Kısaca kimdir?
Sarı Saltuk Baba (Saltık Bay Sultan, Sarı Saltuk Dede, Sarı Sultan veya Sarı Saltık ö. 1297/1298) Balkanların Osmanlılar tarafından fethedilmesinden önce başlıca Balkanlarda ve civârındaki bölgelerde seyahat ederek insanlara İslâm'ı tebliğ eden Oğuz Türklerinin Çepni boyundan veya Kıpçak boylarının birinden olduğu ileri sürülen bir derviştir.
Hayatı
—Hayatı
Yaşamı ve kişiliği efsanevî şahsiyet kimliğini daha yaşarken elde ettiği söylenmektedir. Hayatını anlatan Saltuknâme destanı, bu 13. yüzyıl alpereninin savaşlarını ve çeşitli kerâmetlerini konu almaktadır. Saltukname'ye göre Saltık sözcüğü Rumca ve Farsça ve Arapçada çok kuvvetli er Sarı ise ona çok sarı ve kızıl olduğu için verilmiş lakaptır.
Birçok kaynak tarafından Hacı Bektaş-ı Veli'nin talebelerinden Seyyid Mahmud Hayranî'nin müridi ve Rufai tarikâtının kurucusu olan Seyyid Ahmed Er Rufai'nin tâkipçisi olarak anılır.
Hacı Bektaş-ı Veli'nin müridlerinden olan Sarı Saltuk'un Anadolu ve Balkanlarda çok sayıda türbesi bulunmaktadır. Bu türbelerin bâzıları Müslümanların yanı sıra Hristiyan ahâliler için de ziyaret yeri konumundadır. Saltuknâme'de Sarı Saltuk'un on iki mezarı olduğu belirtilmektedir. Sarı Saltuk, beylerin ve kralların mezarına sahip çıkmak isteyeceklerini söyleyerek her isteyene verilmek üzere birer tabut hazırlamalarını vasiyet etmiştir. En ünlü Sarı Saltuk türbesi, halkının 13. yüzyılda İslamiyet'e geçmesine önayak olduğu rivayet edilen İznik'te bulunmaktadır. Saltukname'nin çeşitli yerlerinde Sarı Saltuk'un yer altından şifalı sular çıkardığı anlatılmaktadır. Sarı Saltuk türbelerinden birisinin yer aldığı, Bosna-Hersek'te Blagay şehrinde bulunan Blagay Tekkesi'nin yanında Buna Nehri'nin kaynağı yer almaktadır.
Asıl mezarının Romanya'nın kuzeyinde Dobruca bölgesindeki Babadağ kasabasında olduğu sanılmaktadır. Kendisine bağlı Bektaşilerin yaşadığı Türkiye'de İznik'in yanı sıra Diyarbakır'da, Tunceli'de, Bor'da (Niğde), Rumeli Feneri'nde (İstanbul) Babaeski'de, Manisa'nın Alaşehir ilçesinin Yeşilyurt kasabasında; Makedonya'da Ohri'de; Arnavutluk'ta; Bosna-Hersek'te Blagay'da türbeleri bulunmaktadır.
Sarı Saltuk · diğer bölümler
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Sarı Saltuk hayat hikâyesinde anıyor Ahmet Yaşar Ocak
“37-59 • Şükrü Halûk Akalın, "Sarı Saltuk ve Ebü’l-Hayr-ı Rûmî’nin Saltuknamesi", Kriterion, Renkler, s.156-176, Bükreş, Romania, 1995 • Şükrü Halûk Akalın, "Ebülhayr Rumi", Türkiye...”
-
Sarı Saltuk hayat hikâyesinde anıyor Cem Sultan
“Sarı Saltuk'un hayatını anlatan Saltukname Fatih Sultan Mehmed'in oğlu Şehzâde Cem'in (sonradan Cem Sultan ismiyle tarihe geçecektir) şehzadeliği esnasında verdiği talimat üzerine...”
-
Sarı Saltuk hayat hikâyesinde anıyor Evliya Çelebi
“Sarı Saltuk hakkında bilgi veren başka önemli kaynak da Evliya Çelebi'nin eseri Seyahatname’dir.”
-
Sarı Saltuk hayat hikâyesinde anıyor Hacı Bektaş-ı Veli
“Birçok kaynak tarafından Hacı Bektaş-ı Veli'nin talebelerinden Seyyid Mahmud Hayranî'nin müridi ve Rufai tarikâtının kurucusu olan Seyyid Ahmed Er Rufai'nin tâkipçisi olarak anılır...”
-
Sarı Saltuk hayat hikâyesinde anıyor Machiel Kiel
“Smith, "Some Türbes/Maqams of Sarı Saltuq an Early Anatolian Turkish Gazi-Saint", Turcica, XIV, 1982, ss.216-225 • Menakıb-ı Hacı Bektâş-ı Velî “Vilâyetnâme”, Hazırlayan Abdülbâki...”
-
Sarı Saltuk hayat hikâyesinde anıyor Revan Köşkü
“102 • Yazıcıoğlu Ali, Tevârih-i Âl-i Selçuk, Topkapı Sarayı Kütüphanesi, Revan Köşkü bölümü no.1391, 233a • Grace M.”
-
Sarı Saltuk hayat hikâyesinde anıyor Şükrü Halûk Akalın
“Saltukname yeni Türk harfleriyle tam metin olarak yayına Şükrü Halûk Akalın tarafından hazırlanmıştır.”
-
Sarı Saltuk hayat hikâyesinde anıyor Topkapı Sarayı
“102 • Yazıcıoğlu Ali, Tevârih-i Âl-i Selçuk, Topkapı Sarayı Kütüphanesi, Revan Köşkü bölümü no.1391, 233a • Grace M.”
Kaynaklar
Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Profil oluşturuldu
0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.