Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
Reşit İmrahor, Ahmet Güntan, İzzet Yasar ve Mustafa Irgat'ın ortaklaşa kullandıkları mahlas.
Enis Batur ve Cenk Koyuncu da aynı mahlasla eserler vermiş, İsmail Yerguz bu mahlasla çeviriler yapmıştır. Reşit İmrahor Türk edebiyat çevrelerini uzun bir süre meşgul eden bir edebiyat fenomeni olmuştur.
Tempo dergisinin soruşturması
—Tempo dergisinin soruşturması
Tempo dergisi Reşit İmrahor'un gizemini çözmek üzere harekete geçer. Derginin 20 Ağustos 1989 sayısında “Reşit İmrahor Sahiden Yaşadı mı, Patron?” başlıklı bir yazı kaleme alan gazeteci Ümit Bayazoğlu, Reşit İmrahor'un, Ahmet Güntan, İzzet Yasar ve Enis Batur'un ortak kullandıkları bir mahlas olduğunu iddia eder. Aynı yazıda Enis Batur, Gergedan'da yayımladığı iki İmrahor şiirinin hikâyesini şu sözlerle anlatır: "Bir gün sekreterim kapıdan başını uzattı, 'Reşit İmrahor adında garip bir bey geldi,' dedi. Gelsin dedim, konuşkan değildi. Şiirlerini usulca masama bıraktı. Fotoğraf istedim, vermek istemedi. Ama bu bizim dergimizin geleneği, resimsiz olmaz, deyince, gönülsüz kabul etti. Sonra da çekip gitti."
Bu yazının hemen ardından, Tempo dergisinin 34. Sayısında Reşit İmrahor imzalı “Ben Kendimim” başlıklı yazı yayımlanır. Yazıya, 1989 yılında, Ankara’daki Ortek Yayınları’ndan çıkmış Kuvve adlı şiir kitabının kapağı eşlik etmektedir. İmrahor tartışmalara cevap niteliğindeki bu yazıda Bayazoğlu nezdinde edebiyat dünyasına sitem eder. Varlığından şüphe edilmesine dair duyduğu kırgınlığı anlatır. Kuvve adlı kitabının bulunamıyor oluşunu “Ben şairim, baş bayi değilim” sözleriyle kınar. Ahmet Güntan'ı da, İzzet Yasar'ı da şahsen tanımadığını sadece Ahmet Güntan ile gurbetten yazıştıklarını söyler. İkisine de konu hakkında çekimser kaldıkları için sitemde bulunur. Enis Batur'u ise açıklamalarından dolayı “ciddiyetsizlikle” itham eder. Yazı şu sözlerle noktalanır: “Tempo'nun yayını beni derinden sarstı. Belki, bundan sonraki şiirlerimi takma isimle yayımlamak zorunda kalacak kadar kabuğuma itildiğimi hissediyorum. Artık fotograf çektireceğimi de sanmıyorum. Çünkü genç ve alımlı hatırlanmak istiyorum.” Bu yazıyla birlikte Reşit İmrahor Vakası iyiden iyiye alevlenir.
Tempo’nun bir sonraki sayısında Ahmet Güntan’ın Los Angeles’tan yolladığı, “Ben Seni Reşit İmrahor Sanmıştım” başlıklı bir mektup yayımlanır. Reşit İmrahor’un tavrını ironik bir şekilde eleştiren mektup provoke edici bir dille onu ortaya çıkmaya çağırır. Güntan mektubu şu sözlerle sonlandırır: “Ben seni bir Reşit İmrahor sanmıştım, ama sen maalesef bir Lautréamont çıktın.” Yazı bir açıdan Ahmet Güntan’ın, İmrahor’un varlığına şahitlik ettiğini düşündürürken diğer yandan Comte de Lautréamont’a (Gergedan dergisinin Reşit İmrahor şiirlerini yayımladığı sayısı da bir Lautréamont özel sayısıdır) yapılan gönderme nedeniyle kafaları karıştırır. Zira Comte de Lautréamont da, Isidore Lucien Ducasse’ın kullandığı bir mahlastır. Dahası kimi yorumlara göre Ducasse’ın mahlası aslında “Başkası, benimdir” (lautréamont = l'autre est à mon) anlamına gelmektedir.
