Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
Mehmet Recep Peker (5 Şubat 1889, İstanbul - 1 Nisan 1950, İstanbul), Türk asker, siyasetçi.
1931-1936 yılları arasında Cumhuriyet Halk Partisi Genel Sekreterliği ve 7 Ağustos 1946 - 10 Eylül 1947 tarihleri arasında da başbakanlık yaptı.
Hayatı
—Hayatı
Dağıstan'dan Anadolu'ya göç etmiş bir Lezgi olan Mustafa Bey'in oğludur.
Orta öğrenimini Kocamustafapaşa Askeri Rüştiyesi ve İdadisi'nde yaptıktan sonra 1907 yılında Mekteb-i Harbiye'yi bitirdi. 1911 ve 1912 yıllarında Yemen'de ve Trablusgarp Savaşı'nda ve 1912-1913 yıllarında da Balkan Savaşları'nda görev aldı.
I. Dünya Savaşı'nda Makedonya ve Kafkas Cephesi'nde görev aldı. 1919 yılında Erkân-ı Harbiye Mektebi'ni bitirdi. Şubat 1920 tarihinde Türk Kurtuluş Savaşı'na katılmak üzere Anadolu'ya geçti. Binbaşı rütbesi ile 20. Kolordu'da görevlendirildi. 23 Nisan 1920 tarihinde açılan TBMM'nin Genel Sekreterliğine getirildi. 1923 yılında Kütahya Mebusu seçilerek TBMM'ye girdi. Bir süre Hâkimiyet-i Milliye gazetesinin başyazarlığını yaptı.
1924 ve 1925 yılları arasında Dahiliye Vekili olarak görev yaptı. Ayrıca Mübadele, İmar ve İskân Bakanlığı'na vekalet etti. 3. ve 4. İsmet Paşa hükûmetlerinde 1925-1927 yılları arasında Müdafaa-i Milliye Vekilliği ve 1928-1930 yılları arasında da Nafia Vekilliği yaptı. İtalya'daki Benito Mussolini ve Almanya'daki Adolf Hitler rejimlerine yakın bir siyaseti savundu. 1931 yılında Cumhuriyet Halk Fırkası Kâtib-i Umumiliği'ne atandı. 1933 yılında yeniden organize edilen İstanbul Üniversitesi'nde Atatürk tarafından İnkılap Tarihi dersleri vermekle görevlendirildi. 1931-1936 yılları arasında Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk ve Başbakan İsmet İnönü ile birlikte Tek Parti Rejiminin güçlü adamı olarak görüldü.
1936 yılında faşizmi incelemek üzere İtalya'ya gönderildi. Dönüşünde yazdığı ve Başvekil İsmet İnönü tarafından da onaylanarak imzalanan ve TBMM üzerinde bir "Faşist Konsey" kurulmasını öngören rapor, Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk tarafından reddedildi ve sürecin devamında kendi CHP'nin "Katib-i Umumi"lik (Genel Sekreterlik) görevinden alındı.
20 Temmuz 1936 tarihinde İsviçre'nin Montreaux kasabasında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nden sonra, Mustafa Kemal Atatürk'ün Türkiye'nin dış siyasette faşist ülkeler yerine, Birleşik Krallık ve askeri teknolojide ileri diğer demokratik ülkelerle birlikte hareket etmesi gerektiğine inanması Recep Peker'in görevden alınmasının asıl nedeni olarak gösterilir.
Ağustos 1946 tarihinde çok partili dönemin ilk hükûmetini kurdu. Recep Peker'in, Halkevleri'nin yayın organı Ülkü dergisinde çıkan İnkılâp Tarihi ders notları, 1935 yılında İnkılâp Tarihi Dersleri adı ile kitap olarak yayımlandı.
1937-1938 tarihlerinde Beşiktaş Jimnastik Kulübü fahri başkanlığı yapmıştır. 1 Nisan 1950 tarihinde İstanbul'da öldü. Mezarı Edirnekapı Şehitliği'ndedir.
Sinema sanatçısı Faruk Peker'in dedesidir.
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1889
Doğum ve Erken Yıllar
1889 yılında dünyaya geldi.
Eğitim tek kaynak -
1907
Orta öğrenimini Kocamustafapaşa Askeri Rüştiyesi ve İdadisi'nde yaptıktan sonra 1907 yılında Mekteb-i Harbiye'yi bitirdi.
Önemli eserler tek kaynak -
1911
1911 ve 1912 yıllarında Yemen'de ve Trablusgarp Savaşı'nda ve 1912-1913 yıllarında da Balkan Savaşları'nda görev aldı.
Önemli eserler tek kaynak -
1919
1919 yılında Erkân-ı Harbiye Mektebi'ni bitirdi.
