biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Siyaset & Akademi
  3. Necmettin Erbakan
Siyasetçi, akademisyen ve Makine Yüksek Mühendisi · 1926–2011

Necmettin Erbakan Bingöl konuşması

Necmettin Erbakan, Türk siyasetçi, akademisyen ve makine yüksek mühendisidir. Türkiye Cumhuriyeti'nin 54. Başbakanı olan Erbakan, Türk siyasi hayatına yön veren 'Millî Görüş' ideolojisinin kurucusu ve lideridir.

Hayat çizgisi 11 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Kayıt yok1974–2011
192619702011
Eğitim Önemli eserler İlk üretimler Öğretmenlik Önemli eserler
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Necmettin Erbakan (29 Ekim 1926, Sinop - 27 Şubat 2011, Ankara), Türk makine yüksek mühendisi, akademisyen, siyasetçi ve Millî Görüş ideolojisinin kurucusudur. Başbakan yardımcılığı ve başbakanlık görevlerinde bulunmuştur. 1974 yılında Bülent Ecevit liderliğindeki Cumhuriyet Halk Partisi ile kurulan koalisyon hükûmetinde başbakan yardımcısı ve devlet bakanı olmuştur. 1974 Genel Affı ve Kıbrıs Harekâtı'na destek vermiştir. 1996'da başbakan olmuş, başbakanlık görevini 28 Haziran 1996 ile 30 Haziran 1997 tarihleri arasında sürdürmüştür. 28 Şubat Süreci'nde istifa etmeye zorlanmış, partisi kapatılmış ve kendisine 5 yıl süreliğine siyaset yasağı getirilmiştir. Kayıp Trilyon Davası'nda 2 yıl 4 ay hapis cezasına çarptırılmıştır.

02

Bingöl konuşması

—Bingöl konuşması

Necmettin Erbakan için, 24 Şubat 1994'te Bingöl'de yaptığı konuşmada sarf ettiği

"Allah'ın izniyle çile devri bitti. Zulüm bitti, Türkiye'de Rusya'dan büyük devrim oldu. Nasıl Rusya'da komünizm çöktüyse, Türkiye'de de Batı taklitçiliği, gavur uşaklığı çöktü.

Artık bu ülkede 12 parti yok. 2 tane parti var. Hak ve batıl. RP'nin dışındaki hepsi batıldır. Hepsi tek parti sayılır. Bunlar gavur uşağı. Bu ülkenin evlatlarına ne dediler? Dinini bir tarafa bırakacaksınız, arkamıza düşeceksiniz, ne din ne de dünya bıraktılar.

Bu ülkenin evlatları asırlar boyu mektebe başlarken, besmeleyle başlar. Siz geldiniz, bu besmeleyi kaldırdınız. Ne koydunuz yerine, 'Türküm, doğruyum, çalışkanım.' Sen bunu söyleyince, öbür taraftan da Kürt kökenli bir Müslüman evladı, 'Ya öyle mi, bende Kürdüm, daha doğruyum, daha çalışkanım' deme hakkını kazandı. O Meclis yarın inananların eline geçecek. Bütün bu haklar kan dökülmeden verilecek.".

sözleri nedeniyle, 1998 yılında "halkı din, ırk ve bölge farklılığı gözeterek kin ve düşmanlığa tahrik ettiği" iddiasıyla Diyarbakır Devlet Güvenlik Mahkemesinde dava açıldı. 10 Mart 2000'de Diyarbakır 1 No.'lu Devlet Güvenlik Mahkemesi (DGM), Erbakan'ı "halkı kin ve düşmanlığa tahrik ettiği" gerekçesiyle 1 yıl hapis cezasına mahkûm etti. Aynı yıl içinde Yargıtay 8. Ceza Dairesi, Diyarbakır 1 No.'lu DGM'nin Erbakan'ın 1 yıl hapis cezasına çarptırılmasına ilişkin kararını onadı. Yargıtayın yerel mahkemenin kararını onamasıyla birlikte 312. maddeden dolayı hapis cezası alan Erbakan, ömür boyu siyasi yasaklı hale geldi. 2000 yılının sonlarında yasalaşan Şartla Salıverilme Yasası uyarınca Erbakan hakkındaki hapis cezası ertelendi.