Reşit İmrahor'un, Ahmet Güntan'ın mektubuna cevabı gecikmez. Tavrından geri adım atmayan İmrahor kinayeli sözlerle özellikle de Enis Batur'u kastederek konuya taraf olan şairleri tiye alır. “Yolunuz açık olsun” cümlesiyle sona eren mektup onun bilinen son açıklaması olacaktır.
Kasım 1989'da ilk sayısını çıkaran Hokka dergisinde, "César Paladión'a Saygı" adlı Jorge Luis Borges ve Adolfo Bioy Casares çevirisiyle İmrahor ilk kez çevirmen kimliğiyle ortaya çıkar. Üstelik bu çeviriler, “1990 baharında Kıyı Yayınları'nda basılmak üzere Reşit İmrahor'un hazırladığı kitaptan alınmıştır" dipnotuyla yayımlanır. Böyle bir kitap hiçbir zaman yayımlanmaz.
5. sayısında Reşit İmrahor'a meydan okuyan Şiir Atı’nın, Nisan 1991’de yayımlanan 6. Kitap’ında İmrahor’la ilgili hiçbir bilgiye rastlanmaz. Ancak bu sayıda, "Öğretici Şiirler'den" üst başlığıyla "Hayat Bilgisi" adlı şiiri görülür. Aynı yılın sonlarına doğru çıkan Beyaz dergisinin 17. sayısında 5 kolaj'a imza atan Reşit İmrahor, derginin 1992 yılı baharında çıkan 18. Sayısında da "Babamname” ve “İkili Havlamalar" adlı şiirlerini yayımlar.
1993’te, Yapı Kredi Yayınları’ndan Unutulmuş Şiirler Antolojisi çıkar. Antoloji, İlhan Berk’ten Ece Ayhan’a, Cemal Süreya’dan Edip Cansever’e, Ülkü Tamer’den Metin Eloğlu’na, Özdemir Asaf’tan, Güven Turan’a pek çok ismin, kitaplarına almadıkları şiirlerden ve şiirle ilişkisini kesmiş birçok tanıdık ismin, dergi sayfalarında kalmış şiirlerinden oluşur. Kitabı yayına hazırlayan kişinin Enis Batur olduğu sonradan anlaşılır. Nitekim Batur, 2008 yılında yayımladığı Suya Seng adlı kitabında da bunu açıkça ifade etmiştir.
Reşit İmrahor · diğer bölümler
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1983
Reşit İmrahor'un şiirleri ilk kez Tan dergisinin Nisan 1983 sayısında görülür.
İlk üretimler tek kaynak -
1988
Yaklaşık 5 yıllık suskunluğun ardından Gergedan dergisinin Nisan 1988 sayısında yer bulan bir mesajla Reşit İmrahor yeniden ortaya çıkar.
Önemli eserler tek kaynak -
1989
Nisan 1989'da, Ankara'daki Gece Yayınları, Michel Tournier'in Gilles ile Jeanne kitabını Melis Ece'nin çevirisiyle yayımlar.
Önemli eserler tek kaynak -
1990
Üstelik bu çeviriler, “1990 baharında Kıyı Yayınları'nda basılmak üzere Reşit İmrahor'un hazırladığı kitaptan alınmıştır" dipnotuyla yayımlanır.
Önemli eserler tek kaynak -
1991
sayısında Reşit İmrahor'a meydan okuyan Şiir Atı’nın, Nisan 1991’de yayımlanan 6.
Önemli eserler tek kaynak -
1992
sayısında 5 kolaj'a imza atan Reşit İmrahor, derginin 1992 yılı baharında çıkan 18.
Önemli eserler tek kaynak -
1993
1993’te, Yapı Kredi Yayınları’ndan Unutulmuş Şiirler Antolojisi çıkar.
Önemli eserler tek kaynak -
1995
1995'te Georges Bataille’ın Gözün Öyküsü (Histoire de l'œil) İmrahor’un çevirisiyle çıkar.
