biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Siyaset & Edebiyat
  3. Rıza Nur
Siyasetçi, hekim ve Yazar · 1879–1942

Rıza Nur Zorlu Yıllar ve Dönüm Noktaları

Rıza Nur, Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk Maarif Vekili ve Lozan Antlaşması delegesi olarak görev yapmış, siyasi kariyerinin ardından yazdığı hatıratı ve tarih çalışmalarıyla tanınan bir hekim ve siyasetçidir.

Hayat çizgisi 11 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
187919101942
İlk üretimler Eğitim İlk üretimler Önemli eserler Miras
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Rıza Nur, 30 Ağustos 1879'da Sinop'ta doğdu. İlk eğitimini Sinop'ta tamamladıktan sonra İstanbul'a gelerek Soğukçeşme Askeri Rüştiyesi'ne girdi. Tıbbiye İdadisi ve Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane'den tabip yüzbaşı olarak mezun oldu. Gülhane'de staj yaparken cerrahi alanında uzmanlaştı ve fennî sünnet üzerine ilk özgün eserlerini kaleme aldı.

02

Zorlu Yıllar ve Dönüm Noktaları

—Zorlu Yıllar ve Dönüm Noktaları

İttihatçılara yönelik muhalefeti nedeniyle sürgün edildi. Cumhuriyet döneminde ise Atatürk ve yeni rejimle yaşadığı fikir ayrılıkları, İzmir Suikastı sonrası 1926'da Türkiye'yi terk etmesine yol açtı. Fransa ve Mısır'da geçen 12 yıllık gurbet hayatında Türk tarihi ve Türkoloji üzerine çalışmalar yaptı. 1938'de Türkiye'ye döndü.

Rıza Nur · diğer bölümler

← Rıza Nur profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1879

    Doğum

    30 Ağustos'ta Sinop'ta dünyaya geldi.

    İlk üretimler tek kaynak
  2. 1901

    Tıbbiye Mezuniyeti

    Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane'den tabip yüzbaşı olarak mezun oldu.

    Eğitim tek kaynak
  3. 1908

    Milletvekilliği

    II. Meşrutiyet'in ilanıyla Sinop milletvekili seçildi.

    İlk üretimler tek kaynak
  4. 1920

    Maarif Vekilliği

    TBMM'nin ilk Maarif Vekili (Eğitim Bakanı) olarak atandı.

    Önemli eserler tek kaynak
  5. 1921

    Moskova Antlaşması

    Moskova Antlaşması'nı imzalayan heyette yer aldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  6. 1923

    Lozan Konferansı

    Lozan Barış Konferansı'na ikinci delege olarak katıldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  7. 1926

    Yurt Dışına Çıkış

    Siyasi baskılar ve İzmir Suikastı sonrası Türkiye'yi terk ederek Fransa'ya yerleşti.

    Önemli eserler tek kaynak
  8. 1938

    Türkiye'ye Dönüş

    Atatürk'ün vefatı sonrası Türkiye'ye geri döndü.

    Miras tek kaynak
  9. 1942

    Vefat

    8 Eylül'de İstanbul'da hayatını kaybetti.

    Miras tek kaynak
04

Üretimleri

1905 · ESER Sıhhî, Tıbbî Makaleler

Sıhhî, Tıbbî Makaleler

eser
1909 · ESER Yeni Usulü Hitan (sünnet) ve Yeni Kıskaç

Yeni Usulü Hitan (sünnet) ve Yeni Kıskaç

eser
1919 · ESER Gurbet Dağarcığı

Gurbet Dağarcığı

eser
1919 · ESER Hürriyet ve İtilaf nasıl doğdu nasıl öld...

Hürriyet ve İtilaf nasıl doğdu nasıl öldü? , Kitabevi Yayınları)

eser
1919 · ESER 'da Meclisi Mebusan İntihabı Sinop'da İn...

'da Meclisi Mebusan İntihabı Sinop'da İntihap Dolaşması

eser
1924 · ESER Türk Tarihi -, 14 cilt, Toker Yayınları)

Türk Tarihi -, 14 cilt, Toker Yayınları)

eser
1928 · ESER Oğuzname destan denemesi

Oğuzname destan denemesi

eser
1930 · ESER İnsan Teşrih, Fizioloji, Hıfzısıhhat , T...

