biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Edebiyat
  3. Salih Mirzabeyoğlu
Yazar · 1950–2018

Salih Mirzabeyoğlu

Salih Mirzabeyoğlu (doğum adıyla Salih İzzet Erdiş; 10 Mayıs 1950, Erzincan - 16 Mayıs 2018, İstanbul), Türk islamcı militan ve köktendincidir. İslami Büyük Doğu Akıncıları Cephesi (İBDA-C) örgütü ile tanınmıştır.

Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Erken yıllar1950–2018
195019802018
01

Kısaca kimdir?

Salih Mirzabeyoğlu (doğum adıyla Salih İzzet Erdiş; 10 Mayıs 1950, Erzincan - 16 Mayıs 2018, İstanbul), Türk islamcı militan ve köktendincidir. İslami Büyük Doğu Akıncıları Cephesi (İBDA-C) örgütü ile tanınmıştır.

02

Hayat hikâyesi

02.1Çocukluk ve eğitim yılları

Salih Mirzabeyoğlu, Erzincan'da dünyaya geldi. Baba tarafı Kürt kökenli olup Muşlu'dur ve Mirzabeyler aşiretindendir. Anne tarafı ise Türk kökenli olup Bursalı'dır. İlkokulu 1962 yılında Eskişehir'de Fatih İlkokulu'nda, ortaokulu 1965 yılında Mehmetçik Ortaokulu'nda tamamladı ve 1968 yılında Atatürk Lisesi'nden mezun oldu. Yazı ve şiirleri lise yıllarında Babıali'de Sabah gazetesinde yayımlanmaya başladı. 15 yaşında Necip Fazıl Kısakürek ile karşılaştı ve Nakşibendî tarikatına katıldı. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni kazanarak İstanbul'a geldi fakat eğitimini yarıda bıraktı.

02.2Necip Fazıl ile birlikteliği: 1979-1983

Haziran 1979'da çıkardığı Akıncı Güç dergisinin ilk sayısını Necip Fazıl Kısakürek'e ithaf etti. Bu sayıda Millî Selamet Partisi'ne Büyük Doğu'nun gerektirdiği ideolojik misyonu yüklenmediği eleştirisini yaparak, Millî Selamet Partisi'nin gençlik teşkilatı olan Akıncılar'dan ayrıldığını duyurdu. Necip Fazıl Kısakürek, Akıncı Güç dergisindeki bu çıkışını okuması üzerine, Mirzabeyoğlu'nu 10 Haziran 1979 tarihli Ortadoğu Gazetesi'nde “Müjdelerin Müjdesi” başlıklı bir yazıyla takdim etti. Necip Fazıl Kısakürek onun kaleminden çok etkilenmiş, “Benim 40 senedir aradığım ses buydu.” demişti.

Mirzabeyoğlu, Akıncı Güç sayılarında başyazı olarak yayımladığı İdeolocya ve İhtilâl eserinin tefrikasına Necip Fazıl'ın çıkardığı Raporlar'da devam etti. Bu kitabın makalelerinde, devrim teorisini ele aldığı İslamcı bir siyaset düşüncesi geliştirdi. İslamcı siyaseti düşünce ve eylem yönünden sistematize etmeye ağırlık verdi. Bir aktivist olmak yerine, militan ve entelektüel bir İslamî anlayışın teorisyeni olmayı seçti. 1980 yılında, Macar Devrimi'nin strateji ve taktik analizini yaptığı Tarihten Bir Yaprak eserini yayımladı. Bu dönemde “Büyük Doğu Devleti kurmak davranışı” suçlamasıyla hakkında ilk kez dava açıldı.

12 Eylül döneminde arandı. Diğer siyâsî suçlular gibi sıkı yönetim idâresi tarafından hakkında tutuklama kararı çıkartıldı ama bu süreçte tutuklanamadı. Darbe sonrasında hazırlanan 1982 Anayasası'na karşı “hayır” propagandası yapmanın yasak olduğu referandum sürecinde, birçok yerde “anayasaya hayır” bildirileri dağıttı.

