Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
Refik Anadol (1985; İstanbul, Türkiye), Türk medya sanatçısı ve tasarımcı.
Mimariyi ve medya sanatlarını veri bilimi ve, yapay zekâ ile buluşturan çalışmalar üretir. Dünyadaki yapay zekâ sanatının başlamasına ve gelişmesine katkı sağlayan sanatçılardan birisidir. Çalışmalarını kurucusu olduğu Refik Anadol Studio altında gerçekleştirir. Kaliforniya Üniversitesi Medya Sanatları Okulu'nda ziyaretçi araştırmacıdır.
Gündemde
Başlıklar yayın kuruluşlarının RSS akışlarından ve konu sayfalarından otomatik eşlenir; sayfa açıkken kendiliğinden yenilenir. Haberin tamamı kaynağındadır.
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1985
Refik Anadol (1985; İstanbul, Türkiye), Türk medya sanatçısı ve tasarımcı.
Önemli eserler tek kaynak -
2009
Görsel İletişim Tasarımı bölümünde çift ana dal yaparak 2009 yılında mezun oldu.
Eğitim tek kaynak -
2014
2014 yılında bir ders kapsamında hazırladığı The Aether Project adını taşıyan projesi, Microsoft Araştırma Ödülü'ne değer görüldü ve bu ödülü alan ilk sanat projesi oldu.
İlk üretimler tek kaynak -
2015
2015 yılında stüdyosunu kuran Anadol, "bir bilgisayarın yapay zekâsı bir mekânı yaratmaya çalışıyor olsaydı nereden başlardı" sorusunda yola çıkarak gerçekleştirdiği Sonsuzluk Odası adlı geçici yerleştirmesini 2015 yılında Zorlu Performans Sanatları Merkezi'nde sergiledi.
Önemli eserler tek kaynak -
2016
Refik Anadol, 2016 yılında Google Sanatçılar ve Makine Zekası adlı programda yer aldı ve yapay zekayı bir sanat aracı olarak kullanmaya başladı.
İlk üretimler tek kaynak -
2017
Boston'daki Logan Havalimanı'nda bir yıl boyunca rüzgarın hızı ve yönünü yirmi saniye aralıklarla okuyan, analiz eden ve görselleştiren bir dizi yazım geliştirerek 2017'de Boston Rüzgarı adlı eserini meydana getirdi.
Önemli eserler tek kaynak -
2018
Türkiye'de ikinci sergisini 2018 yılında açtı.
Önemli eserler tek kaynak -
2019
2019'da, New York'taki tarihî Chelsea Market'te yaratılan Artechouse adlı dijital sanat alanında sergilenmek üzere Makine Halüsinasyonu adlı görsel-işitsel enstalasyonu tasarladı.
Önemli eserler tek kaynak -
2021
Anadol, 2021 yılında İstanbul'daki Pilevneli Galeri'de "Makine Anıları: Mekan" adlı sergiyi açtı.
Önemli eserler tek kaynak
Hayat hikâyesi
03.1Yaşamı
1985 yılında İstanbul'da doğdu. Banka yöneticisi babasını 15 yaşında kaybetti. Lise öğrenimi Kadıköy Anadolu Lisesi'nde tamamladı. Yükseköğrenimine İstanbul Bilgi Üniversitesi fotoğraf ve video alanında başladı. Görsel İletişim Tasarımı bölümünde çift ana dal yaparak 2009 yılında mezun oldu. Mezuniyet projesi olarak, Türkiye'deki ilk 3D video projeksiyon projesini gerçekleştirdi. Santralistanbul cephesini yapay zeka ile giydirdiği bu çalışmada, "bir mimari yapının cephesini bir tuvale dönüştürme, ışığı bir materyal olarak kullanma" fikrini hayata geçirdi. Bu çalışmanın videosu yayınlandığında internette çok popüler oldu ve proje kısa zamanda dünyaya mal oldu.
İstanbul Bilgi Üniversitesi'nden Güzel Sanatlar yüksek lisans derecesi aldıktan sonra Los Angeles'taki California Üniversitesi'nde (UCLA) medya sanatları programına katılmak üzere Amerika Birleşik Devletleri'ne taşındı ve bu kurumdan ikinci yüksek lisans derecesini aldı. Yeni medya alanındaki deneyimleri UCLA'deki ikinci yüksek lisansı sırasında arttı.
Sanatçı öğrencilik yıllarında görsel-işitsel yerleştirmeleri ve performanslarıyla İstanbul Bienali, Ars Electronica ve Montreal Bienali gibi birçok etkinlikte yer aldı. 12. İstanbul Bienali ile eş zamanlı olarak düzenlenen çalışmasında mimar Alper Derinboğaz ile birlikte disiplinler arası bir çalışma olan “Aktif Strüktürler; Akustik Formasyon” adlı enstalasyonu gerçekleştirdi. Bu çalışma, İstiklal Caddesi'ndeki Yapı Kredi Kültür Merkezi'nin cephesine yerleştirilen bir enstalasyondur. Taksim'den başlayarak İstiklal Caddesi boyunca o bölgedeki sesleri belirli günlerde kayıt altına alan sanatçılar bu kayıtlardan veriler oluşturmuş; topladıkları verileri algoritmalara dönüştürerek görselleştirmiş ve çalışmayı bir medya enstalasyona dönüştürmüşlerdir. Mekân, ışık, görsel-işitsel performans, ses ve mimari arasındaki ilişkiyi anlatan Türkiye'deki ilk proje olarak kabul edilir.
