Mihran Kasabyan

Mihran Krikor Kasabyan, 25 Ağustos 1870'de Osmanlı İmparatorluğu sınırları içindeki Ankara Vilayetine bağlı Kayseri'de doğdu. Kasabyan'ın üç erkek kardeşi vardı; bunların tamamı daha sonra İzmir'de kuyumculuk yaptı. Günümüzde Türkiye sınırları içinde bulunan Kayseri ve diğer bazı şehirler, çeşitli fay hatları üzerinde yer aldığından düzensiz sismik hareketliliğe maruz kalmaktadır. Biyografi yazarı Percy Brown'a göre Kasabyan, çocukluk yıllarını yoksulluk içinde ve neredeyse sürekli deprem ya da katliam tehlikesi altında geçirdi.

Kayseri'deki Amerikan Misyoner Enstitüsüne katıldıktan sonra 1893'te misyoner olma hedefiyle teoloji ve tıp okumak üzere Londra'ya gitti. Londra'da fotoğrafçılığa ilgi duydu ve teolojiden çok tıbba daha fazla ilgi duymaya başladı. 1894'te Amerika Birleşik Devletleri'ne taşındı ve Pensilvanya Üniversitesine bağlı Philadelphia Tıp ve Cerrahi Kolejinde tıp eğitimi aldı.

1898 yılında ABD vatandaşlığına geçen Kasabyan, tıp öğreniminin son yılındayken eğitimine kısa bir süre ara vererek Amerika Birleşik Devletleri Ordu Hastane Birliğine katıldı. İspanyol-Amerikan Savaşı sırasında sağlık personeli olarak görev yapan Kasabyan, Alman bilim insanı Wilhelm Röntgen tarafından kısa süre önce keşfedilen X ışınlarının tıbbi amaçlarla kullanımına ilişkin ilk uygulamalı deneyimlerini bu dönemde kazandı. Savaşın sona ermesiyle birlikte askerlik hizmetini tamamlayarak terhis oldu ve aynı yıl Philadelphia'ya dönerek tıp eğitimini tamamladı. 1898 yılı bitmeden tıp diplomasını alarak hekimlik mesleğine adım attı.

Kasabyan, meslek yaşamının ilk yıllarında, Medico-Chirurgical College'da öğretim görevlisi olarak çalıştı. İlk klinik X ışını görüntüsünün 1896 yılında elde edilmesinin ardından ABD hastanelerinde X ışını cihazlarının kullanılmaya başlanmasıyla birlikte skiagrafi (radyografi) alanına ilgi duymaya başladı. O dönemde fotoğrafçılar, mühendisler ve X ışını teknisyenleri de bu yeni teknolojiyi kullanıyor olsa da, Kasabyan ile Amerika ve Avrupa'daki meslektaşları, X ışını cihazlarının yalnızca hekimlerin denetimi altında kullanılmasını savundu. X ışını cihazlarının yaygınlaşmasının ilk yıllarında, fotoğrafçı ve sanatçılar tarafından işletilen stüdyolarda ücret karşılığında X ışını görüntüleri çekilebiliyordu. Ancak Kasabyan gibi hekimlerin girişimleri sonucunda bu tür stüdyolar birkaç yıl içinde faaliyetlerini sonlandırdı ve X ışınlarının kullanımı büyük ölçüde sağlık kuruluşlarıyla sınırlandırıldı.

Kasabyan'ın röntgen görüntüleme ile ilgilenmeye başladığı dönemde, tıp fakültesi yöneticileri X ışını ile çalışan hekimleri tıp uzmanlarından ziyade fotoğrafçılara daha yakın bir meslek grubu olarak değerlendiriyordu. Kasabyan ise X ışınlarının tıbbi uygulamalarını araştıracak bağımsız ve akademik bir birimin oluşturulabilmesi amacıyla skiagrafiyi o dönemde daha köklü bir disiplin olan elektroterapi ile birleştirdi. Bu kapsamda, Medico-Chirurgical College'ın eski ameliyathanesini röntgen çalışmalarına uygun bir laboratuvara dönüştürdü. Fakültedeki ilk iki yıllık röntgen çalışmaları süresince 3.000'den fazla hastanın röntgenini çekti ve yaklaşık 800 röntgen görüntüsü geliştirdi.