Salih Mirzabeyoğlu'nun bu süreçte kaleme aldığı Kültür Davamız, İstikbâl İslâmındır gibi eserlerinin her biri, Necip Fazıl'ın övgüsüyle karşılaştı. Necip Fazıl'la Başbaşa eseri, 1982 yılında Necip Fazıl'ın "Hakkımda yazılmış tek harika kitap" şeklindeki değerlendirmesiyle yayınlandı.

02.3İBDA'yı kurduğu yıllar: 1984-1990

1984 yılında hem düşünce sisteminin hem de onun dile getirildiği yayınevinin adı olan İBDA'yı kurdu. Bu tarihten itibaren yazı hayatına ağırlık verdi ve 1999'a kadar 40'tan fazla eser yayımlayarak kendi külliyatını oluşturdu. 1986-1990 arası dönemde yurt içi ve yurt dışında dikkat çekmeye başladı. Mirzabeyoğlu'nun ortaya koyduğu İBDA fikriyatını benimseyen yeni bir kitle oluştu.

02.4Körfez Savaşı protestoları

Körfez Savaşı öncesinde Cumhurbaşkanı Turgut Özal'ın ABD ile aktif işbirliğine ilişkin açıklamalarına karşı çıkan Mirzabeyoğlu, Ekim 1990'dan itibaren dönemin Cuma dergisine peş peşe üç röportaj verdi ve ABD'nin Irak'a müdahalesine karşı kararsız görüntüdeki İslamî kesimi, Türkiye'deki Amerikan yanlısı siyasî atmosferi tersine çevirmeye çağırdı. ABD'nin Irak'a saldırısının ardından, Mirzabeyoğlu'nun daha sonra “Şanlı Cuma” olarak isimlendireceği 25 Ocak 1991 tarihinde, Beyazıt Meydanı'nda Cuma namazından çıkan Amerikan karşıtı göstericiler, Saddam'a destek sloganları attı. Beyazıt Meydanı'nda polisle çatışan protestocuların yanı sıra, aynı gün Bitlis, Bingöl, Batman ve Kayseri'de de Cuma namazından çıkan yüzlerce kişilik gruplar gösteriye başladı, çok geçmeden onlarca gösterici yaralandı. Tatvan'da bir gösterici, polisin açtığı ateş sonucu hayatını kaybetti. Yurt genelindeki Amerikan karşıtı kalkışmanın sorumlusu olarak görülen Mirzabeyoğlu, 1 Şubat 1991 Cuma günü gözaltına alınarak tutuklandı ve Bayrampaşa Cezaevi'ne gönderildi. 12 Nisan 1991 Cuma günü, şartlı tahliye hükümlerinden yararlanarak tahliye edildi. Mirzabeyoğlu daha sonra bu tutukluluk günlerini, İşkence isimli eserinde anlattı.

28 Şubat sürecinde, bir gün çocuğunu okula götürürken tekrar gözaltına alındı. Hakkındaki suçlama sonrasında yasadışı İBDA-C örgütüne liderlik yaptığı gerekçesiyle tutuklandı.

03

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Salih Mirzabeyoğlu İslami Büyük Doğu Akın... İstanbul Üniversitesi Necip Fazıl Kısakürek
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Salih Mirzabeyoğlu hayat hikâyesinde anıyor İslami Büyük Doğu Akıncıları Cephesi

    “İslami Büyük Doğu Akıncıları Cephesi (İBDA-C) örgütü ile tanınmıştır.”

  • Salih Mirzabeyoğlu hayat hikâyesinde anıyor İstanbul Üniversitesi

    “İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni kazanarak İstanbul'a geldi fakat eğitimini yarıda bıraktı.”

  • Salih Mirzabeyoğlu hayat hikâyesinde anıyor Necip Fazıl Kısakürek

    “15 yaşında Necip Fazıl Kısakürek ile karşılaştı ve Nakşibendî tarikatına katıldı.”

04

Kaynaklar

0kaynak kaydı
0farklı yayıncı
0ansiklopedi maddesi
0zaman çizelgesi olayı

Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.

yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

05

Ne değişti?

  1. Profil oluşturuldu

    0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.

06

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
07

Buradan nereye?

Edebiyat alanındaki tüm profiller →