biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Sinema & TV
  3. Peride Celal
Sinema & TV · d. 1916

Peride Celal Yaşamı

Emine Peride Yonsel (d. 10 Haziran 1916, İstanbul; ö. 15 Haziran 2013) Türk yazardır.

Hayat çizgisi 11 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Kayıt yok2023–2026
19161970bugün
Önemli eserler İlk üretimler Önemli eserler İlk üretimler Önemli eserler
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Emine Peride Yonsel (d. 10 Haziran 1916, İstanbul; ö. 15 Haziran 2013) Türk yazardır.

Yazın hayatının ilk on beş yıllık döneminde popüler aşk romanları kaleme almış; 1950'lerde yazarlığında bir dönüşüm geçirerek daha gerçekçi, bireyin içsel sorunlarının derinlemesine irdeleyen romanlar yazmıştır. 1977'den sonra romana ara verip öyküye yönelen Peride Celal'in Türk edebiyatında post-modern romanın yaygınlaştığı dönemde kaleme aldığı Kurtlar romanı çeşitli eleştirmenler tarafından başyapıtı olarak değerlendirilir.

02

Yaşamı

—Yaşamı

1916 yılında İstanbul'da dünyaya geldi. Annesi Zeliha Mirat Türel, babası Mehmet Celalettin Erem'dir. Anne ve babasının kendi doğumundan önce ayrılmış olması nedeniyle çocukluğunun büyük bir bölümü üvey babasının savcılık yaptığı Anadolu kentlerinde, özellikle de Karadeniz'de geçti.

İlköğrenimini Haydarpaşa İlkokulu'nda tamamlayan yazar, İstanbul Sainte-Pulchérie Fransız Okulu'nda iki yıl yatılı okuduktan sonra üvey babasının görevi nedeniyle, yeniden Anadolu'ya gitme zorunluluğu doğunca öğrenimini yarıda bıraktı. Klasik eğitimini tamamlayamamış olması yazarlık hayatı boyunca onun psikolojik olarak olumsuz etkiledi.

İlk öyküsü Sedat Simavi'in Yedigün Dergisi'nde Ak Kız'ın Hikâyesi adıyla 27 Kasım 1935'te P. Gençay imzasıyla yayımlandı. Daha sonra Son Posta, Cumhuriyet, Tan ve Milliyet gazetelerinde öyküler, röportajlar yayımladı. Yazı hayatında sırasıyla “Peride Gencay”, “Peride Celâl” ve “Peride Celal Bayburtlu” imzalarını kullandı. Tan gazetesine tanıştığı Peyami Safa'nın yardımıyla yazarlığını dil açısından geliştirdi ve Fransızca dersleri aldı. Yazarlık hayatında ilerlemek için İstanbul'da yaşayan anneannesinin yanına taşınan yazar, geçimini sağlamak için her gün öykü yazdı; bir yandan da İstanbul Elektrik Şirketi'nin Neşriyat bölümünde sekreter olarak çalışmaktaydı. İlk romanı Sönen Alev, 1935 yılında Son Posta gazetesinde tefrika edildi ve 1938'de kitap olarak yayımlandı. Bunu, kent soylu kadınların aşklarını serüvenimsi bir kurgu ile konu edinen bir dizi roman takip etti; "pembe romanlar" yazarı olarak tanındı. Romanlarında duru bir dil kullandı. 1935-1954 yılları arasında gazete ve dergilerde yazdığı dört yüz civarındaki -bir-iki sayfalık- öyküsü ve yirmiye yakın romanıyla, 1940'lı yıllarda günlük gazetelerin tirajını arttırmasında etkili oldu. Geçimini sağlamak için yazdığını söylediği bu romanları benimsemedi.

Şair Nâzım Hikmet'le dostluğu üzerinde siyasal baskılara yol açınca 1944'te yurttan ayrılarak İsviçre'ye gitti. Türkiye'nin Bern Basın Ataşeliği'nde üç yıl sekreter olarak çalıştı. Peride Celal için kendisini geliştirme dönemi olan İsviçre yıllarında Cumhuriyet gazetesi için "İsviçre Mektupları" genel başlığı ile öykü ve yazılar hazırladı.

1947'de Türkiye'ye döndükten sonra avukat Atıf Yönsel ile evlendi. İki yıl Basın Yayın Genel Müdürlüğü Yabancı İşçilerle İrtibat Bürosu'nda, iki yıl da Yeni İstanbul gazetesinde; kısa bir süre de Milliyet ve Son Posta gazetelerinde çalıştı.

1954 tarihli Üç Kadının Romanı’yla romancılıkta yeni bir döneme girdi. Eşinin desteği ile geçim sorunu ortadan kalkan yazar, gözlem ve gerçekçiliğin ön plana çıktığı eserler verdi.

