Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
Ali Oktay Rifat (10 Haziran 1914, Trabzon - 18 Nisan 1988, İstanbul), Türk şair, oyun ve roman yazarıdır. Türk şiirinin en büyük isimlerinden birisi olarak kabul edilir. Orhan Veli ve Melih Cevdet'le birlikte Garip Akımı'nın kurucularındandır. 1955 yılından itibaren İkinci Yeni adlı şiir akımına yönlenmiştir. Şiir dışında roman ve oyun türlerinde de eserler vermiştir. Şair Nazım Hikmet'in kuzenidir. Soyadı Kanunu’nun (21 Haziran 1934) kabul edilmesinden sonra, 1932 yılında vefat eden Türk Dili Tetkik Cemiyeti'nin (bugünkü adıyla TDK) ilk başkanı olan babası Sâmih Rifat’ın adını, soyadı olarak almayı uygun bulmuştur. Kendisine ait bütün resmî kayıtlarda soyadı Rifat olarak geçer. Kendisi almadığı ve kullanmadığı hâlde pek çok kaynakta soyadı “Horozcu” olarak geçer.
Sanatı
—Sanatı
Ankara Erkek Lisesi’ndeki öğrencilik yıllarında şiir yazmaya başlayan Oktay Rıfat, şiirde biçim ve kural anlayışını tam anlamıyla yansıtan ilk şiirlerini 1936-1944 yılları arasında Varlık Dergisi’nde yayımlamıştı. İlk şiirlerinde şiir vezni olarak hece ölçüsünü kullanmayı tercih eden şair daha sonra serbest ölçüye geçiş yaptı. 1941 yılında Orhan Veli Kanık ve Melih Cevdet Anday ile birlikte Garip adlı şiir kitabını yayımlayarak Garip şiir akımının öncülerinden oldu. Garip dönemi şiirlerinde kentte yaşayan sıradan insanların günlük yaşamlarına şaşırtıcı, alaycı bir söyleyişle yaklaşmıştı.
"Perçemli Sokak" adlı kitabıyla Türk şiirinde İkinci Yeni denilen anlayışa, anlamca kapalı bir şiire yöneldi. Kitaptan kitaba değişen şiiri ile Türk şiirinin genel akışını en çok etkileyen şairlerden sayılmaktadır.
1960’lı yıllarda genellikle sosyal sorunlar, emekçilerin hakları ve sistemsel karmaşalar ile ilgili düşüncelerini satırlara döktü. Özellikle, 1966'da çıkan "Elleri Var Özgürlüğün" adlı şiir kitabında bu düşüncelerinin oldukça fazla etkisi görüldü. 1969 yılında yayımladığı, "Şiirler" adlı kitabıyla, edebiyat hayatında üçüncü ve son dönemine girdi. Tarzını, biçimini ve yazın anlayışını iyice belirginleştirdiği, dili ve kelimeleri kullanmada ustalaştığı bu dönemde şiirin kuramsal karakteri üzerine de kitaplar yazdı.
Tiyatro oyunu ve roman türünde de eserler veren Oktay Rıfat, her biri toplumun değişik kesimlerini sembolize eden oyun ve roman kahramanları yarattı.
'Oktay Rifat'in şiirsel konjonktörü büyük inip çıkmalar gösteriyor. Her değişiş, bir öncekinin bazı yönlerden tam tersiymiş izlenimini uyandırıyor okurda. Yalnız bunların kimlik değiştirmeyle bir ilgisi yok. İlhan Berk gibi her değişişte bir önceki dönemi yadsımıyor, inkâr etmiyor. Ve tuhaf bir şekilde –böyle diyebiliyorum–, başta yadırgansa da, birbirinin tersi olarak belirmiş dönemler ve bu dönemlerin ürünleri birbirine bağlaniyor; eklem yerleri o ters çıkış noktaları olmak üzere
Ali Oktay Rifat · diğer bölümler
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1914
Doğum ve Erken Yıllar
1914 yılında dünyaya geldi.
Eğitim tek kaynak -
1925
Ortaöğrenimini 1925-1932 yıllarında Ankara Erkek Lisesi'nde yaptı.
Önemli eserler tek kaynak -
1932
1932-1936 yılları arasında Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde yükseköğrenim gördü.
