biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Kültür & Sanat
  3. Nuri Demirağ
İş insanı, siyasetçi · 1886–1957

Nuri Demirağ Siyasî yaşamı

Mehmet Nuri Demirağ (Mühürdarzade Mehmet Nuri Bey; 1886, Divriği, Sivas - 13 Kasım 1957, İstanbul), Türk iş insanı ve siyasetçidir. Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları inşaatının ilk müteahhitlerindendir. Türkiye'nin 10.000 kilometrelik demiryolu ağının 12...

Hayat çizgisi 11 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Kayıt yok1945–1957
188619201957
Önemli eserler İlk üretimler Önemli eserler İlk üretimler Önemli eserler İlk üretimler Eğitim Önemli eserler
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Mehmet Nuri Demirağ (Mühürdarzade Mehmet Nuri Bey; 1886, Divriği, Sivas - 13 Kasım 1957, İstanbul), Türk iş insanı ve siyasetçidir. Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları inşaatının ilk müteahhitlerindendir. Türkiye'nin 10.000 kilometrelik demiryolu ağının 1250 km'lik bölümünün inşasını gerçekleştirmiştir. Mustafa Kemal Atatürk, kendisine yaptığı demiryolundan dolayı “Demirağ” soyadını vermiştir.

Türkiye'de ilk uçak fabrikasının kuruluşu, ilk sigara kâğıdı üretimi, ilk yerli paraşüt üretimi gibi ilkleri gerçekleştiren, İstanbul Boğazı üzerine köprü yapılması, Keban'a büyük bir baraj yapılması düşüncelerini ilk kez gündeme getiren kişidir. (bkz. Keban Barajı ve Hidroelektrik Santrali)

Türkiye'nin çok partili döneminin ilk muhalefet partisi olan Millî Kalkınma Partisi'nin kurucusudur.

02

Siyasî yaşamı

—Siyasî yaşamı

Nuri Demirağ, THK aleyhine açtığı davasını kaybettikten sonra, Türkiye'de adalet kavramının gelişmesi için tek partili yönetim anlayışının değiştirilerek çok partili demokratik düzenin getirilmesi gerektiğine inanmıştı. Bu düşünceyle siyasete atıldı. 1945 yılında Türkiye'nin ilk muhalefet partisi olan Millî Kalkınma Partisi'ni kurdu. Parti, 1946 ve 1950 seçimlerinde meclise giremedi. 1954 seçimlerinde Demokrat Parti'den adaylığını koyarak Sivas milletvekili oldu. Çölleşme, tarım ve hayvancılıkta gerileme, enerji, barajlar, köprüler, limanlar hakkında çalışmalar yaptı.

13 Kasım 1957'de İstanbul'da şeker hastalığı nedeniyle hayatını kaybetti. Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi.

Nuri Demirağ · diğer bölümler

← Nuri Demirağ profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1886

    Mehmet Nuri Demirağ (Mühürdarzade Mehmet Nuri Bey; 1886, Divriği, Sivas - 13 Kasım 1957, İstanbul), Türk iş insanı ve siyasetçidir.

    Önemli eserler tek kaynak
  2. 1903

    1903'te Ziraat Bankasının açtığı memurluk sınavını kazanarak Kangal kazasındaki şubeye, bir yıl sonra ise Koçgiri (Zara) Şubesi'ne atandı.

    Önemli eserler tek kaynak
  3. 1906

    1906-1909 arasında Erzurum vilayetinde kıtlık yaşanmıştı.

    Önemli eserler tek kaynak
  4. 1909

    Nuri Bey, 1909'da depolarda bırakılan buğday ve tahılları kişisel inisiyatifini kullanarak halka uygun bedelle sattı.

    Önemli eserler tek kaynak
  5. 1910

    1910'da Maliye Bakanlığının sınavını kazandı ve maliye memuru oldu.

    Önemli eserler tek kaynak
  6. 1918

    1918'de maliye müfettişi oldu.

    Önemli eserler tek kaynak
  7. 1926

    1926'da Samsun-Sivas demiryolu yapımını üstlenen Fransız şirketi işi bırakınca ilk etapta yapılacak yedi kilometrelik kısım için açılan ihaleye giren Mehmet Nuri Bey, çok düşük bir fiyat vererek ihaleyi aldı.

    İlk üretimler tek kaynak
  8. 1931

    1931 yılında İstanbul Boğazı'na köprü inşası projesini başlattı.

    Önemli eserler tek kaynak
  9. 1934

    Tüm hazırlıkları bitmiş olan projeyi 1934'te cumhurbaşkanı Atatürk'e sundu.

    Önemli eserler tek kaynak
  10. 1936

    Devrin en zengin iş insanı olan Demirağ, 1936 yılında uçak fabrikasını kurma girişimine başladı.