Yazar, "Üç Yirmi Dört Saat" adlı romanıyla 1977 Sedat Simavi Edebiyat Ödülü’nü kazandı. 1978'de ilk öykü kitabı Jaguar yayımlandı. Bir süre roman yazmaya ara verdi. Üç öykü kitabından sonra yazdığı "Kurtlar" romanıyla 1991 Orhan Kemal Roman Armağanı’nı kazandı. Bu romandan sonra yeniden öyküye yöneldi. 1996'da 15. İstanbul Kitap Fuarı’nda TÜYAP’ın “onur yazarı” seçilir. 2002'de son romanı Deli Aşk yayımlandı ve büyük ilgi gördü.

Peride Celal, Peride Gencay ve Peride Celal Bayburtlu gibi üç farklı imza ile yazı hayatını sürdürmüştür.

15 Haziran 2013'te hayatını kaybetti. Cenazesi aile arasında yapılan sade bir törenden sonra Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi.

Hakkında Selim İleri tarafından (Peride Celal'e Armağan) ve Alpay Kabacalı tarafından yazılmış (Çok Katmanlı Duyarlıklar Yazarı: Peride Celal) yazılmış iki kitap vardır.

Peride Celal · diğer bölümler

← Peride Celal profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1916

    10 Haziran 1916, İstanbul; ö.

    Önemli eserler tek kaynak
  2. 1935

    İlk öyküsü Sedat Simavi'in Yedigün Dergisi'nde Ak Kız'ın Hikâyesi adıyla 27 Kasım 1935'te P.

    Önemli eserler tek kaynak
  3. 1944

    Şair Nâzım Hikmet'le dostluğu üzerinde siyasal baskılara yol açınca 1944'te yurttan ayrılarak İsviçre'ye gitti.

    Önemli eserler tek kaynak
  4. 1947

    1947'de Türkiye'ye döndükten sonra avukat Atıf Yönsel ile evlendi.

    Önemli eserler tek kaynak
  5. 1950

    Yazın hayatının ilk on beş yıllık döneminde popüler aşk romanları kaleme almış; 1950'lerde yazarlığında bir dönüşüm geçirerek daha gerçekçi, bireyin içsel sorunlarının derinlemesine irdeleyen romanlar yazmıştır.

    İlk üretimler tek kaynak
  6. 1954

    1954 tarihli Üç Kadının Romanı’yla romancılıkta yeni bir döneme girdi.

    Önemli eserler tek kaynak
  7. 1961

    Kızıl Vazo romanı Atıf Yılmaz tarafından 1961 ve 1969'da iki farklı senaryoyla sinemaya uyarlanmıştır

    Önemli eserler tek kaynak
  8. 1965

    Yıldıztepe romanı Memduh Ün tarafından 1965'te sinemaya uyarlandı.

    Önemli eserler tek kaynak
  9. 1977

    1977'den sonra romana ara verip öyküye yönelen Peride Celal'in Türk edebiyatında post-modern romanın yaygınlaştığı dönemde kaleme aldığı Kurtlar romanı çeşitli eleştirmenler tarafından başyapıtı olarak değerlendirilir.

    Önemli eserler tek kaynak
  10. 1978

    1978'de ilk öykü kitabı Jaguar yayımlandı.

    İlk üretimler tek kaynak
  11. 1988

    Ada öyküsü Süreyya Duru tarafından 1988'de sinemaya uyarlandı.

    Önemli eserler tek kaynak
  12. 1991

    Üç öykü kitabından sonra yazdığı "Kurtlar" romanıyla 1991 Orhan Kemal Roman Armağanı’nı kazandı.

    Önemli eserler tek kaynak
  13. 2002

    2002'de son romanı Deli Aşk yayımlandı ve büyük ilgi gördü.

    Önemli eserler tek kaynak
  14. 2013

    15 Haziran 2013) Türk yazardır.

    Önemli eserler tek kaynak
  15. 2022

    Gecenin Ucundaki Işık romanı 2022 yılında TMC Film tarafından diziye uyarlandı.

    Önemli eserler tek kaynak
04

Üretimleri

1965 · FILM Yıldıztepe romanı Memduh Ün tarafından '...

Yıldıztepe romanı Memduh Ün tarafından 'te sinemaya uyarlandı.

film
1988 · FILM Ada öyküsü Süreyya Duru tarafından 'de s...

Ada öyküsü Süreyya Duru tarafından 'de sinemaya uyarlandı.

film
2022 · FILM Gecenin Ucundaki Işık romanı yılında TM...

