Kısaca kimdir?
Priştine (Arnavutça: Prishtinë / Prishtina; Sırpça: Priština / Приштина), Kosova'nın başkenti ve en büyük şehridir. Aynı adı taşıyan belediye ve bölgenin idari merkezidir.
Antik Çağ'da Priştine bölgesi Dardan Krallığı'nın bir parçasıydı. Klasik dönemin mirası, Ulpiana yerleşimiyle temsil edilmektedir. Roma İmparatorluğu batı ve doğu olmak üzere ikiye bölündükten sonra, bölge 5. ve 9. yüzyıllar arasında Bizans İmparatorluğu'nun egemenliği altında kaldı. 9. yüzyılın ortalarında Birinci Bulgar İmparatorluğu'na devredildi, ardından 11. yüzyılın başlarında tekrar Bizans işgaline ve daha sonra 11. yüzyılın sonlarında İkinci Bulgar İmparatorluğu'na geçti. Büyüyen Sırbistan Krallığı, bölgeyi 13. yüzyılda ilhak etti ve 14. yüzyılda Osmanlı döneminin başlangıcına (1389-1455) kadar Sırp İmparatorluğu'nun egemenliği altında kaldı. Şehir, Sırp lord ailesi Branković'in başkentiydi. Sonraki yüzyıllar Osmanlı yönetimiyle karakterize edilecekti. Bu dönemde Priştine, bir köyden bölgenin önemli bir kent merkezine dönüştü. 1914'te Birinci Balkan Savaşı'nın sona ermesinin ardından, yeni kurulan Sırbistan Krallığı'nın bir parçası oldu. 1948'de, Yugoslavya devleti döneminde Kosova eyaletinin başkenti olarak seçildi. Ayrıca Priştine, 2008'de Sırbistan'dan bağımsızlığını kazandıktan sonra da Kosova'nın başkenti olarak hizmet vermeye devam etti.
Priştine, 15. yüzyılın sonlarına kadar küçük bir köy gibi görünüyor. İlk olarak 1342'de Stefan Dušan döneminde bir köy olarak kaydedilmiştir; yaklaşık bir yüzyıl sonra (ve Osmanlı döneminin başlangıcında), 1455'te 300 haneden oluşan küçük bir nüfusa sahipti. Sonraki yüzyılda Priştine, zengin maden kasabası Novo Brdo'ya yakın stratejik konumu nedeniyle önemli bir madencilik ve ticaret merkezi haline geldi. Şehir, ticaret fuarları ve keçi derisi, keçi kılı ve barut gibi ürünleriyle tanınıyordu.
Priştine, ülkenin merkezinde yer alması nedeniyle Kosova'nın başkenti ve ekonomik, mali, siyasi ve ticari merkezidir. Kosova Hükûmeti'nin merkezi, Kosova Cumhurbaşkanı ve Başbakanı'nın çalışma konutları ve Kosova Parlamentosu burada bulunmaktadır. Priştine ayrıca Kosova'nın hava, demiryolu ve karayolu ulaşımı açısından en önemli kavşağıdır. Priştine Uluslararası Havalimanı, ülkenin en büyük ve bölgenin en büyük havalimanlarından biridir. R 6 ve R 7 gibi bir dizi otoyol ve ekspres yol, şehri Arnavutluk ve Kuzey Makedonya'ya bağlamaktadır. Priştine, 2030 Akdeniz Oyunları'na ev sahipliği yapacaktır.
Gündemde
Başlıklar yayın kuruluşlarının RSS akışlarından ve konu sayfalarından otomatik eşlenir; sayfa açıkken kendiliğinden yenilenir. Haberin tamamı kaynağındadır.
Hayat hikâyesi
02.1Erken dönem
Roma döneminde Priştine'nin 15 km civarında bulunan Ulpiana şehri bir yerleşim yeri olarak mevcut olmuştur. Bu şehir tamamen yok edilmiş, daha sonraları da İmparator I. Justinianus tarafından yeniden kurulmuştur. Bugün Liplan şehrinin bu tarihi şehrin üzerinde bulunduğu söylenir.
Roma'nın çöküşü sonrasında Priştine, Balkanlar'da konumu gereği, bulundurduğu iyi pozisyonunu, ticaret merkezi özelliğini korumuştur.
Priştine, Sırbistan bölgesi içinde başkent olduğu II. Stefan Uroş Milutin (1282-1321) döneminde önemini daha da arttırmıştır. 1389 yılındaki büyük savaş olan I. Kosova Savaşı'na kadar diğer Sırp idarecilerin altında bu durum sürmüştür.
