biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Kültür & Sanat
  3. Muazzez İlmiye Çığ
Kütüphaneci ve yazar · 1914–2024

Muazzez İlmiye Çığ Başörtüsü mahkemesi

Muazzez İlmiye Çığ (20 Haziran 1914, Bursa - 17 Kasım 2024, Mersin), Türk kütüphaneci ve yazar. Türkiye'de laiklik, kadın hakları ve başörtüsü yasaklarının önde gelen savunucularından biriydi. Çığ, akademisyen olmadığı için herhangi bir akademik ünvanı yoktu,...

Hayat çizgisi 11 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Kayıt yok2008–2024
191419702024
Eğitim İlk üretimler Eğitim İlk üretimler Önemli eserler Eğitim Önemli eserler Eğitim Önemli eserler İlk üretimler
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Muazzez İlmiye Çığ (20 Haziran 1914, Bursa - 17 Kasım 2024, Mersin), Türk kütüphaneci ve yazar. Türkiye'de laiklik, kadın hakları ve başörtüsü yasaklarının önde gelen savunucularından biriydi. Çığ, akademisyen olmadığı için herhangi bir akademik ünvanı yoktu, ancak 2000 yılında İstanbul Üniversitesi kendisine fahrî doktor ünvanı verdi.

Muazzez İlmiye Çığ, en popüler eserlerinden kabul edilen Kuran, İncil ve Tevrat’ın Sümer’deki Kökeni başlıklı kitabında, Arap kadınlarının taktığı başörtüsünün Müslüman dünyasında ortaya çıkmadığı, aslında beş bin yıl önce Sümerli rahibeler tarafından takıldığını iddia etti. Ayrıca, Kur'an'da yer alan birçok hikâyenin aslında Sümer efsanesi olduğunu da iddia etti. 2007 yılında halkı kin ve düşmanlığa tahrik etmek suçuyla yargılandı, ancak ilk celsede beraat etti.

Çığ, sonradan 8 yıl Topkapı Sarayı müdürlüğü de yapan eşi Kemal Çığ'ın çalıştığı Eski Şark Eserleri Müzesi'nin Çiviyazılı Belgeler Arşivi’nde, Sümer ve Hitit dillerinde yazılmış eski tabletleri sınıflandırıp katalogladı.

Sümer medeniyeti hakkındaki en yetkin isim, dünyaca ünlü Sümerolog Samuel Noah Kramer, History begins at Sumer: thirty-nine firsts in man's recorded history (Türkçesi: Tarih Sümer’de Başlar) başlıklı eserinde, Muazzez İlmiye Çığ’dan “tablet koleksiyonu uzmanı” ifadesi ile bahseder.

Alman Arkeoloji Enstitüsü ve İstanbul Üniversitesi Tarih Öncesi Bilimler Enstitüsü'nün onursal üyesidir. 2002 yılında, gazeteci Serhat Öztürk ile gerçekleştirdiği ve hayatını anlattığı nehir söyleşi, Çivi Çiviyi Söker başlığıyla Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları tarafından yayımlandı.

02

Başörtüsü mahkemesi

—Başörtüsü mahkemesi

Bereket Kültü ve Mabet Fahişeliği ve Vatandaşlık Tepkilerim isimli kitaplarında, kadınlarda başörtüsünün köklerinin Akadlara dayandığını yazdı. 2007 yılında, kendisi ve yayıncısı hakkında "dinî farklılıklara dayalı nefreti körüklemek" ve "halkı kin ve düşmanlığa tahrik etmek" suçlamalarıyla yargılandı. Duruşmasında, "Ben bir bilim kadınıyım ... Kimseye hakaret etmedim." diyerek suçlamaları reddetti. İlk celsede hâkim davayı düşürdü ve yarım saatten kısa süren bir duruşmanın ardından kendisi ve kitabın yayıncısı beraat etti.