Necmettin Erbakan'ın avukatları, 4454 sayılı Basın ve Yayın Yoluyla İşlenen Suçlara İlişkin Dava ve Cezaların Ertelenmesine Dair Yasa uyarınca Diyarbakır 1 No.'lu DGM'ye iadeyi muhakeme talebinde bulundu. Yerel mahkeme, bu yasa uyarınca, Erbakan'ın geçmiş hükümlülüğünün "vaki olmamış sayılmasına" dair talebi reddetti. Bu karar temyiz edilince dosya Yargıtay'da görüşüldü, 8. Ceza Dairesi 2004'te yerel mahkemenin kararını bozdu.

DGM'lerin kaldırılması (2004) sonrasında davaya bakan Diyarbakır 4. Ağır Ceza Mahkemesi, Erbakan hakkındaki "mahkûmiyet hükmünün vaki olmamış sayılmasına, mahkûmiyet hükmünün tüm sonuçları ile birlikte ortadan kaldırılmasına" ve "beraat isteminin reddine" karar verdi. Karar Erbakan'ın avukatları tarafından "müvekkilinin beraat etmesi gerektiği" ileri sürülerek temyiz edilince dosya Yargıtay 8. Ceza Dairesi'nce ele alındı. 2006 yılında Yargıtay 8. Ceza Dairesi, oy birliğiyle yerel mahkeme kararını onadı.

Erbakan'ın 2000 yılında yaptığı başvuruyu değerlendiren Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), 2006'da açıkladığı kararda Türkiye'nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin ifade özgürlüğüyle ilgili 10. maddesi ve adil yargılanma hakkıyla ilgili 6. maddesinin 1. fıkrasını ihlal ettiğine hükmetti. Mahkeme, tanınan süre içinde Erbakan'ın maddi tazminat talebinde bulunmadığı gerekçesiyle para cezasına gerek görmedi.

Necmettin Erbakan · diğer bölümler

← Necmettin Erbakan profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1926

    Doğum ve Erken Yıllar

    1926 yılında dünyaya geldi.

    Eğitim tek kaynak
  2. 1937

    1937'de orta tahsile başladığı İstanbul Erkek Lisesi'nden 1943'te birincilikle mezun oldu.

    Eğitim tek kaynak
  3. 1943

    Erbakan'ın öğrenime başladığı yıl olan 1943'te, öğretim süresi altı yıl olan Yüksek Mühendis Mektebi üniversiteye dönüştürülerek adı İstanbul Teknik Üniversitesi olarak değiştirildi ve öğretim süresi beş yıla indirildi.

    Eğitim tek kaynak
  4. 1948

    İstanbul Teknik Üniversitesi Makine Fakültesinden 1948 yılında mezun oldu.

    Eğitim tek kaynak
  5. 1951

    Üniversite tarafından 1951'de gönderildiği Almanya'da RWTH Aachen'de (Aachen Teknik Üniversitesi) doktorasını yaptı.

    Eğitim tek kaynak
  6. 1953

    1953'te doçentlik sınavını vermek üzere Türkiye'ye döndü.

    Önemli eserler tek kaynak
  7. 1954

    1954'te, 27 yaşındayken, İTÜ'de doçent oldu.

    Önemli eserler tek kaynak
  8. 1956

    1956-1963 arasında ilk yerli motoru üretecek olan 200 ortaklı Gümüş Motor'u kurdu ve motor üretimini gerçekleştirdi.

    İlk üretimler tek kaynak
  9. 1965

    1965'te profesör unvanını aldı.

    Öğretmenlik tek kaynak
  10. 1967

    1967'de Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği'nin genel sekreterliğine seçildi.

    Önemli eserler tek kaynak
  11. 1969

    25 Mayıs 1969'da TOBB genel başkanlığına seçildi.

    Önemli eserler tek kaynak
  12. 1970

    17 Ocak 1970'te 17 arkadaşıyla Millî Nizam Partisi'ni kurdu.

    Önemli eserler tek kaynak
  13. 1971

    Ancak parti 12 Mart 1971 Askeri Müdahalesi'nden kısa süre sonra, "laikliğe aykırı çalışmalar yürüttüğü" iddiasıyla açılan dava sonunda 20 Mayıs 1971'de Anayasa Mahkemesi tarafından kapatıldı, yöneticileri hakkında ise ceza davası açılmadı.

    Önemli eserler tek kaynak
  14. 1972

    11 Ekim 1972'de MNP kadrolarıyla Millî Selamet Partisi'ni kurdu.

    Önemli eserler tek kaynak
  15. 1973

    1973 genel seçimlerinden önce Türkiye'ye döndü.

