Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
Saadet İshaki Çağatay (Tatarca: Сәгадәт Исхакый, Säğadät İsxaqi; d. 27 Temmuz 1907 - ö. 24 Haziran 1989), Tatar asıllı Türkolog.
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1907
Doğum ve Erken Yıllar
1907 yılında dünyaya geldi.
Eğitim tek kaynak -
1922
Ayaz İshaki 1922 yılında kızının Avrupa'da okumasını ister ve bir an önce onu yanına Berlin'e çağırır.
Önemli eserler tek kaynak -
1925
1925'te Hamdullah Suphi Tanrıöver'in yardımıyla Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığına geçer.
Önemli eserler tek kaynak -
1928
Saadet İshaki Hanım, 1928'den 1939 yılına kadar Varşova ve Berlin'de babası Ayaz İshaki tarafından yayınlanan "Yanga Milli Yul" (Yeni Milli Yol) dergisinin hazırlanmasında da yardımcı olmuştur.
Önemli eserler tek kaynak -
1931
18 Temmuz 1931'de doktoraya başvuran Saadet İshaki, Willi Bang-Kaup'un yönetiminde hazırladığı "Denominale Verbbildungen in den Türksprachen" (Türk dillerinde İsimden Yapılan Fiiller) adlı eseriyle 15 Aralık 1933'te doktora derecesini alır.
Önemli eserler tek kaynak -
1932
Saadet İshaki, 27 Ekim 1932'de Özbek Türklerinden Tahir Çagatay ile evlenir.
Önemli eserler tek kaynak -
1939
Dünya Savaşı'nın başlamasından sonra Türkistanlı eşi Tahir Çağatay ile 1939'da Türkiye'ye yerleşen Saadet (İshaki) Çağatay, 1 Aralık 1939'da Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Türkoloji asistanlığı için başvuru yapar.
Eğitim tek kaynak -
1940
Bu dilekçesi ile 4 Nisan 1940'ta Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Türkoloji Bölümü kütüphane memur vekilliğine atanır.
Eğitim tek kaynak -
1941
26 Aralık 1941'de doçent olmak için hazırladığı "Eski Osmanlıca'da Fiil Müştakları" adlı araştırmasını fakülte dekanlığına teslim eder.
Eğitim tek kaynak -
1988
Tahir Çağatay adına 1988'de "Ayaz Tahir Türkistan İdil-Ural Vakfı"nı kurmuş ve tüm malvarlığını bu vakfa bağışladı.
Önemli eserler tek kaynak -
1989
24 Haziran 1989), Tatar asıllı Türkolog.
Önemli eserler tek kaynak
Hayat hikâyesi
01Gençliği
Saadet İshaki, 27 Temmuz 1907 tarihinde İdil-Ural bölgesinin Yaushirme (Rusçası: Kutlushkino) isimli bir Tatar köyünde dünyaya geldi. İdil-Ural (Tatar) milli hareketinin lideri Ayaz İshaki'nin kızıdır. Ayaz İshaki 1922 yılında kızının Avrupa'da okumasını ister ve bir an önce onu yanına Berlin'e çağırır. Bunun için Saadet Hanım'a bir pasaport çıkartılması gerekmektedir. Saadet Hanım, amcası ve yengesi ile birlikte Kazan'da pasaport dairesinin yolunu tutar. Saadet Hanım'ı tüm yöneticiler yakından tanımasına rağmen pasaport vermezler. Saadet Hanım'ın önünde tek bir yol kalır, Rusya'dan gizlice kaçmak. Kazan'dan yola çıkarak San Petersburg'a varan Saadet Hanım, çeşitli ölüm tehlikeleri atlatarak ve sınıra kadar olan 175 kilometreyi yürüyerek 1 Kasım 1922'de Finlandiya'ya geçer.
San Petersburg'daki kıtlık ve salgın hastalıklar yüzünden bir ay boyunca Finlandiya'da bir kampta, karantina altında tutulan Saadet Hanım, Finlandiya'ya gelen babası Ayaz İshaki Bey ile birlikte Berlin'e geçer.
