Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
Reşit Süreyya Gürsey (1889-1962), Türkiye'nin ilk radyologlarından biri olup aynı zamanda bir fizikçi ve edebiyatçıdır.
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1889
Doğum ve Erken Yıllar
1889 yılında dünyaya geldi.
Eğitim tek kaynak -
1908
Ancak 1908'de Tıp Fakültesine geçti.
Eğitim tek kaynak -
1918
1918 yılında Azerbaycan'a giderek fizik öğretmeni olarak çalışmaya başladı.
İlk üretimler tek kaynak -
1920
Azerbaycan'dayken 20 Nisan 1920 tarihinde kendisi gibi Türkiye'den Azerbaycan'a gitmiş olan Remziye Hanım ile evlendi.
Önemli eserler tek kaynak -
1921
Oğlu ünlü bir fizik akademisyeni olan Feza Gürsey (1921-1992), kızı ise Uluslararası Psikoloji Derneğinin tek Türk üyesi olan Deha Gürsey-Owen'dır (1924-2012).
Önemli eserler tek kaynak -
1930
Ancak çift 1930 yılında ayrıldı.
Önemli eserler tek kaynak -
1935
1935 yılında ise emekliye ayrılıp Almanya ve Avusturya'ya giderek fizik konusunda ihtisas yaptı.
Önemli eserler tek kaynak -
1962
Dünya Savaşı sırasında ikinci askerliğini yapmak üzere yurda döndüyse de savaştan sonra Amerika Birleşik Devletleri'ne yerleşti ve 27 Ağustos 1962 tarihinde Amerika'da vefat etti.
Miras tek kaynak
Hayat hikâyesi
01Yaşamı
1889 yılında Niğde ilinin Bor ilçesinde deniz subayı Hasan Hüsnü Bey ve Zekiye Hanım'ın oğlu olarak dünyaya geldi. Aile Hasan Hüsnü Bey'in görevi sebebiyle çeşitli kentlere taşındı. İlk eğitimini Girit'te ve orta eğitimini Mersin'de tamamladı. Daha sonra İstanbul'da Kara Harp Okuluna girdi. Ancak 1908'de Tıp Fakültesine geçti. I. Dünya Savaşı sırasında askerî doktor olarak görev yaptı. 1918 yılında Azerbaycan'a giderek fizik öğretmeni olarak çalışmaya başladı. Türk Kurtuluş Savaşı sırasında ülkeye döndü. Savaş sonrasında Ankara ve Niğde'de doktor olarak çalıştı. Ayrıca bir süre de Niğde'de fizik ve matematik öğretmenliği yaptı. Tıp uzmanlık eğitimi için yurt dışına çıktı. Radyoloji dalını seçti. Fransa'da Sorbonne Üniversitesi ve İngiltere'de Cambridge Üniversitesinde Marie Curie ve Joseph John Thomson gibi Nobel ödüllü hocalardan ders aldı. Türkiye'ye döndü ve Tokat ve Turhal'da çalıştı. Fakat o dönemde çok tehlikeli bir meslek olan röntgen uzmanlığından vazgeçip yarbay rütbesiyle Kuleli Askeri Lisesinde fizik öğretmenliğine atandı. 1935 yılında ise emekliye ayrılıp Almanya ve Avusturya'ya giderek fizik konusunda ihtisas yaptı. Nobel ödüllü Werner Heisenberg ve Erwin Schrödinger'den ders aldı. II. Dünya Savaşı sırasında ikinci askerliğini yapmak üzere yurda döndüyse de savaştan sonra Amerika Birleşik Devletleri'ne yerleşti ve 27 Ağustos 1962 tarihinde Amerika'da vefat etti.
02Aziz Nesin ve Reşit Süreyya
Reşit Süreyya ünlü mizah yazarı Aziz Nesin'in de bir dönem Kuleli Askeri Lisesinde öğretmeniydi. Aziz Nesin, Böyle Gelmiş Böyle Gitmez adlı anı kitabında Reşit Süreyya'ya da bir bölüm ayırmıştır. Nesin'in yazdığına göre Reşit Süreyya Amerika'ya Ernest Rutherford'un bir tavsiye mektubu ile gitmiş, geliştirilmekte olan nükleer teknoloji ile ilgilenmiş, ancak Amerikalılar tabiiyet değiştirme şartını koyunca araştırma konusunu değiştirip içten yanmalı motorlar üzerinde çalışmaya başlamıştı.
03Ailesi
Azerbaycan'dayken 20 Nisan 1920 tarihinde kendisi gibi Türkiye'den Azerbaycan'a gitmiş olan Remziye Hanım ile evlendi. Remziye Hanım (sonradan aldığı soyadı ile Remziye Hisar) sonraki yıllarda Türkiye'nin ilk kadın kimya akademisyeni oldu. Ancak çift 1930 yılında ayrıldı. İki çocukları oldu. Oğlu ünlü bir fizik akademisyeni olan Feza Gürsey (1921-1992), kızı ise Uluslararası Psikoloji Derneğinin tek Türk üyesi olan Deha Gürsey-Owen'dır (1924-2012).
04Yayınları
Reşit Süreyya Gürsey sadece hekim ve fizikçi değil aynı zamanda edebiyatçıydı. Çok sayıda mesleki ve edebî eser yayınlamıştır:
05Mesleki ve teknik eserler 10 kitap · kapaklı raf
Künyeler Vikipedi maddesindeki eser listesinden ayrıştırıldı. Kapağı bulunamayan kitaplar künyesinden dizildi.
Üretimleri
Edebiyât-ı Cedide
Bir Tılsımın Nakışları
Geceden Şarkılar
Radyumla Tedâvi
Riyâziye Esasları
Fizik Meseleleri
Fizik Bakaloryası
Harp Zehirleri Kimyası
Diğer eserler
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - Reşit Süreyya Gürseytr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıNiğde il Kültür Müdürlüğüfacebook.com · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·03Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Ünlü fizikçiler sitesi". 26 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2020.fizikciler.info.tr · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·04Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıAziz Nesin Böyle Gitmiş Böyle Gitmez Cilt 3, sf 719erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Reşit Süreyya Gürsey” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
4 kaynak ve 8 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.