2014 yılında bir ders kapsamında hazırladığı The Aether Project adını taşıyan projesi, Microsoft Araştırma Ödülü'ne değer görüldü ve bu ödülü alan ilk sanat projesi oldu. Proje, bir filarmoni orkestrasının canlı çaldığı müzikle eş zamanlı bir algoritmaya bağlı oluşan sinematik bir deneyimi içeriyordu. Çalışma Walt Disney Konser Salonu'nda Los Angeles Filarmoni Orkestrası'nın katılımıyla hayata geçirildi.
2015 yılında stüdyosunu kuran Anadol, "bir bilgisayarın yapay zekâsı bir mekânı yaratmaya çalışıyor olsaydı nereden başlardı" sorusunda yola çıkarak gerçekleştirdiği Sonsuzluk Odası adlı geçici yerleştirmesini 2015 yılında Zorlu Performans Sanatları Merkezi'nde sergiledi. Sonsuzluk Odası projesi daha sonra Austin, Teksas'taki SXSW'de arka arkaya sergilendi.
Diğer eserlerinden farklı olarak kalıcı eser niteliği taşıyan Sanal Tasvirler adlı veri heykeli, 2015 yılında ABD'nin San Fransisco şehrinde açıldı. 15x30 metre büyüklüğündeki eser, "dünyanın ilk görsel data heykeli" olarak kabul edilir. Boston'daki Logan Havalimanı'nda bir yıl boyunca rüzgarın hızı ve yönünü yirmi saniye aralıklarla okuyan, analiz eden ve görselleştiren bir dizi yazım geliştirerek 2017'de Boston Rüzgarı adlı eserini meydana getirdi. Anadol bu çalışmada180x400 cm ölçülerinde dijital tuvaller kullanarak, Boston'un rüzgar verisini görselleştirmiş sanat dünyasında hemen ilgi ve ilgi toplamıştır.
Diğer kalıcı kamusal sanat enstalasyonları arasında Charlotte Douglas Uluslararası Havalimanı'nda üç tane yüksek çözünürlüklü LED ekrana yerleştiren birbirine senkronize Video Art görüntülerinden oluşan 'Bileşik', Los Angeles'ta Beverly Center alışveriş merkezindeki 'Virtual Applique' gibi eserleri bulunmaktadır.
Refik Anadol, 2016 yılında Google Sanatçılar ve Makine Zekası adlı programda yer aldı ve yapay zekayı bir sanat aracı olarak kullanmaya başladı. 2017'de İstanbul'da SALT Araştırma arşiv koleksiyonlarındaki 1 milyon 700 binden1 milyon 700 binden fazla belgeyi, yapay zeka ve makine öğrenimi algoritmalarıyla ortak özelliklerine göre gruplandıran sanatçı, bu gruplandırmaları görselleştirerek Arşiv Rüyası adlı bir medya enstalasyonuna dönüştürdü.
Türkiye'de ikinci sergisini 2018 yılında açtı. Kaliforniya Üniversitesi nöroloji laboratuvarlarında toplanan beyin dalgaları verisini kullanarak meydana getirdiği eserler Pilevneli Galeri'de Eriyen Anılar adıyla 2018'de sergilendi. Aynı yılın Eylül ayında Los Angeles Filarmoni'nin 100. sezon açılışı kutlamaları kapsamında Walt Disney Konser Salonu'nda mekana özel yeni bir veri heykeli animasyonu ile projeksiyon işi gerçekleştirdi. WDCH Dreams adlı 12 dakikalık animasyon, konser salonları arşivinde bulunan bir dizi dijital olarak soyutlanmış fotoğraf, ses ve video kayıtlarını içerir.
2019'da, New York'taki tarihî Chelsea Market'te yaratılan Artechouse adlı dijital sanat alanında sergilenmek üzere Makine Halüsinasyonu adlı görsel-işitsel enstalasyonu tasarladı. Proje, 300 milyondan fazla fotoğraf ve 113 milyon diğer ham veri noktası dahil olmak üzere New York şehrinin halka açık görüntülerinin veri kümelerini işledi. Aynı yıl Anadol, Kore'nin yılsonu tatil sezonunu kutlayan mimar Zaha Hadid tarafından Güney Kore'nin başkenti Seul'da, Dongdaemun Design Plaza (DDP) binasına 16 dakikalık bir projeksiyon olan 'Seoul Haemong'u yarattı.
2020'de Avustralya'nın başkenti Melbourne'da Ulusal Galeri'deki NGV Trienali için yapay zekayı kullanarak "Kuantum Hatıralar" adlı projeyi gerçekleştirdi., 10m x 10m'lik bir LED medya duvarında sergilenen eserde 200 milyondan fazla doğa fotoğrafından oluşan bir veri kümesi, alternatif bir doğa ve dünya spekülasyonuna dönüştürülmüştür.