Berlin'de Sadri Maksudi ve Yusuf Akçura'nın gizli destekleriyle yabancıların çocuklarının devam ettiği özel bir Alman lisesine (Realgymnasium) yatılı olarak kaydolup Almanca öğrenir. 1925'te Hamdullah Suphi Tanrıöver'in yardımıyla Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığına geçer.
02Akademik hayatı
Saadet Hanım, Berlin Üniversitesi'nde Türkoloji bölümünü bitirir. 18 Temmuz 1931'de doktoraya başvuran Saadet İshaki, Willi Bang-Kaup'un yönetiminde hazırladığı "Denominale Verbbildungen in den Türksprachen" (Türk
dillerinde İsimden Yapılan Fiiller) adlı eseriyle 15 Aralık 1933'te doktora derecesini alır. Saadet İshaki, 27 Ekim 1932'de Özbek Türklerinden Tahir Çagatay ile evlenir.
Saadet İshaki Hanım, 1928'den 1939 yılına kadar Varşova ve Berlin'de babası Ayaz İshaki tarafından yayınlanan "Yanga Milli Yul" (Yeni Milli Yol) dergisinin hazırlanmasında da yardımcı olmuştur.
Bu arada hazırladığı Çora Batır destanı Polonya İlimler Akademisi tarafından yayımlanır. Karl Heinrich Menges ile birlikte hazırladığı Qazakisch adlı monografi de aynı yıl yayımlanır.
II. Dünya Savaşı'nın başlamasından sonra Türkistanlı eşi Tahir Çağatay ile 1939'da Türkiye'ye yerleşen Saadet (İshaki) Çağatay, 1 Aralık 1939'da Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Türkoloji asistanlığı için başvuru yapar. Bu dilekçesi ile 4 Nisan 1940'ta Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Türkoloji Bölümü kütüphane memur vekilliğine atanır. Doçentlik tezini kütüphane memuresi olduğu sıralarda hazırlar. 26 Aralık 1941'de doçent olmak için hazırladığı "Eski Osmanlıca'da Fiil Müştakları" adlı araştırmasını fakülte dekanlığına teslim eder.
Saadet (İshaki) Çağatay, Türkiye'de Türkoloji'nin gelişmesi için büyük katkıda bulundu.
Prof. Dr. Saadet İshaki Çağatay, babası Ayaz İshaki ve eşi Prof. Dr. Tahir Çağatay adına 1988'de "Ayaz Tahir Türkistan İdil-Ural Vakfı"nı kurmuş ve tüm malvarlığını bu vakfa bağışladı. 1989 yılında vefat eden Saadet İshaki Çağatay, Ankara'daki Cebeci Asri mezarlığında defnedilmiştir.
03Kitapları 3 kitap · kapaklı raf
Künyeler Vikipedi maddesindeki eser listesinden ayrıştırıldı. Kapağı bulunamayan kitaplar künyesinden dizildi.
Üretimleri
Altun Yaruk'tan İki Parça, Ankara, Türk Tarih Kurumu Basımevi,
Denominale Verbbildungen in den Türkspachen (Dissertation), Roma,
Kazakça Metinler, Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi,
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - Saadet İshaki Çağataytr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Säğadät İsxaqi Çağatay (Сәгадәт Исхакый-Чагатай)". 26 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi.arşiv · www.trt.net.tr · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·03Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıAta, Prof. Dr. Aysu (2010). "Prof. Saadet Çağatay: Kutlu Adiyle Makalelerim" (PDF). Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Türkoloji Dergisi. ss. 37-50. 19 Şubat 2014 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi2...arşiv · turkoloji.cu.edu.tr · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·04Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıSertkaya, Osman Fikri (2007). "Doğumunun 100. Yıldönümü Dolayısıyla Prof. Dr. Saadet Çağatay" (PDF). Belleten dergisi. II. ss. 131-149. 24 Eylül 2015 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi2 Şubat 2014.arşiv · www.tdk.gov.tr · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·05Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Prof. Dr. Saadet Çağatay". Çokbilgi.com. 21 Mart 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Şubat 2014.arşiv · www.cokbilgi.com · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Saadet İshaki Çağatay” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
5 kaynak ve 11 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.