Muazzez İlmiye Çığ · diğer bölümler

← Muazzez İlmiye Çığ profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1914

    Doğum ve Erken Yıllar

    1914 yılında dünyaya geldi.

    Eğitim tek kaynak
  2. 1919

    1919'da beşinci yaş gününü kutladığı sırada Yunan Ordusu tarafından İzmir'in işgal edilmesi üzerine öğretmen olan babası, ailesinin güvenliğini sağlamak için Çorum'a taşındı ve genç Muazzez burada ilköğrenimini tamamladı.

    İlk üretimler tek kaynak
  3. 1926

    1926'da sınavla Bursa Kız Muallim Mektebi'ne girdi ve 1931'de, 17 yaşına geldiğinde ilkokul öğretmeni yetiştiren bu okuldan mezun oldu.

    Eğitim tek kaynak
  4. 1936

    1936'da Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Hititoloji Bölümü'ne kaydoldu.

    Eğitim tek kaynak
  5. 1940

    1940'ta diplomasını aldıktan sonra, İstanbul Arkeoloji Müzeleri'ni oluşturan üç kurumdan biri olan Eski Şark Eserleri Müzesi'nde on yıl sürecek kariyerine, kurumun arşivlerinde tercüme edilmeden ve tasnif edilmeden saklanan binlerce çivi yazılı tablet alanında uzman olarak başladı.

    İlk üretimler tek kaynak
  6. 1957

    1957 yılında Münih'te gerçekleşen Oryantalistler Kongresi'ne katıldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  7. 1960

    1960'ta 6 ay Heidelberg Üniversitesi'nde bulundu.

    Eğitim tek kaynak
  8. 1965

    1965'te Roma'da sergilenen Hitit sergisinin Londra'ya taşınması faaliyetinde görev aldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  9. 1972

    1972'de emekliye ayrıldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  10. 1988

    Emeklilikten sonra bir süre yurt dışında yaşayan Muazzez İlmiye Çığ, 1988'de Philadelphia'da Asuroloji kongresine katıldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  11. 1990

    1990'da Tarih Sümer'de Başlar başlığıyla Türk Tarih Kurumu tarafından yayımlandı.

    Önemli eserler tek kaynak
  12. 1993

    Kitabın çok ilgi görmesi üzerine 1993'te çocuklara yönelik Zaman Tüneliyle Sümerlere Yolculuk da dâhil, Sümer ve Hitit kültürlerini tanıtan 13 kitap yazdı.

    Önemli eserler tek kaynak
  13. 2000

    Çığ, akademisyen olmadığı için herhangi bir akademik ünvanı yoktu, ancak 2000 yılında İstanbul Üniversitesi kendisine fahrî doktor ünvanı verdi.

    Eğitim tek kaynak
  14. 2002

    2002 yılında, gazeteci Serhat Öztürk ile gerçekleştirdiği ve hayatını anlattığı nehir söyleşi, Çivi Çiviyi Söker başlığıyla Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları tarafından yayımlandı.

    Önemli eserler tek kaynak
  15. 2007

    2007 yılında halkı kin ve düşmanlığa tahrik etmek suçuyla yargılandı, ancak ilk celsede beraat etti.

