Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
191319602006
İlk üretimler Önemli eserler Eğitim Önemli eserler Eğitim Önemli eserler Öğretmenlik Eğitim Önemli eserler Miras
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Ord. Prof. Dr. Sedat Alp (1 Ocak 1913, Karaferye - 10 Ekim 2006, Ankara), Türkiye'nin ilk hititoloğu olan tarihçi ve arkeolog Türk akademisyen ve akademik idareci. 1982-1983 yılları arasında Türk Tarih Kurumu başkanı olarak görev yaptı.

02

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1913

    Sedat Alp (1 Ocak 1913, Karaferye - 10 Ekim 2006, Ankara), Türkiye'nin ilk hititoloğu olan tarihçi ve arkeolog Türk akademisyen ve akademik idareci.

    İlk üretimler tek kaynak
  2. 1923

    Kurtuluş Savaşı'nı takiben 1923 yılında Lozan Barış Antlaşması'na ek olarak yapılan sözleşme uyarınca Türkiye-Yunanistan nüfus mübadelesi'ne uyarak ailesi ile 1923'te Turkiye'ye göç etti.

    Önemli eserler tek kaynak
  3. 1932

    1932 yılında Atatürk'ün açılmasını sağladığı Avrupa'da yüksek eğitim için burs sağlamak için açılan bir yarışmayı kazanarak Leipzig ve Berlin Üniversitelerinde eski çağ tarihi, hititoloji, eski Anadolu dilleri ve kültürleri, sümeroloji ve akadistik ve arkeoloji eğitimi aldı.

    Eğitim tek kaynak
  4. 1940

    1940 yılında doktora sınavını vererek yurda döndü.

    Önemli eserler tek kaynak
  5. 1946

    Türk Tarih Kurumu üyeliğine 1946 yılında seçildi.

    Önemli eserler tek kaynak
  6. 1953

    1953 yılında Federal Almanya'da Münster Üniversitesinde misafir Profesör olarak ders verdi.

    Eğitim tek kaynak
  7. 1956

    1956-1958 yılları arasında Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi dekanlığına seçilerek bu idarecilik görevini yürüttü.

    Eğitim tek kaynak
  8. 1957

    1957 yılında İtalyan Cumhurbaşkanının nişanı ile, 1972 yılında Federal Almanya Cumhurbaşkanının en yüksek liyakat nişanı ile onurlandırıldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  9. 1958

    1958/1959'da bir yıl süre ile Londra'da, yine 1959'da üç ay süre ile Paris'te, 1969'da bir yıl süre ile Berlin'de, 1978'de iki ay süre ile Federal Almanya'da Marburg'da davetli olarak, 1981/82'de dört ay süre ile Mainz'ta Bilimler Akademisinin davetlisi olarak araştırma yaptı.

    Önemli eserler tek kaynak
  10. 1959

    1959 yılında ordinaryüs profesör unvanını aldı.

    Öğretmenlik tek kaynak
  11. 1979

    Münih Üniversitesinde 1979 yılında misafir Profesör olarak ders verdi.

    Eğitim tek kaynak
  12. 1982

    1982-1983 yılları arasında Türk Tarih Kurumu başkanı olarak görev yaptı.

    Önemli eserler tek kaynak
  13. 2006

    10 Ekim 2006 günü, Ankara'daki evinde vefat etti.

    Miras tek kaynak
03

Hayat hikâyesi

01Hayatı

Sedat Alp, 1 Ocak 1913 tarihinde, o zaman Osmanlı İmparatorluğu sinırları içinde bulunan (günümüzde Yunanistan'da "Veroia" adı ile bulunan) Karaferye kentinde doğdu. Kurtuluş Savaşı'nı takiben 1923 yılında Lozan Barış Antlaşması'na ek olarak yapılan sözleşme uyarınca Türkiye-Yunanistan nüfus mübadelesi'ne uyarak ailesi ile 1923'te Turkiye'ye göç etti.

1932 yılında Atatürk'ün açılmasını sağladığı Avrupa'da yüksek eğitim için burs sağlamak için açılan bir yarışmayı kazanarak Leipzig ve Berlin Üniversitelerinde eski çağ tarihi, hititoloji, eski Anadolu dilleri ve kültürleri, sümeroloji ve akadistik ve arkeoloji eğitimi aldı. 1940 yılında doktora sınavını vererek yurda döndü.

Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'nde hititoloji alanında çalışmalar yaptı ve bu kurumda doçent ve profesör oldu. 1956-1958 yılları arasında Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi dekanlığına seçilerek bu idarecilik görevini yürüttü. 1959 yılında ordinaryüs profesör unvanını aldı.

