Kısaca kimdir?
Rakı ya da Türk rakısı, iki kez damıtılmış üzüm posasından üretilen ve anasonla tatlandırılan, Türkiye'nin ulusal içkisi kabul edilen bir alkollü içecektir. Özellikle kıyı bölgelerinde yaygın olup, Türk devletleri ve Kafkasya'da da aperitif olarak tercih edilir. Genellikle deniz ürünleri ve meze eşliğinde servis edilir. Pastis, uzo, sambuca ve arak gibi diğer anason aromalı likörlerle benzerlik gösterir. Türk standartlarına göre rakının alkol oranı en az %40 olmalıdır. En büyük üretici Diageo, en bilinen marka ise Yeni Rakı'dır.
Doğu Akdeniz ve Balkanlar'ın çoğunda "rakı" terimi, benzer damıtılmış alkollü içecekleri tanımlamak için yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu ortak kullanım, Osmanlı İmparatorluğu dönemine kadar uzanmaktadır. Günümüzde bu bölgelerde rakı veya rakia terimi, hâlâ üzüm posasından yapılan brendi veya diğer alkollü içecekleri ifade eder, ancak üretim yöntemleri ve tat profilleri bölgeden bölgeye değişiklik gösterir. Örneğin Türkiye'de rakı anasonla tatlandırılır ve suyla seyreltilerek servis edilir; bu da içkiye süt beyazı bir görünüm kazandırır. Balkanlar'da ise rakija, meyve bazlı brendiler için genel bir terimdir ve erik, armut veya kayısı gibi yerel meyvelerden üretilen çeşitleri vardır.
Girit'te tsikoudia, özellikle adanın doğu kesimlerinde bazen gayriresmî olarak "rakı" adıyla anılır; bu kullanım, bölgedeki Osmanlı etkisinin dilsel ve kültürel mirasını yansıtır. Türk rakısından farklı olarak, Girit rakısı (tsikoudia) anasonla tatlandırılmaz ve yalnızca tek damıtma işleminden geçirilir; böylece üzüm posasının doğal tadı korunur.
Tarihçe
—Tarihçe
Rakının kökeni kesin olarak bilinmez; ancak Osmanlı gezgini Evliya Çelebi, Seyahatnâme'sinde 1630'lardaki seyahatleri sırasında küçük kasabalarda halkın kendi rakılarını ürettiğini belirtir. Yazılı olarak belgelenebilen en eski üretim ve ticaret kayıtları ise 15. yüzyılda Trabzon çevresinden gelir; 1520 tarihli Osmanlı Vergi Nizamnamesi de Trabzon'u hem üretim hem sevkiyat merkezi olarak gösterir.
Akdeniz dünyasında uzun süredir tüketilen çipuro, arak ve grappa gibi şarap artıklarından damıtılan içkilerle aynı geleneğin parçası olan rakı, Osmanlı İmparatorluğu'nda 19. yüzyılın sonlarına dek evlerde üretilirdi. Rum ve Arnavutların işlettiği meyhanelerde dini sınırlamalar nedeniyle uzun süre şarap ağırlıklı tüketim görülse de rakı giderek yaygınlaştı. Üretimde temel ham madde şarap mayşesinden elde edilen cibreydi; yetmediğinde Avrupa'dan alkol eklenirdi. Anason katılmayan çeşide "düz rakı", sakız eklenene "sakız rakısı" denirdi. Doğu Anadolu'da ekonomik nedenlerle incir gibi meyvelerden yapılan yerel varyantlar da bulunuyordu.
1901 yılında, II. Abdülhamid döneminde Umurca Çiftliği'nde ilk özel rakı fabrikası kuruldu ve başmabeyinci Sarıcazade Ragıp Paşa tarafından işletildi. Osmanlı İmparatorluğu'nun yıkılması ve Cumhuriyetin ilanıyla birlikte rakı üretimi devlet tekeline geçti. Devlet tarafından kurulan ilk modern fabrika 1944'te İzmir'de açıldı. Şeker pancarı üretiminin artmasıyla melastan damıtılan alkolün kullanılması, Yeni Rakı'nın ortaya çıkmasını sağladı ve bu yeni tat geniş kitlelerce benimsendi.
Günümüzde, özel sektörden gelen rekabetin artması ve 2004 yılında TEKEL'in özelleştirilmesi ile birlikte, içkinin genel özellikleri genel olarak aynı kalmakla birlikte, her biri kendine özgü bileşimi ve üretim yöntemine sahip birkaç yeni marka ve rakı türü ortaya çıkmıştır. Bunlar arasında Efe Rakı, Çilingir Rakı, Mercan Rakı, Fasıl Rakı, Burgaz Rakı, Ata Rakı ve Anadolu Rakı bulunmaktadır. Sarı Zeybek Rakısı, başka bir yeni marka, meşe fıçılarda yıllandırılır ve bu da ona kendine özgü altın rengini verir.
Rakı · diğer bölümler
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Rakı hayat hikâyesinde anıyor Evliya Çelebi
“Rakının kökeni kesin olarak bilinmez; ancak Osmanlı gezgini Evliya Çelebi, Seyahatnâme'sinde 1630'lardaki seyahatleri sırasında küçük kasabalarda halkın kendi rakılarını ürettiğini...”
-
Rakı kendi hikâyesinde anılıyor Fuat Turkay
“1935'te öğrenimini yarım bırakıp tamamen müziğe yöneldi.”
-
Rakı kendi hikâyesinde anılıyor İbrahim Gökçek
“2016 Kasım ayında İstanbul'da, İdil Kültür Merkezi'ne düzenlenen bir polis operasyonu sırasında grubun yedi üyesiyle birlikte "polise mukavemet, hakaret ve terör örgütü üyesi olma"...”
-
Rakı kendi hikâyesinde anılıyor Ali Adnan Ertekin Menderes
“Daha sonra, o döneme kadar Türkçe okunan ezanın Arapça okunması serbest bırakıldı.”
-
Rakı kendi hikâyesinde anılıyor Ali Fethi Okyar
“Cemiyetin üye sayısının artmaya başlamasıyla bölükler oluşturuldu ve bu bölüklerin idaresi kendisine bırakıldı.”
-
Rakı kendi hikâyesinde anılıyor Mustafa Bülent Ecevit
“Başbakanlığı döneminde, Haziran 1971'de Amerika Birleşik Devletleri'nin baskısıyla yasaklanan haşhaş ekimi 1 Temmuz 1974'te serbest bırakılmıştır.”
Kaynaklar
Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Profil oluşturuldu
0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.