Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
Müstecabizâde İsmet İbrahim Bey (d. 1868, Balıkesir - ö. 1917), Osmanlı şair, yazar, gazeteci.
II. Abdülhamit ve II. Meşrutiyet dönemlerinin önemli aydınlarından birisidir. Şiirlerinde Muallim Naci’den etkilenmiş ve onun ölümünden sonra Lugat-i Nâcî adlı eserini tamamlamıştır. Ömer Hayyam ve Alphonse de Lamartine’in eserlerinden çevirileri vardır.
Hayatı
—Hayatı
19. yüzyılın ikinci yarısında Balıkesir’de dünyaya geldi. Doğum tarihi kimi kaynaklara göre 1868-69, kimilerinde 1872-73 olarak gösterilir. Asıl adı İsmet İbrahim’dir. Babası icra memuru Mehmet Ali Bey idi. Dedesi Balıkesir Balya ilçesine bağlı Müstecap köyünden Balıkesir’e göçmüş olduğundan Müsteabizâde İsmet adı ile tanındı.
İlk ve orta öğrenimini tamamladıktan sonra 1886’da açılan Karesi İdadisi’ne kayıt yaptıran ilk öğrenci oldu. 1891’de mezun olduktan sonra İstanbul Hukuk Mektebi’ne kaydoldu ve hukuk öğrenimini 1897’de tamamladı. Yükseköğrenim için İstanbul’a gittiğinde Mektep ve Musavver dergilerinin başyazarlığını yaptı. Mezuniyetinden sonra kimi kaynaklara göre Harbiye Nezareti’nin jurnal kısmında katip olarak çalıştı; kimilerine göre ise I. Abdülhamit’in yaverlerinden "serhafiye" olarak bilinen Ahmet Celaleddin Paşa'nın özel katipliğinde bulundu. Muallim Naci'nin ölümü ile yarım kalan Lugat-i Nâcî adlı sözlüğü tamamlama görevinin devraldı ve 1898-1899 yılları arasında Muallim Naci'nin müsveddelerine üzerinde çalıştı; eser, 1900'de tamamlandı.
Jön Türklerle temas içinde olduğu gerekçesiyle 1901'de tutuklandı; arkadaşları Yunus Nadi, Nuri İzzet ve Remzi ile birlikte beş yıl sürgün cezasına çarptırıldı. Midilli'deki sürgün yıllarında Ömer Hayyam rubaileri çevirdi. 1904 yılında tahliye olarak memleketine döndü. 1905'te İzmir'e yerleşti. Foçalı Yunus Bey'in kızı Nâbia Hanım'la evlendi. Bir ara Foça'ya yerleşip herkesten uzak bir şekilde yaşamaya çalıştı. Meşrutiyet'in ilanı üzerine İstanbul'a gitti ancak umduğu gibi önemli bir göreve getirilmedi. 31 Mart Vakası'ndan sonra İzmir'e döndü.
1909 yılında, ilkokul çocukları için bir vatandaşlık bilgisi ders kitabı niteliğinde olan Rehber-i İttihad adlı eseri kaleme aldı. Vatan, vatanseverlik, insaniyet, hürriyet, musavat, Meclis-i Mebusan ya da Millet Meclisi, askerlik gibi kavramlar ilk kez bu kitap ile bir ders kitabında çocukların anlayabileceği bir dille kaleme alınmıştır. Ayrıca Millet Meclisi terimi ilk kez bu kitapta yer almıştır.
1914'e kadar İzmir İstinaf Hukuk Mahkemesi üyeliğini yürüttü. 1914'te avukatlığa başladı.
29 Mayıs 1914 tarihinde İzmir'de Hıyaban adlı edebi ve ilmi bir dergi çıkarmaya başladı. On beş günde bir yayımlanan dergi I. Dünya Savaşı'nın başlaması üzerine yayın hayatını Temmuz 1914'te sonlandırdı.
Bir süre madencilikle uğraştıktan sonra memuriyete dönerek Isparta İstinaf Müdde-i Umumiliği görevini kabul etti. 1917'de zatürreden hayatını kaybetti.