    İlk üretimler tek kaynak
  11. 1938

    1938'de Nu.D-38 adlı çift motorlu altı kişilik yolcu uçağı yapıldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  12. 1939

    Nuri Demirağ, havacılık alanında çalışmalarına 1939'da Türkiye'nin ilk yerli paraşüt üretimini gerçekleştirerek devam etti.

    İlk üretimler tek kaynak
  13. 1941

    1941'de tamamen Türk yapımı ilk uçak İstanbul'dan Divriği'ye uçtu.

    İlk üretimler tek kaynak
  14. 1943

    Okul, 1943 yılına kadar 290 pilot yetiştirdi.

    Eğitim tek kaynak
  15. 1944

    Nu.D-38, 1944 yılında Dünya havacılığı yolcu uçakları A sınıfına alındı.

    Önemli eserler tek kaynak
04

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Nuri Demirağ Mustafa Kemal Atatürk Turgut Demirağ Mehmet Hacim Kamoy
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Nuri Demirağ hayat hikâyesinde anıyor Mustafa Kemal Atatürk

    “Mustafa Kemal Atatürk, kendisine yaptığı demiryolundan dolayı “Demirağ” soyadını vermiştir.”

  • Nuri Demirağ kendi hikâyesinde anılıyor Turgut Demirağ

    “Türkiye'de ilk uçak fabrikasının kuruluşu, ilk sigara kağıdı üretimi gibi alanlarda öncülük etmiş Nuri Demirağ, amcasıdır.”

  • Nuri Demirağ kendi hikâyesinde anılıyor Mehmet Hacim Kamoy

    “Üniversitedeki ilk yılı sonunda, sınıf arkadaşı Galip Demirağ’ın babası Nuri Demirağ’ın İstanbul’daki uçak fabrikasında yaz stajı yaptı.”

05

Kaynaklar

11kaynak kaydı
11farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
15zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Nuri Demirağ
    tr.wikipedia.org · erişim 28.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "TBMM Albümü 2. Cilt (1950-1980)" (PDF). TBMM Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü. 12 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 20 Mart 2022.
    www5.tbmm.gov.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    İlgili ad, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Mezar Yeri Sorgulama 16 Şubat 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. arayüzünde kişinin adının aratılmasıyla doğrulanabilmekte, ancak kayda doğrudan ulaşan bir URL...
    turkiye.gov.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "NURİ DEMİRAĞ UÇAK FABRİKASI". istanbultarihi.ist. Büyük İstanbul Tarihi. 16 Haziran 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Aralık 2025.
    arşiv · istanbultarihi.ist · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Nuri DEMİRAĞ". www.sivas.gov.tr. T.C. Sivas Valiliği. 16 Temmuz 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Aralık 2025.
    arşiv · www.sivas.gov.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Yalçın, Osman (1 Nisan 2009). "Mühürdarzade Nuri Bey'in (Demirağ) Hayatı ve Çalışmaları (1886-1957)". Atatürk Yolu Dergisi. 11 (44): 743-769. doi:10.1501/Tite_0000000311. ISSN 1303-5290. 25 Nisan 2025 tarihinde kaynağınd...
    dergipark.org.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Nuri DEMİRAĞ Kimdir ?". nuridemirag.com. 19 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Eylül 2021.
    arşiv · www.nuridemirag.com · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Ali Can Sekmeç, "10. Yıl Marşına İlham Verdiler", Yeni Aktüel Dergisi, Sayı 184". 26 Ocak 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Mayıs 2010.
    arşiv · www.yeniaktuel.com.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  9. K·09
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Abdülkadir Gül, "Osmanlı Devletinde Kuraklık ve Kıtlık", Uluslararası Sosyal Ara_tırmalar Dergisi, Cilt 2/9 Sonbahar 2009" (PDF). 12 Ağustos 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 31 Mayıs 2010.
    sosyalarastirmalar.com · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  10. K·10
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Semih İncegöz, "Türkiye'nin İlk Uçak Fabrikasını Kuran Adam Nuri Demirağ" Aksiyon Dergisi, 15.06.1996, Sayo:80". 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Mayıs 2010.
    nuridemirag.com · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  11. K·11
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Hayallerden Gerçekler Yapan Adam: Nuri Demirağ", Çelebice Dergisi, Aralık 2009, Sayı 20[ölü/kırık bağlantı]
    celebi.com.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Nuri Demirağ” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

06

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    11 kaynak ve 15 olayla ilk kayıt.

07

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
08

Buradan nereye?

aynı alan · kültür & sanat

Osman Zeki Gümüşoğlu

Senatör ve avukat · 1924–2008

aynı alan · kültür & sanat

Kadri Ersan

Kültür & Sanat · d. 1924

aynı alan · kültür & sanat

Atakan Mert Özdemir

Kariyerini Samsunspor'da sürdürmekte olan Türk futbolcu · d. 2004

Kültür & Sanat alanındaki tüm profiller →