Önemli eserler tek kaynak -
1998
Cenk Koyuncu, Şiir-lik’in Şubat 1998 sayısında İmrahor’un “Hamiş” başlıklı şiirini, Mayıs 1998 sayısında ise “Karşı Yakada Gol” şiirini yayımlar.
Önemli eserler tek kaynak -
2001
2001'de, Kitap-lık dergisinin "Vesikalık: Takma Adlar, Sanal Kimlikler" altbaşlıklı 45.
Önemli eserler tek kaynak -
2002
Çok sonraları, Yom Sanat’ın Kasım/Aralık 2002 Enis Batur Özel Sayısı'nda, Reşit İmrahor imzalı “Bend/E/Nis” başlıklı bir yazıya rastlanacaktır.
Önemli eserler tek kaynak -
2003
2003'ün Eylül ayında tek sayı çıkan Beduh adlı fanzin “Sanctis Spiritus” adlı bir İmrahor şiirini yayımlar.
Önemli eserler tek kaynak -
2008
Nitekim Batur, 2008 yılında yayımladığı Suya Seng adlı kitabında da bunu açıkça ifade etmiştir.
Önemli eserler tek kaynak -
2009
6 yıl sonra, 2009 yılında Sel Yayıncılık, Cinsel Seri'den Reşit İmrahor çevirisiyle 3 kitap çıkarır.
Önemli eserler tek kaynak
Üretimleri
Kuvve’den Fiil’e (Hazırlayan: Cenk Koyuncu), Mitos, ; 160. Kilometre,
Unutulmuş Şiirler Antolojisi, Yapı Kredi Yayınları,
Gözün Öyküsü, Georges Bataille, Mitos Yayınları, (Enis Batur’un önsözüyle)
Genç Bir Don Juan'ın Maceraları, Guillaume Apollinaire, Sel Yayıncılık,
Güzel Oğlanlar Kitabı (Hûban-nâme), Enderunlu Fazıl, Sel Yayıncılık,
Görgülü ve Bilgili Bir Burjuva Kadınının Mektupları, Anonim, Sel Yayıncılık,
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Reşit İmrahor hayat hikâyesinde anıyor Ahmet Güntan
“Reşit İmrahor; Ahmet Güntan, İzzet Yasar, Mustafa Irgat ve Enis Batur gibi Türk edebiyatının öncü isimlerinin ortaklaşa yarattığı ve kullandığı kurgusal bir şair ve çevirmen mahlas...”
-
Reşit İmrahor hayat hikâyesinde anıyor Can Kozanoğlu
“1992 yılında yayınlanan, Can Kozanoğlu'nun sunduğu "Okudukça" programında İzzet Yasar, Reşit İmrahor'a dair gerçekleri kamuoyuyla bizzat paylaşmıştır.”
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - Reşit İmrahortr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Ahmet Güntan". Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. 15 Aralık 2019. 1 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.arşiv · teis.yesevi.edu.tr · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·03Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Ahmet Güntan". Biyografya. 21 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi.arşiv · www.biyografya.com · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·04Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"İzzet Yasar". Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. 26 Temmuz 2019. 1 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.arşiv · teis.yesevi.edu.tr · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·05Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"İzzet Yasar". Biyografya. 15 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.arşiv · www.biyografya.com · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·06Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Mustafa Irgat". Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. 20 Kasım 2019. 30 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.arşiv · teis.yesevi.edu.tr · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·07Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Mustafa Irgat". Biyografya. 30 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.arşiv · www.biyografya.com · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·08Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Enis Batur". Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. 30 Aralık 2019. 30 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.arşiv · teis.yesevi.edu.tr · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·09Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Enis Batur". Biyografya. 7 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi.arşiv · www.biyografya.com · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·10Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Cenk Koyuncu". Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. 27 Nisan 2019. 30 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.arşiv · teis.yesevi.edu.tr · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·11Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıEnis Batur (2008). Suya Seng (İçbükeyler 2002-2007). Sel Yayıncılık. s. 325.erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Reşit İmrahor” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
11 kaynak ve 14 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.