    İlk üretimler tek kaynak
04

Üretimleri

Hakkında yazılanlar

1995Kur'an, İncil ve Tevrat'ın Sümer'deki Kökeni, , Kaynak Yayınları, ISBN 978-6058110717
1996Sümerli Ludingirra, , Kaynak Yayınları, ISBN 978-6056898525
1997İbrahim Peygamber - Sümer Yazılarına ve Arkeolojik Buluntulara Göre, , Kaynak Yayınları, ISBN 978-6056898532
1998İnanna'nın Aşkı - Sümer'de İnanç ve Kutsal Evlenme, , Kaynak Yayınları, ISBN 978-6057707116
2000Hititler ve Hattuşa - İştar'ın Kaleminden, , Kaynak Yayınları, ISBN 978-6056898549
2000Gilgameş - Tarihte İlk Kral Kahraman, , Kaynak Yayınları, ISBN 978-6056921735
2002Ortadoğu Uygarlık Mirası, , Kaynak Yayınları, ISBN 978-6057707130
2002Çivi Çiviyi Söker - Muazzez İlmiye Çığ Kitabı, Serhat Öztürk, , Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, ISBN 978-9754583182
2003Ortadoğu Uygarlık Mirası 2, , Kaynak Yayınları, ISBN 978-6058110762
2003Sümer Hayvan Masalları, , Kaynak Yayınları, ISBN 978-6058110106
2004Vatandaşlık Tepkilerim, , Kaynak Yayınları, ISBN 978-6057707307
2005Atatürk Düşünüyor, , Kaynak Yayınları, ISBN 978-9753434881
2005Bereket Kültü ve Mabet Fahişeliği, , Kaynak Yayınları, ISBN 978-6056898556
2008Sümerlilerde Tufan - Tufan'da Türkler, , Kaynak Yayınları, ISBN 978-6058110793
2009Atatürk ve Sümerliler, , Kaynak Yayınları, ISBN 978-6056935497
05

Kaynaklar

11kaynak kaydı
10farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
15zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Muazzez İlmiye Çığ
    tr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Öztürk, Serhat; Çığ, Muazzez İlmiye (2002). Çivi çiviyi söker: Muazzez İlmiye Çığ kitabı. 1. basım. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. ISBN 978-975-458-318-2.
    erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "'Türbanı kabul etmiyorum!". Sabah. 2 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Kasım 2024.
    arşiv · arsiv.sabah.com.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Duvar, Gazete (12 Mayıs 2021). "Muazzez İlmiye Çığ anlatıyor: Sümer tapınaklarında seks". gazeteduvar. 20 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Kasım 2024.
    gazeteduvar.com.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Kur'an, İncil ve Tevrat'ın Sumer'deki Kökeni. Muazzez İlmiye Çığ. Kaynak Yayınları. 2018. 22 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Kasım 2024.
    kaynakyayinlari.com · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Kramer, Samuel N. (1991). History begins at Sumer: thirty-nine firsts in man's recorded history. 3. pr. Philadelphia: Univ. of Pennsylvania Pr. ISBN 978-0-8122-1276-1.
    archive.org · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Tarih Sümer'de başlar. Samuel Noah Kramer. Kabalcı. 2020. s. 47. 5 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Kasım 2024.
    kabalcikitap.com · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "DAI - Mitglieder". dainst.org. 18 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Kasım 2024.
    arşiv · www.dainst.org · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  9. K·09
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    https://www.iskultur.com.tr (1 Ocak 2002). "Çivi Çiviyi Söker "Muazzez İlmiye Çığ Kitabı"". Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. 16 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Kasım 2024.
    iskultur.com.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  10. K·10
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Gamm, by Gül Demir-Niki (15 Kasım 2008). "Muazzez Çığ stands among the world's best Sumerologists". Hürriyet. 11 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Nisan 2024.
    hurriyet.com.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  11. K·11
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Avrupa'nın 400 yılda yaptığı yenileşmeyi 80 yılda yaptık". Sözcü. 8 Şubat 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Şubat 2021.
    arşiv · www.sozcu.com.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Muazzez İlmiye Çığ” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

06

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    11 kaynak ve 15 olayla ilk kayıt.

07

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
08

Buradan nereye?

aynı alan · kültür & sanat

Ayşenur Büyükciğer

Futbolcu · d. 1997

aynı alan · kültür & sanat

Baki Güzey

Kültür & Sanat · 1907–1970

aynı alan · kültür & sanat

Kemal Memişoğlu

Tabip, bürokrat, siyasetçi ve Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanı · d. 1966

Kültür & Sanat alanındaki tüm profiller →