Müstecabizâde İsmet · diğer bölümler
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1868
Doğum ve Erken Yıllar
1868 yılında dünyaya geldi.
Eğitim tek kaynak -
1886
İlk ve orta öğrenimini tamamladıktan sonra 1886’da açılan Karesi İdadisi’ne kayıt yaptıran ilk öğrenci oldu.
Eğitim tek kaynak -
1891
1891’de mezun olduktan sonra İstanbul Hukuk Mektebi’ne kaydoldu ve hukuk öğrenimini 1897’de tamamladı.
Eğitim tek kaynak -
1898
Muallim Naci'nin ölümü ile yarım kalan Lugat-i Nâcî adlı sözlüğü tamamlama görevinin devraldı ve 1898-1899 yılları arasında Muallim Naci'nin müsveddelerine üzerinde çalıştı; eser, 1900'de tamamlandı.
Miras tek kaynak -
1901
Jön Türklerle temas içinde olduğu gerekçesiyle 1901'de tutuklandı; arkadaşları Yunus Nadi, Nuri İzzet ve Remzi ile birlikte beş yıl sürgün cezasına çarptırıldı.
Önemli eserler tek kaynak -
1904
1904 yılında tahliye olarak memleketine döndü.
Önemli eserler tek kaynak -
1905
1905'te İzmir'e yerleşti.
Önemli eserler tek kaynak -
1909
1909 yılında, ilkokul çocukları için bir vatandaşlık bilgisi ders kitabı niteliğinde olan Rehber-i İttihad adlı eseri kaleme aldı.
Eğitim tek kaynak -
1914
1914'e kadar İzmir İstinaf Hukuk Mahkemesi üyeliğini yürüttü.
Önemli eserler tek kaynak -
1917
1917), Osmanlı şair, yazar, gazeteci.
Önemli eserler tek kaynak
Üretimleri
Lugat-i Nâcî
Furûk-ı Elfâz
Terâne
Muvaffakiyyât-ı Osmâniyye yâhud Yâdigâr-ı Zafer
Dâstân-ı Zafer
Rafael (Lamartin'den çeviri)
Yâdigâr-ı Şehrâyîn
Nâilî-i Kadîm
Diğer eserler
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Müstecabizâde İsmet hayat hikâyesinde anıyor 31 Mart Vakası
“31 Mart Vakası'ndan sonra İzmir'e döndü.”
-
Müstecabizâde İsmet hayat hikâyesinde anıyor Mehmet Ali Bey
“Babası icra memuru Mehmet Ali Bey idi.”
-
Müstecabizâde İsmet hayat hikâyesinde anıyor Muallim Naci
“Şiirlerinde Muallim Naci’den etkilenmiş ve onun ölümünden sonra Lugat-i Nâcî adlı eserini tamamlamıştır.”
-
Müstecabizâde İsmet hayat hikâyesinde anıyor Yunus Bey
“Foçalı Yunus Bey'in kızı Nâbia Hanım'la evlendi.”
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - Müstecabizâde İsmettr.wikipedia.org · erişim 03.10.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Ahmet Ali Gazel, Müstecabizâde İsmet Bey'in Midilli Sürgünü ve Sürgünden Kurtulma Girişimleri, A.Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Sayı 47, Yıl 2012". 9 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 O...arşiv · e-dergi.atauni.edu.tr · erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·03Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Mustafa Özsarı, Lugat-i Naci'ye Dair, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, Erişim tarihi:06.01.2015" (PDF). 16 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 6 Ocak 2015.ayk.gov.tr · erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·04Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Doğan Duma, Erhan Tuna, II. Meşrutiyet Dönemi İlk Vatandaşlık Kitaplarından Biri Olan "Rehber-i İttiha"'ın İçerik Analizi, Journal of Turkish Studies, Cilt 7/4, Güz 2012" (PDF). 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivle...turkishstudies.net · erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·05Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Hüsrev Akın, II. Meşrutiyet Döneminde Kısa Ömürlü Bir Dergi: Hıyaban, Journal of Turkish Studies, Cilt 5/1 Kış 2010" (PDF). 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 6 Ocak 2015.turkishstudies.net · erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Müstecabizâde İsmet” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
5 kaynak ve 10 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.