1953 yılında Federal Almanya'da Münster Üniversitesinde misafir Profesör olarak ders verdi. 1959 yılında Londra'da Victoria and Albert Museum'da konferans verdi, 1967 yılında Roma'da toplanan Uluslararası Mikenoloji kongresine şeref konuğu olarak katıldı, 1969 yılında Alman Arkeoloji Enstitüsünün davetlisi olarak Berlin Üniversitesinde, 1975, 1977-78 yıllarında yine Berlin, Hamburg, Bochum, Giessen, Würzburg, Bonn ve Tübingen Üniversitelerinde, 1977 yılında da Japan Foundation ve Waseda Üniversitesinin davetlisi olarak Tokyo'da bildiriler sundu.

Münih Üniversitesinde 1979 yılında misafir Profesör olarak ders verdi. Aynı yıl içinde Çekoslovakya'da Prag Üniversitesi'ne, İsviçre'de Bern ve Zürih Üniversitelerine, 1980 yılında Paris'te Collège de France'a ve İtalya'da Pavia Üniversitesine davet edilerek, tarafından verilen konferanslar yanında, İstanbul Alman Arkeoloji Enstitüsünde davetli olarak birkaç kez bildiri sundu. 1958/1959'da bir yıl süre ile Londra'da, yine 1959'da üç ay süre ile Paris'te, 1969'da bir yıl süre ile Berlin'de, 1978'de iki ay süre ile Federal Almanya'da Marburg'da davetli olarak, 1981/82'de dört ay süre ile Mainz'ta Bilimler Akademisinin davetlisi olarak araştırma yaptı.

Türk Tarih Kurumu üyeliğine 1946 yılında seçildi. Türk Tarih Kurumunda Genel Sekreter olarak uzun yıllar görev yaptı. Genel sekreter olarak 7., 8. ve 9. Türk Tarih Kongrelerini organize etti. Sunduğu bildirilerle Kongrelerin bilimsel çalışmalarına katıldı. 1982 yılında Türk Tarih Kurumu Başkanlığı'na seçildi.

Yurt içinde ve yurt dışında birçok bilim kuruluşunun üyelik yaptı.

1953 yılında Alman Arkeoloji Enstitüsünün muhabir üyeliğine, 1956 yılında aynı Enstitünün aslî üyeliğine ve 1979 yılında Mainz Bilimler Akademisi üyeliğine seçilen Sedat Alp Mainz Bilimler Akademisine seçilen iki Türk bilim adamından biridir.

Uluslararası Akademiler Birliği toplantılarında Türk Tarih Kurumunu iki kez temsil etti. 1957 yılında İtalyan Cumhurbaşkanının nişanı ile, 1972 yılında Federal Almanya Cumhurbaşkanının en yüksek liyakat nişanı ile onurlandırıldı.

En önemli keşifleri arasında Boğazköy'den sonra en çok çivi yazılı tablet bulunan Maşat Höyük'ün metinlerdeki adının Tapigga olduğunun saptanması bulunmaktadır.

10 Ekim 2006 günü, Ankara'daki evinde vefat etti.

02Ödülleri
  • 1957 - İtalya Cumhurbaşkanı'nın Commendatore Nişanı
  • 1972 - Almanya Cumhurbaşkanı'nın Liyakat Nişanı
  • 1980 - Paris College de France Madalyası
  • 1991 - Almanya Cumhurbaşkanı'nın Yıldızlı Liyakat Nişanı
  • 1991 - İtalya Cumhurbaşkanı'nın Grande Ufficiale Nişanı
  • 1992 - Türkiye Tanıtma Vakfı Ödülü
  • 2001 - Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Onur Ödülü
  • 2001 - Orta Doğu Teknik Üniversitesi Arkeoloji Topluluğu Onur Ödülü
  • 2002 - Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Onur Ödülü
  • 2003 - Aydın Doğan Vakfı Arkeoloji Ödülü
03Uluslararası Akademiler ve Meslek Kuruluşlarına Üyelikleri
  • 1990 - Çorum'da toplanan I. ve III. (1996) Uluslararası Hititoloji Kongrelerinin Başkanı, Uluslararası Hititoloji Kongrelerinin Kurucusu
  • 1993 - Türkiye Bilimler Akademisi Onur Üyesi
  • 1994 - İstanbul Üniversitesi, Eskiçağ Bilimleri Enstitüsü Şeref Üyesi,
  • 1996 - Kentin tanıtımı nedeniyle, BM tarafından verilen Çorum Fahri Hemşehrisi unvanı
  • 1997 - Würzburg Üniversitesi'nden Fahri Doktora
  • 1998 - British Academy Üyesi
04Yayımlanmış eser ve makaleleri 41 kitap · kapaklı raf
41 kitap 1940 → 1981 · 41 yıl

Künyeler Vikipedi maddesindeki eser listesinden ayrıştırıldı. Kapağı bulunamayan kitaplar künyesinden dizildi.