Anadol, 2021 yılında İstanbul'daki Pilevneli Galeri'de "Makine Anıları: Mekan" adlı sergiyi açtı. Bu sergide, NASA Jet İtki Laboratuvarı'nın uzaya gönderilen teleskoplardan elde ettiği iki milyon veriyi uzaydaki ses kayıtları ve klasik müzikle harmanlayarak oluşturduğu dinamik tablo ve veri heykelleri sergilemiş; ayrıca seyircilerin de içerisine fiziksel olarak dahil olabileceği on beş dakikalık bir yapay zekâ sineması yaratmıştır. Sanatçı, 2021'de Venedik Mimarlık Bienali'ne katılmak üzere seçilmiştir. "Alkazar Rüyası" adlı interaktif enstalasyonu 2021'de Beyoğlu'ndaki eski Alkazar Sineması'nda ziyarete açıldı. Bu çalışmada 100'den fazla eski Yeşilçam filmini ve bu filmlere ait kayıtları, güncel yapay zekâ teknolojileriyle işlemiştir.
03.2Mekana özel çalışmaları 11 eser · katalog fişleri
- № 001 Walt Disney Sergi Salonu (ABD)
- № 002 Hammer Müzesi (ABD)
- № 003 Uluslararası Dijital Sanatlar Bienali Montreal (Kanada)
- № 004 Ars Electronica Festivali (Avusturya)
- № 005 l'Usine | Genève (Isviçre)Arc De Triomf (İspanya)
- № 006 Zollverein | SANAA's School of Design Binası (Almanya)
- № 007 santralistanbul Çağdaş Sanat Merkezi (Türkiye)
- № 008 Outdoor Vision Festivali SantaFe New Mexico (ABD)
- № 009 Istanbul Tasarım Bienali (Türkiye)
- № 010 Sydney City Art (Avustralya)
- № 011 Lichtrouten (Almanya)
03.3Ödülleri 6 ödül · madalya dolabı
-
Anadol, Microsoft Research'ün En İyi Vizyon Ödülü
-
Alman Tasarım Ödülü
-
UCLA Sanat Mimarisi Moss Ödülü
-
2014 Kaliforniya Üniversitesi Sanat Araştırma Enstitüsü Ödülü
-
2016 SEGD Küresel Tasarım Ödülleri, Onur Ödülü
-
Google Sanat ve Makine Zekası Sanatçısı
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Refik Anadol kendi hikâyesinde anılıyor Bager Akbay
“Ağustos 2023 itibarıyla seride yer alan 18 video toplam 1,5 milyon üstünde izlenmiş, Refik Anadol, Koray Birand gibi sanatçılar serinin konukları arasında yer almıştır.”
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - Refik Anadoltr.wikipedia.org · erişim 03.10.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Refik Anadol: Makineler Hayal Görebilir mi? | BMW Joy Blog". www.bmw.com.tr. 14 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Kasım 2021.arşiv · www.bmw.com.tr · erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·03Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"UCLA Design Media Arts / Faculty". m.dma.ucla.edu. 7 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Mayıs 2021.arşiv · m.dma.ucla.edu · erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·04Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıAkbulut, Kültigin Kağan (20 Nisan 2021). "Medya sanatı, teknoloji devleri, formalizm tartışmaları ve eleştiriler: Refik Anadol'la konuştuk". Argonotlar. 20 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 K...arşiv · argonotlar.com · erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·05Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"UCLA Design Media Arts / Faculty". m.dma.ucla.edu. 7 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Kasım 2021.arşiv · m.dma.ucla.edu · erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·06Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Refik Anadol: Kişisel gelişim ve üretim asla durmamalı". Hürriyet. 8 Mayıs 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Mayıs 2021.arşiv · www.hurriyet.com.tr · erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·07Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıArman, Ayşe (1 Aralık 2021). "Refik Anadol: Travmasız hayallere sahipsem ailem sayesinde". Ayşe ARMAN Kişisel Web Sitesi. 1 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Aralık 2021.arşiv · www.armanayse.com · erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·08Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıwebteam (23 Ekim 2019). "BİLGİ Görsel İletişim Tasarımı mezunlarından Refik Anadol "Lorenzo il Magnifico Yaşam Boyu Başarı Ödülü"nü kazandı". Bilgi.edu.tr Haber/Duyuru araşivi. 29 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivle...arşiv · www.bilgi.edu.tr · erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·09Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Refik Anadol ile zenginleştirilmiş mekânlar". sanatblog.com sitesi. 26 Ocak 2014. 29 Ocak 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Kasım 2021.arşiv · www.sanatblog.com · erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·10Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Refik Anadol, Günümüz ve Geleceğin Dehası". Artfulliving. 14 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Kasım 2021.arşiv · www.artfulliving.com.tr · erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·11Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Refik Anadol ile Söyleşi". AHVB Güzel Sanatlar Fakültesi Youtube kanalı. 15 Nisan 2021. 1 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi.arşiv · www.youtube.com · erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Refik Anadol” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
11 kaynak ve 9 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.