Eğitim tek kaynak -
1934
Soyadı Kanunu’nun (21 Haziran 1934) kabul edilmesinden sonra, 1932 yılında vefat eden Türk Dili Tetkik Cemiyeti'nin (bugünkü adıyla TDK) ilk başkanı olan babası Sâmih Rifat’ın adını, soyadı olarak almayı uygun bulmuştur.
İlk üretimler tek kaynak -
1936
Ankara Erkek Lisesi’ndeki öğrencilik yıllarında şiir yazmaya başlayan Oktay Rıfat, şiirde biçim ve kural anlayışını tam anlamıyla yansıtan ilk şiirlerini 1936-1944 yılları arasında Varlık Dergisi’nde yayımlamıştı.
Eğitim tek kaynak -
1937
1937 yılında devlet sınavını kazanarak Maliye Bakanlığı hesabına Siyasal Bilgiler öğrenimi görmek üzere Paris'e gönderildi.
Önemli eserler tek kaynak -
1940
Dünya Savaşı nedeniyle, orada yaptığı doktora çalışmasını tamamlayamadan 1940 yılında Türkiye'ye döndü.
Önemli eserler tek kaynak -
1941
Bu arada 1941 yılında Orhan Veli ve Melih Cevdet ile edebiyat dünyasında büyük tartışmalara sebep veren “Garip” adlı şiir kitabını yayımladı.
Önemli eserler tek kaynak -
1945
Şiirlerini "Yaşayıp Ölmek, Aşk ve Avarelik Üstüne Şiirler" (1945), "Güzelleme" (1945) ve "Aşağı Yukarı" (1952) adlı şiir kitaplarının yanı sıra "Aile" (1947), Orhan Veli tarafından çıkarılan "Yaprak" (1949-1950) ve "Yeditepe" (1951-1957) gibi dergilerde yayımlamayı sürdürdü.
Önemli eserler tek kaynak -
1954
1954 yılında yayımladığı “Karga ve Tilki" adlı şiir kitabıyla Yeditepe Şiir Armağanı'nı kazandı.
İlk üretimler tek kaynak -
1955
1955 yılından itibaren İkinci Yeni adlı şiir akımına yönlenmiştir.
Önemli eserler tek kaynak -
1958
1958 yılında “Aşk Merdiveni" adlı şiir kitabını yayımladı.
Önemli eserler tek kaynak -
1960
1960’lı yılların başında Latin ve Yunan ozanların mitoloji kitaplarının Türkçe çevirilerini yaptı.
Önemli eserler tek kaynak -
1961
1961 yılından itibaren avukatlık mesleğini Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demir Yolları'nda sürdürdü ve 1973 yılında emekli olana dek burada çalıştı.
Önemli eserler tek kaynak -
1966
Özellikle, 1966'da çıkan "Elleri Var Özgürlüğün" adlı şiir kitabında bu düşüncelerinin oldukça fazla etkisi görüldü.
Önemli eserler tek kaynak
Üretimleri
Kadınlar Arasında (Devlet Tiyatrosu'nda gösterilmiştir) ya da Fettah Paşalar
Birtakım İnsanlar
Atlarla Filler ya da Dirlik Düzenlik (ilk yayınlanışı)
Çil Horoz (ilk yayınlanışı)
Yağmur Sıkıntısı (ilk yayınlanışı)
Hakkında yazılanlar
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Ali Oktay Rifat hayat hikâyesinde anıyor Melih Cevdet Anday
“1941 yılında Orhan Veli Kanık ve Melih Cevdet Anday ile birlikte Garip adlı şiir kitabını yayımlayarak Garip şiir akımının öncülerinden oldu.”
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - Oktay Rifattr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıSözlüğü, Türk Edebiyatı İsimler. "Oktay Rifat". teis.yesevi.edu.tr. 15 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Şubat 2025.teis.yesevi.edu.tr · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·03Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Oktay Rifat'ın Soyadının Horozcu Olduğu İddiası". Malumatfuruş. 18 Şubat 2021. 18 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Şubat 2021.arşiv · www.malumatfurus.org · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·04Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıRifat, Samih (2010). "Oktay Rifat". Tanzimat’tan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi (ed. Murat Yalçın). Yapı Kredi Yayınları.erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
-
K·05Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Biyografi.info sitesi Oktay Rıfat Sayfası". 28 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ocak 2011.biyografi.info · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·06Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıMetin And, Türk Tiyatrosunun Evreleri. s.377erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Ali Oktay Rifat” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
6 kaynak ve 15 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.