04

Üretimleri

1940 · ESER Untersuchungen zu den Beamtennamen im He...

Untersuchungen zu den Beamtennamen im Hethitischen Festzeremoniell, Leipzig .

eser
1945 · ESER Kumarbi Efsanesi (Almancadan Tercüme), T...

Kumarbi Efsanesi (Almancadan Tercüme), TTK Yayınları: Dizi-VII/11. Ankara .

eser
1947 · ESER Hitit Kanunları Hakkında, Ankara Ünivers...

Hitit Kanunları Hakkında, Ankara Üniversitesi DTCFD V 5,,465-482.

eser
1947 · ESER Şırzı'da bulunan Hitit Hiyeroglif kitabe...

Şırzı'da bulunan Hitit Hiyeroglif kitabesi, DTCFD V 2, ,147-151.

eser
1947 · ESER The Hittite Hieroglyphic Inscription of...

The Hittite Hieroglyphic Inscription of Şırzı, DTCFD V 2,,153-158.

eser
1947 · ESER Hitit Kıralı IV. Tuthaliya'nın Askerî Fe...

Hitit Kıralı IV. Tuthaliya'nın Askerî Fermanı, Belleten XI/43, , s.383-414.

eser
1947 · ESER Military Instructions of the Hittite Kin...

Military Instructions of the Hittite King Tuthaliya IV. Belleten XI, sayı:43, s.403-414.

eser
1947 · ESER La désignation du Lituus eiı Hittite, Jo...

La désignation du Lituus eiı Hittite, Journal of Cuneiform Studies, I, , s.164-175.

eser

Diğer eserler

1948Hitit Metinlerinde GIŠ kalmuš "Lituus" ve HUB.BI "küpe", Belleten XII/46, , s. 301-319.Eser tek kaynak
1949Sosyal sınıf NAM.RA'lar ve Ideogram'ın Hititçe Karşılığı. Belleten XIII/50, , s.245-270.Eser tek kaynak
1952Hitit Devletinin İç bünyesi, IV. Türk Tarih Kongresi, Ankara , s.38-45.Eser tek kaynak
1952Hititler Hakkında yeni bir kitap münasebetiyle, DTCFD X, , s. 241-248.Eser tek kaynak
1952On the Occasion of a new book concerning the Hittites. DTCFD X, , s.249-256.Eser tek kaynak
1954The N (N)-formations in the Hittite Language, Belleten XVIII/72, , s.449-467.Eser tek kaynak
1956Die Lage von Šamuha, Anatolia (Anadolu) I, , s. 77-80.Eser tek kaynak
1957Zu den Körperteilnamen im Hethitischen, Anatolia (Anadolu) II, s.1-48Eser tek kaynak
1963Kaniš=Aniša=Niša, Erken Hitit Çağının bir Başkenti,Belleten XXVII/107, , s. 366-376.Eser tek kaynak
1964Eski Anadolu yazısının Menşeleri, Atatürk Konferansları. Ankara , s. 57-70.Eser tek kaynak
1965Frühbronzezeitliche Marmoridole aus Südwestanatolien, Belleten XXIX/113, , s.9-14.Eser tek kaynak
—GIS kalmuš"Lituus" and HUB.BI "Earring in the Hittite Textes, Belleten XII/46,s.320-324.Eser tek kaynak
05

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Sedat Alp Veysel Donbaz
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Sedat Alp kendi hikâyesinde anılıyor Veysel Donbaz

    “Öğretimi esnasında Sümeroloji ve Akad çalışmaları ile ünlü Kemal Balkan, Emin Bilgiç, Hititoloji alanında uzman Sedat Alp ile çalıştı.”

06

Kaynaklar

2kaynak kaydı
2farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
13zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Sedat Alp
    tr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "TAY – Yerleşme Dönem Ayrıntıları". 26 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Nisan 2012.
    tayproject.org · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Sedat Alp” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

07

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    2 kaynak ve 13 olayla ilk kayıt.

08

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
09

Buradan nereye?

Bilim & Akademi alanındaki tüm profiller →