Önemli eserler tek kaynak -
1920
Şubat 1920 tarihinde Türk Kurtuluş Savaşı'na katılmak üzere Anadolu'ya geçti.
Önemli eserler tek kaynak -
1923
1923 yılında Kütahya Mebusu seçilerek TBMM'ye girdi.
Önemli eserler tek kaynak -
1924
1924 ve 1925 yılları arasında Dahiliye Vekili olarak görev yaptı.
Önemli eserler tek kaynak -
1925
İsmet Paşa hükûmetlerinde 1925-1927 yılları arasında Müdafaa-i Milliye Vekilliği ve 1928-1930 yılları arasında da Nafia Vekilliği yaptı.
Önemli eserler tek kaynak -
1931
1931-1936 yılları arasında Cumhuriyet Halk Partisi Genel Sekreterliği ve 7 Ağustos 1946 - 10 Eylül 1947 tarihleri arasında da başbakanlık yaptı.
Önemli eserler tek kaynak -
1933
1933 yılında yeniden organize edilen İstanbul Üniversitesi'nde Atatürk tarafından İnkılap Tarihi dersleri vermekle görevlendirildi.
Eğitim tek kaynak -
1935
Recep Peker'in, Halkevleri'nin yayın organı Ülkü dergisinde çıkan İnkılâp Tarihi ders notları, 1935 yılında İnkılâp Tarihi Dersleri adı ile kitap olarak yayımlandı.
Önemli eserler tek kaynak -
1936
1936 yılında faşizmi incelemek üzere İtalya'ya gönderildi.
Önemli eserler tek kaynak -
1937
1937-1938 tarihlerinde Beşiktaş Jimnastik Kulübü fahri başkanlığı yapmıştır.
Önemli eserler tek kaynak -
1946
Ağustos 1946 tarihinde çok partili dönemin ilk hükûmetini kurdu.
İlk üretimler tek kaynak -
1950
1 Nisan 1950 tarihinde İstanbul'da öldü.
Miras tek kaynak
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Recep Peker hayat hikâyesinde anıyor Mustafa Kemal Atatürk
“1931-1936 yılları arasında Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk ve Başbakan İsmet İnönü ile birlikte Tek Parti Rejiminin güçlü adamı olarak görüldü.”
-
Recep Peker kendi hikâyesinde anılıyor Ali Adnan Ertekin Menderes
“Muhalefete karşı sert bir tutum takınan başbakan Recep Peker istifa etti.”
-
Recep Peker kendi hikâyesinde anılıyor Hasan Hüsnü Saka
“Recep Peker Kabinesi'nde de aynı görevi korudu.”
-
Recep Peker kendi hikâyesinde anılıyor Ferdi Merter
“Hanry : Luigi Pirendello - Ankara Devlet Tiyatrosu - 1967 • My Fair Lady : Alan Jay Lerner - Ankara Devlet Tiyatrosu - 1966 • İstanbul Efendisi : Müsahipzade Celal - Ankara Devlet...”
-
Recep Peker kendi hikâyesinde anılıyor Mustafa İsmet İnönü
“• İsmet Paşa Sovyetler Birliği ziyaretinde, 1932 • İsmet Paşa İtalya'yı ziyaretinde Benito Mussolini ile, 1932 • Celâl Bayar ile Bakırköy Bez Fabrikası'nda, 1934 • Başbakan İnönü,...”
-
Recep Peker kendi hikâyesinde anılıyor Nezih Neyzi
“Doğduğu ev Recep Peker'in eski evidir ve bir dönem Cumhuriyet Halk Partisi İstanbul İl Merkezi olarak kullanılmıştır.”
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - Recep Pekertr.wikipedia.org · erişim 28.09.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıhttp://books.google.ru/books?id=vyo7AQAAMAAJ&q=T%C3%BCrkiye+Kurtulu%C5%9F+Sava%C5%9F%C4%B1'nda+%C3%87erkes+g%C3%B6%C3%A7menleri&dq=T%C3%BCrkiye+Kurtulu%C5%9F+Sava%C5%9F%C4%B1'nda+%C3%87erkes+g%C3%B6%C3%A7menleri&hl=ru&sa...books.google.ru · erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·03Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıŞaduman HALICI. "Mehmet Recep Peker, Atatürk Ansiklopedisi". 20 Şubat 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Şubat 2025.ataturkansiklopedisi.gov.tr · erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·04Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Biyografya Recep Peker". biyografya.com. 29 Aralık 2024. 26 Kasım 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Aralık 2024.biyografya.com · erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·05Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Beşiktaş Kulübü'nün Yeni İdare Heyeti". Tan. 14 Haziran 1937. s. 6. 8 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Aralık 2024.gastearsivi.com · erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·06Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"www.sinematurk.com". 14 Haziran 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2008.sinematurk.com · erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Recep Peker” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
6 kaynak ve 15 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.