biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Edebiyat
  3. Metin And
Bilim insanı, yazar, araştırmacı, hukukçu · 1927–2008

Metin And Türkçe

Metin And (17 Haziran 1927, İstanbul - 30 Eylül 2008, Ankara), Türk bilim insanı, akademisyen, yazar.

Hayat çizgisi 6 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
192719702008
Eğitim Önemli eserler Öğretmenlik Önemli eserler Miras
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Metin And (17 Haziran 1927, İstanbul - 30 Eylül 2008, Ankara), Türk bilim insanı, akademisyen, yazar.

Türk tiyatrosu, Geleneksel Türk Tiyatrosu, Türk-İslâm tasvir ve süsleme sanatları hakkındaki araştırmalarıyla tanınmış bilim ve kültür araştırmacısıdır. Asıl adı Metin Tevfik Çavdar'dır. Liseyi bitirdikten sonra büyük dayısı Cenap And onu evlat edindiği için soyadı "And" olarak değişti.

02

Türkçe

—Türkçe
  • Kırk gün kırk gece
  • Türk Köylü Dansları
  • 100 Soruda Türk Tiyatrosu
  • Tiyatro Kılavuzu
  • Dünyada ve Bizde Gölge Oyunu
  • Geleneksel Türk Tiyatrosu
  • Atatürk ve Tiyatro
  • Türkiye'de İtalyan Sahnesi,İtalyan Sahnesinde Türkiye
  • Osmanlı Tiyatrosu
  • Türk Tiyatrosunun Evreleri
  • Tanzimat ve İstibdat Döneminde Türk Tiyatrosu
  • Meşrutiyet Döneminde Türk Tiyatrosu
  • 50 Yılın Türk Tiyatrosu
  • Dionisos ve Anadolu Köylüsü
  • Oyun ve Bügü
  • Ritüelden Drama (Kerbelâ - Muharrem - Ta'ziye)
  • Ataç Tiyatroda
  • İnsanüstülük Taslayanların İçyüzü
  • Dünya ve Türk tiyatrosunu inceleyen başvuru kitabıdır. İlk baskısı 1973 tarihinde Milliyet Yayınları tarafından yapılmıştır.
  • And, bu kitabında tiyatronun ilk çağlardan günümüze kadar olan gelişimini ayrıntılı bir biçimde incelemiş, tiyatroda köklü değişikliklere yol açan tiyatro kuramcılarını anlatmış, tiyatro akımlarına değinmiş, ayrıca sahne tekniği ve tiyatro terimlerine de yer vermiştir
  • Metin And "Tiyatro Kılavuzu"nu, "Tiyatronun tarihi" ve "Dramın tarihi" olmak üzere iki ana bölüme ayırmıştır. Kitabın sonuna da görece daha küçük bir "Türk Tiyatrosu" bölümü eklemiştir. Kitabın sonunda ayrıca oldukça kapsamlı bir "Tiyatro terimleri sözlüğü" de bulunmaktadır. Kitapta tiyatro tarihiyle ilgili fotoğraf, gravür, kroki ve çizimlere de yer verilmiştir.
  • Metin And bu kitabını yayımladığında Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'ne bağlı "Tiyatro Kürsüsü"nde öğretim üyesiydi ve bu kitapla hemen hemen aynı günlerde Cumhuriyetin kuruluşunun 50. yıldönümü dolayısıyla "İş Bankası Kültür Yayınları" için 50 Yılın Türk Tiyatrosu adında bir araştırma-başvuru kitabı daha yazmıştı. "50 Yılın Türk Tiyatrosu" yazarın dört ciltlik kapsamlı eseri "Türk Tiyatrosu Tarihi"nin 1923-1973 yılları arasını kapsayan dördüncü cildini oluşturmaktaydı. Yazarın ayrıca 100 Soruda Türk Tiyatrosu ve Geleneksel Türk Tiyatrosu adlı iki kitabı daha önce "Gerçek Yayınevi"nden