Gecenin Ucundaki Işık romanı yılında TMC Film tarafından diziye uyarlandı.

film
05

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Peride Celal Mehmet Celal Memduh Ün Orhan Kemal Peyami Safa Selim İleri Süreyya Duru Hülya Koçyiğit Ahmet Refik Erduran
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Peride Celal hayat hikâyesinde anıyor Mehmet Celal

    “Annesi Zeliha Mirat Türel, babası Mehmet Celalettin Erem'dir.”

  • Peride Celal hayat hikâyesinde anıyor Memduh Ün

    “• Sönen Alev (1938) • Yaz Yağmuru (1940) • Ana Kız (1941) • Kızıl Vazo (1941) • Ben Vurmadım (1941) • Atmaca (1944) • Aşkın Doğuşu (1944) • Yıldıztepe (1945) • Dar Yol (1949) • Üç...”

  • Peride Celal hayat hikâyesinde anıyor Orhan Kemal

    “Üç öykü kitabından sonra yazdığı "Kurtlar" romanıyla 1991 Orhan Kemal Roman Armağanı’nı kazandı.”

  • Peride Celal hayat hikâyesinde anıyor Peyami Safa

    “Tan gazetesine tanıştığı Peyami Safa'nın yardımıyla yazarlığını dil açısından geliştirdi ve Fransızca dersleri aldı.”

  • Peride Celal hayat hikâyesinde anıyor Selim İleri

    “Hakkında Selim İleri tarafından (Peride Celal'e Armağan) ve Alpay Kabacalı tarafından yazılmış (Çok Katmanlı Duyarlıklar Yazarı: Peride Celal) yazılmış iki kitap vardır.”

  • Peride Celal hayat hikâyesinde anıyor Süreyya Duru

    “Ada öyküsü Süreyya Duru tarafından 1988'de sinemaya uyarlandı.”

  • Peride Celal kendi hikâyesinde anılıyor Hülya Koçyiğit

    “Hülya Koçyiğit, yerli romanların sinemaya uyarlanması için çok çaba sarf etmiş ve Kerime Nadir, Muazzez Tahsin Berkand, Esat Mahmut Karakurt, Halide Edib Adıvar ve Peride Celal gib...”

  • Peride Celal kendi hikâyesinde anılıyor Ahmet Refik Erduran

    “Refik Halit Karay, Aka Gündüz ve Peride Celal gibi devrin önemli yazarlarının kitaplarının yayımladı.”

06

Kaynaklar

11kaynak kaydı
9farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
15zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Peride Celal
    tr.wikipedia.org · erişim 29.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "İstanbul Büyükşehir Belediyesi Vefat Bilgisi Sorgulama". 3 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ağustos 2022.
    turkiye.gov.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "İstanbul Büyükşehir Belediyesi Mezar Yeri Sorgulama". 16 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ağustos 2022.
    turkiye.gov.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Yazarın, doğum tarihi konusundaki çelişkili bilgiler, 4 Şubat 2003'te bizzat kendisi ile yapılan yüz yüze bir görüşmede giderilmiş ve 1916 yılında İstanbul'un Fındıklı semtinde doğduğu öğrenilmiştir.
    erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Peride Celal'den Sessiz Veda". Milliyet gazetesi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2013. [ölü/kırık bağlantı]
    gundem.milliyet.com.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Zorkul, Tahir. "Peride Celal'in Hayatı ve Eserleri Üzerine Bir Araştırma". tez.yok.gov.tr. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Doktora Tezi, Van, 2006. 11 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Eri...
    tez.yok.gov.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Peride Celal". 5 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ağustos 2008.
    kultur.gov.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Peride Celal". tr.writersofturkey.ne. Türkiyeli Kadın Yazarlar Veritabanı. 19 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Haziran 2016.
    arşiv · tr.writersofturkey.net · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  9. K·09
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Peride Celal hayatla 'barışamadan' öldü". www.milliyet.com.tr/. Milliyet gazetesi, 17 Haziran 2013. 6 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Haziran 2016.
    milliyet.com.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  10. K·10
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Romanın gizli ustasına veda". Radikal gazetesi. 22 Haziran 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2013.
    radikal.com.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  11. K·11
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Gecenin Ucunda Dizisi Oyuncuları, Kim Kimdir?". 23 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Şubat 2022.
    arşiv · gezenvatandas.com · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Peride Celal” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

07

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    11 kaynak ve 15 olayla ilk kayıt.

08

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
09

Buradan nereye?

aynı alan · sinema & tv

Bülent Emrah Parlak

Oyuncu · d. 1979

aynı alan · sinema & tv

Ayşem Özge Yoldaş

Senarist · d. 1977

aynı alan · sinema & tv

Cenk Koray

Oyuncu, sunucu, yazar, avukat, spor yöneticisi · 1944–2000

Sinema & TV alanındaki tüm profiller →