    Önemli eserler tek kaynak
04

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Necmettin Erbakan Abdullah Gül Mustafa Kemal Atatürk Recep Tayyip Erdoğan Tansu Çiller Turgut Özal Binali Yıldırım Mustafa Bülent Ecevit Meral Akşener
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Necmettin Erbakan hayat hikâyesinde anıyor Abdullah Gül

    “Bu dönemde tarafların aksi yöndeki demeçlerine karşın Fazilet Partisi'nde Erbakan'a yakın olan ve "Ak Saçlılar" ya da "Gelenekçiler" olarak tanımlanan kanat ile Abdullah Gül'ün tem...”

  • Necmettin Erbakan hayat hikâyesinde anıyor Mustafa Kemal Atatürk

    “Erbakan'ın başbakanlığından sonra Mustafa Kemal Atatürk'e, laikliğe ve cumhuriyete karşı Refah Partisi'nin bazı milletvekilleri, il ve ilçe teşkilatları ve üyeleri tarafından edile...”

  • Necmettin Erbakan hayat hikâyesinde anıyor Recep Tayyip Erdoğan

    “İki önemli büyükşehir olan İstanbul ve Ankara'yı genç adayları Recep Tayyip Erdoğan ve Melih Gökçek ile kazandı.”

  • Necmettin Erbakan hayat hikâyesinde anıyor Tansu Çiller

    “Konuyu gündeme getiren Başbakan Tansu Çiller oldu.”

  • Necmettin Erbakan hayat hikâyesinde anıyor Turgut Özal

    “Teknik üniversitede aynı dönemdeki öğrenciler arasında inşaat fakültesinden Süleyman Demirel ve elektrik fakültesinden Turgut Özal da vardı.”

  • Necmettin Erbakan kendi hikâyesinde anılıyor Binali Yıldırım

    “1996 ve 1997 yılları arasında başbakanlık yapmış Necmettin Erbakan'dan 20 yıl sonra ilk mühendis başbakan olan Yıldırım'ın kurduğu 65.”

  • Necmettin Erbakan kendi hikâyesinde anılıyor Mustafa Bülent Ecevit

    “1974 yılında genel başkanlığını Necmettin Erbakan'ın yaptığı Millî Selamet Partisi ile kurduğu koalisyon hükûmetinde ilk defa başbakanlık görevini almıştır.”

  • Necmettin Erbakan kendi hikâyesinde anılıyor Meral Akşener

    “1995 ve 1999 Türkiye genel seçimlerinde Doğru Yol Partisi milletvekili olarak meclise giren Akşener, 1996 ile 1997 yılları arasında Necmettin Erbakan tarafından kurulan koalisyon h...”

05

Kaynaklar

11kaynak kaydı
9farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
15zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Necmettin Erbakan
    tr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "13 Aralık 2010 - Aksiyon dergisi röportajı: "Bir yanımız anne tarafından Çerkes"". 8 Ocak 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ocak 2014.
    arşiv · www.aksiyon.com.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Soner Yalçın, Erbakan, Kırmızı Kedi Yayınevi, Şubat 2013. ISBN 978-605-5340-86-5.
    erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Paşadan Necmettin Erbakan'a ağır itham 8 Ocak 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., gazete5.com
    gazete5.com · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "28 Şubat Belgeseli 8. Bölüm". 19 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.
    arşiv · www.youtube.com · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Prof. Dr. Necmettin Erbakan (1926-2011):Akademisyen, Siyasetçi ve Devlet Adamı". 1 Haziran 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Haziran 2013.
    arşiv · konya.edu.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Erbakan'ı Nasıl Bilirdiniz? 21 Mart 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., bianet.org/
    bianet.org · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Saadet Partisi Resmi Web Sitesi". 18 Ekim 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ekim 2011.
    arşiv · www.saadet.org.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  9. K·09
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Millî Görüş Partileri Tarihi". 6 Kasım 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ekim 2011.
    timeturk.com · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  10. K·10
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "3 darbe 1 cenaze". 20 Eylül 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2011.
    arsiv.sabah.com.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  11. K·11
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "12 Eylül Belgeseli 1. Bölüm: Renklerin Çatışması". 19 Kasım 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi.
    arşiv · www.youtube.com · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Necmettin Erbakan” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

06

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    11 kaynak ve 15 olayla ilk kayıt.

07

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
08

Buradan nereye?

aynı alan · siyaset & akademi

Ahmet Davutoğlu

Siyasetçi, akademisyen, eski Başbakan · d. 1959

Siyaset & Akademi alanındaki tüm profiller →