1902 yılında fakültedeki görevinden ayrılarak Philadelphia General Hospital bünyesindeki Roentgen Ray Laboratuvarının direktörlüğüne getirildi. Söz konusu laboratuvar, 1899 yılında asistan hekim George E. Pfahler tarafından kurulmuştu. Hastane yönetiminin yeni edinilen X ışını cihazlarının kullanımını denetleme görevini vermesi üzerine Pfahler başlangıçta bu teknolojinin tıbba önemli katkılar sağlayacağına inanmıyor ve X ışınlarının yeni klinik bilgiler sunma potansiyeline kuşkuyla yaklaşıyordu. Ancak Kasabyan'ın göreve başlamasından kısa süre önce laboratuvar, ikinci kez bir beyin tümörünün X ışınlarıyla tanısını gerçekleştirdi.

Kasabyan, göğüs radyografilerinde kaburgaların üç boyutlu eğimini daha doğru yansıtabilen bir hasta konumlandırma düzeneği geliştirdi. Bu yenilikten önce çekilen X ışını görüntülerinde kaburgalar düz bir yapı gibi görünmekteydi. 1907 yılında, bebeklerin kalbinin X ışınlarıyla görüntülenmesine yönelik çalışmalarını yayımladı. O dönemde kalp, doğrudan X ışınlarıyla ayırt edilemediğinden, görüntülemeyi kolaylaştırmak amacıyla hastalara bizmut subnitrat içeren bir kontrast madde enjekte etti. Kasabyan, kontrast maddenin kalpten geçişi sırasında organın X ışını görüntülerinde belirgin hâle geleceğini öngörüyordu. Ancak kontrast maddenin dolaşımını kontrol etmenin güçlüğü ve kalbin sürekli hareket hâlinde olması nedeniyle bu yöntem klinik uygulamada standart bir teknik olarak benimsenmedi. 1908 yılında ise Amerikan Tıp Derneği toplantısında, X ışınlarının nörolojik hastalıkların tanısındaki kullanım alanlarını ele alan bir bildiri sundu.

Mihran Kasabyan, 1907 yılında yayımlanan Electro-therapeutics and Roentgen Rays (Elektroterapi ve Röntgen Işınları, 1907) adlı ders kitabının yazarıdır. Amerikan tıp fakültelerinde uzun süre başvuru kaynağı olarak kullanılan eser, radyoterapi alanındaki ilk kapsamlı çalışmalardan biri kabul edilmektedir. Kitapta, X ışınlarının ve radyasyonun kanser, akne, varis, migren, tüberküloz, cüzzam ve prostat hipertplazisi gibi çeşitli hastalıkların tedavisindeki kullanımına yer verilmiştir. Ayrıca, radyasyon tedavisi uygulanan 12 epilepsi hastasına ilişkin ayrıntılı bir olgu serisi de eserde bulunmaktadır. Eserin bir bölümü ise radyolojinin adli tıptaki uygulamalarına ayrılmıştır. Bu alandaki çalışmaları Kasabyan'ın mahkemelerde bilirkişi olarak tanınmasına yardımcı oldu. Aynı dönemde American Roentgen Ray Society (ARRS) bünyesindeki Tıbbi-Hukuki Komitenin başkanlığını yürüttü. Kasabyan, X ışınlarının sağladığı görsel kanıtların yargıç ve jüri üyelerinin tıbbi bulguları daha doğru değerlendirmesine katkı sağlayacağını ve bu sayede temelsiz veya gereksiz davaların azalmasına yardımcı olacağını savundu.

Kasabyan, Amerikan Tıp Derneği AMA) adına uluslararası tıp kongrelerine delege olarak katıldı. Ayrıca Amerikan Roentgen Işınları Derneği (ARRS) ile Amerikan Elektroterapi Derneği kuruluşlarında başkan yardımcılığı görevlerinde bulundu. Tıp alanındaki çalışmalarının yanı sıra, toplumsal faaliyetlerde de aktif rol aldı ve Ermeni Şehitleri Cemaat Kilisesinin ilk papazının belirlenmesi amacıyla oluşturulan seçici komitede görev yaptı.