biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Kültür & Sanat
  3. Osman Nedim Tuna
Haritacı ve dilbilimci · 1923–2001

Osman Nedim Tuna

Osman Nedim Tuna (1923-17 Temmuz 2001), Türk haritacı ve dilbilimcidir. Altay Dil Ailesi Teorisi ve Türkçe - Sümerce bağlantıları üzerine çalışmıştır.

Hayat çizgisi 8 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Kayıt yok1994–2001
192319602001
Eğitim Önemli eserler Eğitim Önemli eserler Eğitim Önemli eserler Eğitim
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Osman Nedim Tuna (1923-17 Temmuz 2001), Türk haritacı ve dilbilimcidir. Altay Dil Ailesi Teorisi ve Türkçe - Sümerce bağlantıları üzerine çalışmıştır.

02

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1923

    Doğum ve Erken Yıllar

    1923 yılında dünyaya geldi.

    Eğitim tek kaynak
  2. 1941

    Kabataş Erkek Lisesi 1941 Fen bölümü, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi 1945 Türk Dili ve Edebiyatı bölümü lisans programı mezunudur.

    Eğitim tek kaynak
  3. 1959

    1959-60 yıllarında TDK'de Eski Türkçe uzmanı olarak çalışmıştır.

    Önemli eserler tek kaynak
  4. 1961

    1961-62 yıllarında ise Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsünün kurucuları arasında bulunmuş ve burada çalışmıştır.

    Önemli eserler tek kaynak
  5. 1962

    1962'de Fulbright bursu ile Washington Üniversitesine gitmiş, 1968 yılında Nicholas Poppe’nin danışmanlığında Studies on Nahju’l-Farādis: A Method for Turkic Historical Dialectology adlı teziyle doktora unvanı almıştır.

    Eğitim tek kaynak
  6. 1969

    1969 yılından 1976 yılına kadar Pensilvanya Üniversitesinde kurmuş olduğu Turkic Studies bölümünde çalışmıştır.

    Eğitim tek kaynak
  7. 1982

    1982 İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi altında Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi bölümünü kurmuştur.

    Eğitim tek kaynak
  8. 1984

    1984'te doçent unvanı almıştır.

    Önemli eserler tek kaynak
  9. 1987

    1987'de TDK'de Türkoloji Uygulama Kolu başkanlığına atanmıştır.

    Önemli eserler tek kaynak
  10. 1989

    1989 yılında İnönü Üniversitesinden profesör unvanı almış, unvanı aldıktan iki gün sonra emekli olmuştur.

    Eğitim tek kaynak
  11. 1990

    1990 yılında Türk Ocaklarından Ziya Gökalp İlim ve Teşvik ödülü almıştır.

    Önemli eserler tek kaynak
  12. 1993

    1993'te Sakarya Üniversitesinde Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünü kurmuş, 1995'te yine emekli olmuştur.

    Eğitim tek kaynak
03

Hayat hikâyesi

01Mesleki hayatı

Kabataş Erkek Lisesi 1941 Fen bölümü, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi 1945 Türk Dili ve Edebiyatı bölümü lisans programı mezunudur. Üniversiteden mezun olduktan sonra 14 yıl kadar çeşitli devlet kurumlarında haritacılık yapmıştır. 1959-60 yıllarında TDK'de Eski Türkçe uzmanı olarak çalışmıştır. 1961-62 yıllarında ise Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsünün kurucuları arasında bulunmuş ve burada çalışmıştır. 1962'de Fulbright bursu ile Washington Üniversitesine gitmiş, 1968 yılında Nicholas Poppe’nin danışmanlığında Studies on Nahju’l-Farādis: A Method for Turkic Historical Dialectology adlı teziyle doktora unvanı almıştır. 1969 yılından 1976 yılına kadar Pensilvanya Üniversitesinde kurmuş olduğu Turkic Studies bölümünde çalışmıştır. 1982 İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi altında Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi bölümünü kurmuştur. 1984'te doçent unvanı almıştır. 1987'de TDK'de Türkoloji Uygulama Kolu başkanlığına atanmıştır. 1989 yılında İnönü Üniversitesinden profesör unvanı almış, unvanı aldıktan iki gün sonra emekli olmuştur. 1993'te Sakarya Üniversitesinde Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünü kurmuş, 1995'te yine emekli olmuştur. İnönü Üniversitesi'ndeki konferans salonlarından birine adı verilmiştir.

Türk Dil Kurumu tarafından düzenlenen 3. Uluslararası Türk Dili Kurultayı’nda Sümer ve Türk Dillerinin Tarihî İlgisi İle Türk Dili’nin Yaşı Meselesi adlı kitabı için kendisine Türk Dili’ne Üstün Hizmet Ödülü ve Onurluk verilmiştir. 1990 yılında Türk Ocaklarından Ziya Gökalp İlim ve Teşvik ödülü almıştır.

Osman Nedim Tuna, Türkçenin M.Ö. 3000 yılında ortaya çıktığını öne sürmüştür.

Sümer ve Türk Dillerinin Tarihî İlgisi ve Türk Dilinin Yaşı Meselesi adlı Türkçe (Çağatay Türkçesi) ile Sümerce arasındaki benzerlikleri açıkladığı eseri yaklaşık 20 yıllık çalışmalarının tamamını kapsamaktadır. 1962'de doktora için gittiği Amerika’da, bu konudaki çalışmalarını yoğunlaştırmış ve 1982’de çalışmalarını Sümer ve Türk Dillerinin Tarihî İlgisi ve Türk Dilinin Yaşı Meselesi adlı eserde toplamıştır. "Türk dilinin" Altay dillerinden geldiğini ispatlamaya kalkmıştır.