İnsan Teşrih, Fizioloji, Hıfzısıhhat , Tefeyyüz Kitaphanesi)

eser

Diğer eserler

1931Réponse à un article de M. Paul Pelliot sur L'oughouz-NaméEser tek kaynak
1968Hayat ve Hatıratım , Altındağ Yayınları)Eser tek kaynak
1982Hayat ve Hatıratım , Frankfurt - Tam metin)Eser tek kaynak
2017Namık Kemal Hayatı Divanı Eserleri , Doğu Kütüphanesi)Eser tek kaynak
2021Türk Şiirbiligi , Ötüken Neşriyat)Eser tek kaynak
2022Uğuz Kağan Destanı , Ötüken Neşriyat)Eser tek kaynak
—Türk BilikEser tek kaynak
—TanrıdağEser tek kaynak
—Mangal Yürekli Adam Topal OsmanEser tek kaynak
—Türklük DuasıEser tek kaynak
—Cemiyet-i Hafiye (İşaret Yayınları)Eser tek kaynak
—Moskova-Sakarya Hatıraları (Boğaziçi Yayınları)Eser tek kaynak
—Lozan Hatıraları (Boğaziçi Yayınları)Eser tek kaynak
—Hücumlara Cevaplar (polemik)Eser tek kaynak
—Türk Bilik (dergi)Eser tek kaynak
—Tanrıdağ (dergi)Eser tek kaynak
—Fenn-i HitanEser tek kaynak
—Serbin Verem Kâzib-i İltihabisiEser tek kaynak
—Cerh-ı UnükEser tek kaynak
—Hitan Ve Emrazı ZühreviyeEser tek kaynak
—Hitanın Hiss-i Tenasülî Üzerine Te'siriEser tek kaynak
—Sünnetçiler ve DoktorlarEser tek kaynak
—Belsoğukluğu ve Firengiye Yakalanmamak ÇaresiEser tek kaynak
—Sun'î Nebat ve Hayatın Hıkemî EsaslarıEser tek kaynak
—Serveti Şahane ve Hakk-ı MilletEser tek kaynak
—Meclisi Mebusanda Fırkalar MeselesiEser tek kaynak
—Tıbbiyeti HafiyeEser tek kaynak
—Hürriyet ve İtilaf Nasıl Doğdu, Nasıl Öldü?Eser tek kaynak
—Samson ile DalileEser tek kaynak
—Janet'in DüğünüEser tek kaynak
—Türkiye'nin Sıhhî İçtimaî CoğrafyasıEser tek kaynak
—Sıhhiye ve Muaveneti İçtimaiye Vekâletine RaporEser tek kaynak
—Şecere-i TürkEser tek kaynak
—Arap Şiirbiliği (El-arûz)Eser tek kaynak
—Zone Turque Etc...Eser tek kaynak
—Şehnâme ve Firdevsi (Şehnâmenin Hulâsası)Eser tek kaynak
—Ermeni TarihiEser tek kaynak
—Türk Şiirinin Evülasyonu ve Analitik TedkikiEser tek kaynak
—Fransız Şiir BiliğiEser tek kaynak
—FaustEser tek kaynak
—MinyonEser tek kaynak
—LakmeEser tek kaynak
—KarmenEser tek kaynak
—Özdemirle DolunEser tek kaynak
—Hekim Mail Efendi yahut Alafranga mı, Alaturka mı?Eser tek kaynak
—El-Eczaciyü-n-Nasıh (Usta Eczacı)Eser tek kaynak
—Leblebici HorhorEser tek kaynak
—El-Eczaciyü-n-Nasıh Üzerine İzahatEser tek kaynak
—Janet'in Düğünü PartisiyonuEser tek kaynak
—Sinop'da Rıza Nur KütüphanesiEser tek kaynak
—Paçi İli AnçiEser tek kaynak
—Ebrece (muhtasar) Türk TarihiEser tek kaynak
—Ebrece (muhtasar) Türk Şiir BiliğiEser tek kaynak
—İkibuçuk Asır Evvelki Türküler ve NotlarıEser tek kaynak
—Şuküfe-ii MuhabbetEser tek kaynak
—Apoşka Na'tıEser tek kaynak
—Viyana MektuplarıEser tek kaynak
—İkinci Murad DivanıEser tek kaynak
—Şiirlerim (Rıza Nur Divanı)Eser tek kaynak
—Şiir ve Nesir Bütün Eserlerim Hakkında MalumatEser tek kaynak
05

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Rıza Nur İzmir Suikastı Süleyman Turgut Özakma... V. Mehmed Kadir Mısıroğlu
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Rıza Nur hayat hikâyesinde anıyor İzmir Suikastı

    “Cumhuriyet döneminde ise Atatürk ve yeni rejimle yaşadığı fikir ayrılıkları, İzmir Suikastı sonrası 1926'da Türkiye'yi terk etmesine yol açtı.”