02.2Osmanlı Dönemi
I. Kosova Savaşı'nın Osmanlı Türklerince kazanılması sonrasında bütün Kosova bölgesinde olduğu gibi, bu bölgenin önemli şehirlerinden Priştine'de de yeni bir dönem başlamıştır. Yeni dönemde Priştine'de Osmanlı devlet idaresi, kurumlarıyla beraber yerleşmiştir.
Osmanlı hâkimiyetindeki Priştine, kısa sürede İslamî karakter kazanmaya başlamıştır. Bu dönemlerde şehir, yeni kimlik altında gelişmiştir. Osmanlı devrinde bir Balkan şehri olan Priştine, Priştineli Mesihi gibi birçok divan ve halk şairi, ünlü kişilik yetiştirmiş bir kenttir.
1870'lerde Balkanlar'da Osmanlı idaresi aleyhine gelişen hareketler sonrasında Priştine'de bu durumların sonuçları görülmeye başlar.
19. yüzyılda hazırlanan bir Osmanlı atlasına göre ilgili yüzyıl sonlarında, Üsküp, Priştine, Seniçe, İpek, Prizren ve Taşlıca sancaklarından oluşan Kosova Vilayeti'nin sancak merkezlerinden biri olan Priştine 11.000 kişilik nüfusa sahiptir. Söz konusu dönemde Kosova Vilayeti'nin idarî merkezi olan Üsküp'ün nüfusu 25.000'dir. Prizren ise 38.000 kişilik nüfusa sahiptir.
02.3Balkan Savaşları
20. yüzyıl başında Balkanlar'da Osmanlı egemenliğinin kalkması sonucunu doğuran Birinci Balkan Savaşı ve İkinci Balkan Savaşı sırasında Priştine büyük sıkıntılar yaşamıştır. Şehre Ekim 1912'de giren Sırp ordusu Priştine'deki Müslümanlara (Türk, Arnavut vb.) ağır saldırılar ve katliamlar gerçekleştirmiştir.
02.41. Dünya Savaşı'nda Priştine
Uzun yıllar Osmanlı idaresinde kalan şehir I. Dünya Savaşı'ndan sonra Yugoslavya'nın bir parçası hâline geldi. Balkan Savaşları'ndan sonra, Kosova'nın birçok yerinden olduğu gibi, Priştine'den de on binlerce Türk ve Müslüman, özellikle Türkiye'ye göç etmek durumunda kalmıştır. Bugün, Türkiye'de yaşayan Kosova Türklerinin az sayılmayan bir kısmı Priştine kökenlidir.
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Priştine hayat hikâyesinde anıyor Osmanlı Türkleri
“Kosova Savaşı'nın Osmanlı Türklerince kazanılması sonrasında bütün Kosova bölgesinde olduğu gibi, bu bölgenin önemli şehirlerinden Priştine'de de yeni bir dönem başlamıştır.”
-
Priştine hayat hikâyesinde anıyor Priştineli Mesihi
“Osmanlı devrinde bir Balkan şehri olan Priştine, Priştineli Mesihi gibi birçok divan ve halk şairi, ünlü kişilik yetiştirmiş bir kenttir.”
-
Priştine kendi hikâyesinde anılıyor Ali Fethi Okyar
“Abdülhamit'in cemiyete girenlerin tasfiyesi ve tespiti için Priştine 18.”
-
Priştine kendi hikâyesinde anılıyor Erdal Beşikçioğlu
“Babası Ünyeli ve Laz kökenli olup annesi ise Priştine'den Ankara'ya göç etmiş bir Arnavut ailenin kızıdır.”
-
Priştine kendi hikâyesinde anılıyor Nur Sürer
“Dedesi Priştine, anneannesi Arnavut, baba tarafı ise Dağıstan kökenlidir.”
-
Priştine kendi hikâyesinde anılıyor Nimetullah Hafız
“Sonra Priştine'de Meto Bayraktar İlkokulu'nda Türkçe dersi verdi.”
-
Priştine kendi hikâyesinde anılıyor Âşık Çelebi
“Daha sonra kendisini Silivri'den Priştine'ye naklettirdi.”
-
Priştine kendi hikâyesinde anılıyor Havva Karakaş
“Balkan festivalinde Türkiye'yi temsilen görevli (Belgrat, Sırbistan) Kosova konserleri (Gilan, Priştine, Prizren) 2011 yılında Balkan, Rumeli ve Trakya türkülerinden oluşan, Balkan...”
Kaynaklar
Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Profil oluşturuldu
0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.