02Kitapları 2 kitap · kapaklı raf
2 kitap 1983 → 1990 · 7 yıl

Künyeler Vikipedi maddesindeki eser listesinden ayrıştırıldı. Kapağı bulunamayan kitaplar künyesinden dizildi.

03Seçme Makaleleri
  • "Türkçede Tekrarlar", Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, C.III, No:3-4 (Kowalski Özel Sayısı), İstanbul, 1949, s.429-477.
  • "Türkçede Tekrarlar", Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, C.IV, No:1, İstanbul, 1950, s.39-81.
  • "Bazı İmla Gelenekleri, Bunların Metin incelenmelerindeki Önemi ve Orhon Yazıtlarında Birkaç Açıklama"; Türk Dili Araştırmaları Yıllığı Belleten 1957, s.41-81.
  • "Köktürk Yazıtlarında Ölüm Kavramı İle İlgili Kelimeler ve 'Kergek Bolmak' Deyiminin İzahı"; VII. Türk Dili Kurultayı'nda Okunan Bilimsel Bildiriler, 1957, Ankara 1960, s.131-148.
  • "Köktürk Yazılı Belgelerinde ve Uygurcada Uzun Vokaller" Türk Dili Araştırmaları Yıllığı Belleten 1960, s.213-282.
  • "Mongolian Hpagspa Text and 118 Turkish Translation in the Collection of Curiosities" by Osman Nedim Tuna and James E. Bosson, JSFOu, No:63, article 3, Helsinki, 1963, 16 s.
  • "On the Phonetic Values of the Symbols Used in Some of the Texts in Kökturkish Script", CAsJ vol. IX, No:4, Wiesbaden, 1962, s.241-263.
  • "Türkçenin Sayıca Eş Heceli İkilemelerinden Sıralama Kaideleri ve Tabii Bir Konson Dizisi", Türk Dili Arasstirmalan Yilhgi Belleten 1982-1983, s.163-228 + iki tablo.
  • "Türkçede Transitive-Causative 'Geçişli-Ettirgen' Fiiller ve Bunlarla ilgili Morfoloji ve Öğretim Meselelerinin Çözümü" Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, C.XXIV-XXV, istanbul 1986, s.381-428.
  • "Türk Dilinde Sayılar Üzerinde Karşılaştırmalı Bir Deneme", Sabahattin Zaim'e Armağan, İktisat Fakültesi Mecmuası, 1994/B-3, C.l-4, İstanbul 1996, s.1055-1076.
04

Üretimleri

1950 · ESER "Türkçede Tekrarlar", Türk Dili ve Edebi...

"Türkçede Tekrarlar", Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, C.IV, No:1, İstanbul, , s.39-81.

eser
05

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Osman Nedim Tuna Sabahattin Zaim Ziya Gökalp Hatice Şahin
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Osman Nedim Tuna hayat hikâyesinde anıyor Sabahattin Zaim

    “• "Türk Dilinde Sayılar Üzerinde Karşılaştırmalı Bir Deneme", Sabahattin Zaim'e Armağan, İktisat Fakültesi Mecmuası, 1994/B-3, C.l-4, İstanbul 1996, s.1055-1076.”

  • Osman Nedim Tuna hayat hikâyesinde anıyor Ziya Gökalp

    “1990 yılında Türk Ocaklarından Ziya Gökalp İlim ve Teşvik ödülü almıştır.”

  • Osman Nedim Tuna kendi hikâyesinde anılıyor Hatice Şahin

    “Osman Nedim Tuna yönetiminde Dursun Fakih'in Gazavat-nåmesi, Dil Özellikleri, Metin, Seçme Sözlük adlı tezle1989 yılında tamamladı.”

06

Kaynaklar

8kaynak kaydı
5farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
12zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Osman Nedim Tuna
    tr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "TUNA, Osman Nedim". TDV İslâm Ansiklopedisi. 5 Temmuz 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Temmuz 2026.
    islamansiklopedisi.org.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Prof. Dr. Osman Nedim Tuna'nın hayatı". 7 Haziran 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mayıs 2008.
    bilgicik.com · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Osman Nedim Tuna, Altay Dilleri Teorisi" (PDF). 21 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 30 Ocak 2010.
    turkoloji.cu.edu.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Osman Nedim Tuna, Eski Doğu Türk Yazısında Ligatürler" (PDF). 12 Kasım 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 30 Ocak 2010.
    turkoloji.cu.edu.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Sumerian Evidence: Turkic-Sumerian Cognates". 29 Ocak 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Haziran 2010.
    arşiv · listserv.linguistlist.org · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Osman Nedim Tuna, Sümer ve Türk Dillerinin Tarihî İlgisi ve Türk Dilinin Yaşı Meselesi, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara 1997, s. 5-21. ISBN 975-16-0249-1
    erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Türk dünyası el kitabı. 2. baskı. Ankara: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü. 1992. ISBN 978-975-456-047-3.
    erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Osman Nedim Tuna” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

07

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    8 kaynak ve 12 olayla ilk kayıt.

08

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
09

Buradan nereye?

aynı alan · kültür & sanat

Hamdi Türe

Hukukçu, bürokrat ve siyasetçi · 1894–1958

aynı alan · kültür & sanat

Mustafa Kamalak

Avukat, siyasetçi ve eski Saadet Partisi genel başkanı · d. 1948

aynı alan · kültür & sanat

Yusuf Yağcı

Kültür & Sanat · 1952–2023

Kültür & Sanat alanındaki tüm profiller →