  • Rıza Nur kendi hikâyesinde anılıyor Süleyman Turgut Özakman

    “Rıza Nur Dosyası, Bilgi Yayınevi • 1995: Atatürk, Kurtuluş Savaşı ve Cumhuriyet Kronolojisi, Bilgi Yayınevi • 1997: Vahidettin, Mustafa Kemal ve Milli Mücadele, Bilgi Yayınevi • 19...”

  • Rıza Nur kendi hikâyesinde anılıyor V. Mehmed

    “Rıza Nur'un Arnavutluk'ta bir yeni ayaklanma çıkması için isyanın liderlerinden olan ve Sinop'ta sürgünde bulunan Yakovalı Rıza ile anlaşmış ve kışkırtıcılık yapmış olduğu belirtil...”

  • Rıza Nur kendi hikâyesinde anılıyor Kadir Mısıroğlu

    “Rıza Nur'un 'Hayat ve Hatıratım' adlı eserini yayımlaması ve kendi yazdığı tarih kitapları, onun İslamcı ve monarşist çevrelerde tanınmasını sağladı.”

06

Kaynaklar

11kaynak kaydı
4farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
9zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Rıza Nur
    tr.wikipedia.org · erişim 28.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "RIZA NUR". Hekim, siyaset adamı ve yazar. TDV İslam Ansiklopedisi. 27 Eylül 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2020.
    islamansiklopedisi.org.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "T.M.B.B. ZABIR CERİDESİ" (PDF). Sinob Mebusu Dr. Rıza Nur Beyle 78 arkadaşının, Osmanlı İmparatorluğunun münkariz olduğuna ve yeni Türkiye Hükümetinin onun vârisi bulunduğuna Makamı Hilâfetin esaretten kurtulacağına dai...
    tbmm.gov.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Rıza Nur, "Hayat ve Hatıratım". 1. Altındağ Yayınevi. s. 5.
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Rıza Nur, "Hayat ve Hatıratım". 1. Altındağ Yayınevi. s. 72.
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Dr. Rıza Nur, Hayat ve Hatıratım (Paris 1929), Altındağ Yayınları, İstanbul 1967, Cilt: I, s.92-93.
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Rıza Nur (1993). Moskova-Sakarya Hatıraları. Boğaziçi Yayınları. ss. 12-35. ISBN 9789754510522.  |erişim-tarihi= kullanmak için |url= gerekiyor (yardım)
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Rıza Nur (2000). Lozan Hatıraları. Boğaziçi Yayınevi. ss. 10-20. ISBN 9789754513394.  |erişim-tarihi= kullanmak için |url= gerekiyor (yardım)
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  9. K·09
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Şevket Süreyya Aydemir (1999). Enver Paşa 2 - Şevket Süreyya Aydemir. Remzi Kitabevi. ss. 258-270. ISBN 9789751403964.  |erişim-tarihi= kullanmak için |url= gerekiyor (yardım)
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  10. K·10
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Rıza Nur. Hayat ve Hatıratım 1. Rıza Nur Kendini Anlatıyor. İşaret Yayınları. ss. 92-93. ISBN 9789753500203.  |erişim-tarihi= kullanmak için |url= gerekiyor (yardım)
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  11. K·11
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Bayraktar, Muharrem (8 Eylül 2020). "Belgelerde ve Belgelerle Rıza Nur". Cumhuriyet. 15 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Eylül 2020.
    cumhuriyet.com.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Rıza Nur” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

07

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    11 kaynak ve 9 olayla ilk kayıt.

08

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
09

Buradan nereye?

aynı alan · siyaset & edebiyat

Gökçe Fırat Çulhaoğlu

Gazeteci, yazar ve Siyasetçi · d. 1974

aynı alan · siyaset & edebiyat

Hakkı Saruhan Oluç

Siyasetçi, yazar ve Gazeteci · d. 1958

aynı alan · siyaset & edebiyat

Güldal Okuducu

Siyasetçi ve Yazar · d. 1958

Siyaset & Edebiyat alanındaki tüm profiller →