Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
Giritli Mustafa Nâilî Paşa (1798, Polyan - 28 Aralık 1871, İstanbul), Sultan Abdülmecid döneminde iki kez sadrazamlık yapmış Arnavut asıllı Osmanlı komutanı ve devlet adamıdır. Siyasî kariyerinde iki farklı dönemde (1832-1851 ve 1866-1867) yürüttüğü Girit valiliği göreviyle tanınır. Devletin zirvesindeki sadrazamlık makamında ise ilk olarak 14 Mayıs 1853 - 29 Mayıs 1854, ikinci olarak da 6 Ağustos 1857 - 22 Ekim 1857 tarihleri arasında hizmet vermiştir.
Girit Valiliği
—Girit Valiliği
Girit'i idaresi esnasında temkinli ve İngilizlere yakın bir politika izlemiştir. Bir açıdan adanın Müslüman toprak sahipleri ile yükselen Rum tacir sınıfı arasında sentez kurmaya çalıştığı yorumu getirilebilirse de, Rumlara karşı bazı politikaları ada Müslümanlarının tepkileri ile de karşılaşmıştır.
1840'ta Büyük Britanya Başbakanı Lord Palmerston'un Girit'in Osmanlı idaresine geri dönmesi yönünde yaptığı baskı esnasında, bir süre için, yarı-bağımsız bir Girit'in prensi olma denemesinde bulunmuştur. Ancak belirsiz siyasi ortamı fırsat bilen Rumlar ayaklanmışlar ve bu küçük çaplı isyan Büyük Britanya-Osmanlı donanmalarının müdahalesi ile sona erdirilmiştir. Girit böylece 1840'ta Osmanlı Devleti bünyesine geri dönmüş, Giritli Mustafa Nâilî Paşa da vezir rütbesiyle vali olarak kalmıştır. Valiliği İstanbul'a çağrıldığı 1851 yılına kadar sürmüştür. İstanbul'da da, ilerlemiş yaşına rağmen, kariyerini sürdürmüş ve sadrazamlığa kadar yükselmiştir.
Mustafa Nâilî Paşa · diğer bölümler
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1820
Yunanistan'ın bağımsızlığı kazandığı 1820'lı yıllarda Sisam, Sakız ve Girit gibi Ege Adaları'nda da Rumların bağlantılı olarak ayaklanmalarına hazırlıksız yakalanan Sultan II.
Önemli eserler tek kaynak -
1821
Amcası Hasan Paşa'nın vefatı üzerine onun yerine 1237'de (1821/1822) Girit Muhafızı; 1254'te (1838) Cebel-i Lübnan ıslahatına memur olmuştur.
Miras tek kaynak -
1832
Siyasî kariyerinde iki farklı dönemde (1832-1851 ve 1866-1867) yürüttüğü Girit valiliği göreviyle tanınır.
Önemli eserler tek kaynak -
1840
1840'ta Büyük Britanya Başbakanı Lord Palmerston'un Girit'in Osmanlı idaresine geri dönmesi yönünde yaptığı baskı esnasında, bir süre için, yarı-bağımsız bir Girit'in prensi olma denemesinde bulunmuştur.
Önemli eserler tek kaynak -
1851
Valiliği İstanbul'a çağrıldığı 1851 yılına kadar sürmüştür.
Önemli eserler tek kaynak -
1853
Devletin zirvesindeki sadrazamlık makamında ise ilk olarak 14 Mayıs 1853 - 29 Mayıs 1854, ikinci olarak da 6 Ağustos 1857 - 22 Ekim 1857 tarihleri arasında hizmet vermiştir.
İlk üretimler tek kaynak -
1860
1860'ların sonlarında Hicaz ile Yemen arasındaki dağlık Asir bölgesinde başlayan isyanın bastırılmasında da görev aldı.
Önemli eserler tek kaynak -
1866
Girit İsyanı'nı bastırmak üzere 28 Ağustos 1866'da yeniden Girit valisi yapıldı.
Önemli eserler tek kaynak -
1867
Başarısız olduğundan Mart 1867'de İstanbul'a çağrıldı.
Önemli eserler tek kaynak -
1871
Giritli Mustafa Nâilî Paşa (1798, Polyan - 28 Aralık 1871, İstanbul), Sultan Abdülmecid döneminde iki kez sadrazamlık yapmış Arnavut asıllı Osmanlı komutanı ve devlet adamıdır.
Önemli eserler tek kaynak
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Mustafa Nâilî Paşa hayat hikâyesinde anıyor Ayşe Kulin
“Ayşe Kulin'in kaleme aldığı Adı Aylin adlı romanda ise paşanın bir diğer lakabı "Deli"dir.”
-
Mustafa Nâilî Paşa hayat hikâyesinde anıyor Mehmet Al
“Mahmud'un fiilen bağımsız Mısır Hidivi Kavalalı Mehmet Ali Paşa'dan yardım istediği dönemde Girit ayaklanmasını bastırmış ve 1832'de Mısır idaresine sokulan Girit'e vali tayin edil...”
-
Mustafa Nâilî Paşa hayat hikâyesinde anıyor Mustafa Reşid Paşa
“Böylece Sadrazamlığa Giritli Mustafa Nâilî Paşa, Hariciye Nazırlığına da Koca Mustafa Reşid Paşa atanmıştır.”
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - Mustafa Nâilî Paşatr.wikipedia.org · erişim 28.09.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıMUSTAFA NÂİLÎ PAŞA 11 Eylül 2026 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. TDV İslâm Ansiklopedisi.islamansiklopedisi.org.tr · erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Mustafa Nâilî Paşa” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
2 kaynak ve 10 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.