çıkmıştı. Osmanlı ve geleneksel Türk tiyatrosuna, gölge oyununa, Antik Dönem tiyatrosuna, Türk köylü danslarına vb eğildiği onlarca inceleme kitabı olan And'ın bu kitabının diğerlerinden farkı hem dünya hem de Türk tiyatrosunu bütünüyle tek bir cilt içinde toparlamış olmasıdır. Bu anlamıyla kitap adının da çağrıştırdığı gibi bir tiyatro başvuru kitabı, bir kılavuz niteliğindedir. Arka kapağındaki tanıtım yazısında, kitabın tiyatro sevenler kadar tiyatro eğitimi alanlar için de iyi bir rehber olacağı ileri sürülmüştür.
  • Metin And kitabının önsözünde, Türkiye'de sahnelenen tiyatro oyunları ve tiyatro seyircisi hızla artmaktayken, tiyatro konusunda yazılan kitap sayısının aynı hızda artmadığından bahsetmekte, seyircinin tiyatro afişlerinde gördüğü "Aristophanes", "İbsen","Çehov" gibi adlarla, basında tiyatro eleştirilerini okurken gözüne çarpan "epik tiyatro", "romantizm", "trajedya" gibi terimleri zihninde tam yerli yerine oturtamadığını gördüğünü, Türk tiyatro seyircisinin hissettiği "bu boşluğu bir ölçüde doldurabilmek" için bu kapsayıcı kitabı yazma gereği duyduğunu belirtmiştir.
  • Kitabın bölümleri şu şekildedir:
  • Önsöz
  • Tiyatro ve Dram Nasıl Doğdu?
  • Eski Çağlarda Dram
  • Yunan Tragedyası
  • Yunan Tragedyasının Üç Ustası
  • Eski Komedya
  • Yeni Komedya
  • Hint Dramı
  • Orta Çağ'da Dinî ve Din Dışı Dram
  • Rönesans'ta Dram
  • İtalya
  • Tragedyalar
  • Pastorallar ve Operalar
  • Commedia Dell'Arte
  • Fransa
  • İspanya:Lopede Vega ve Calderon
  • Cizvitler
  • İngiltere
  • Shakespeare ve Öncüleri
  • Fransa: Klasik Çağ
  • Molière ve Komedya
  • Japonya: Nove Kabuki
  • Restoration v eTöreler Komedyası
  • XVIII. Yüzyıl
  • Tragedya ve Opera
  • Ağır Operalar Güldürü Operalar
  • Burjuva Komedisi
  • Gozzi ve Goldoni
  • Kuzey'de Holberg
  • Komedya: Sheridan, Goldsmith, Beaumarchai
  • Duygusal Dram
  • Romantik Tiyatro
  • Tragedyadan Melodrama
  • Alman Romantik Dramı: Leasing ve Goethe
  • Schiller
  • Schiller'in Ardından Alman Tiyatrosu
  • Melodram Eğilimi:Kotzebue
  • Fransa'da ve İngiltere'de Melodram:
  • Pixérécourt ve Sonrası
  • Büchner
  • Rusya'da Romantizmin İzleri
  • Fransa'da Romantizm
  • İngiltere ve Doğu Avrupa
  • Vodvil Eğilimi
  • Almanya'da
  • Rusya'da
  • XIX. ve XX. Yüzyılda Bulvar Tiyatrosu
  • İngiltere'de
  • Gerçekçilik ve Toplumsal Dram
  • Hebbel
  • Ibsen
  • Strindberg
  • Becque
  • Hauptmann
  • Avusturya
  • Macaristan-Polonya
  • Ostrovski-Turgeniyev
  • Tolstoy
  • Çekhov
  • Gorki ve Sovyet Dramı
  • Çin Tiyatrosu
  • Shaw
  • Priestley
  • Öfkeli Genç Adamlar
  • İrlanda
  • Kışkırtma Tiyatrosu
  • Varoluşçu Eğilimi
  • İtalya'da Bölgecilik ve Evrenselcilik
  • Natüralizm'den Sembolizm'e
  • Bölgesel Ağızlar ve Gerçekçi Dram
  • Napolili İnsancıl Komedya
  • Pirandello
  • Öteki İtalyan Yazarları
  • ABD'de O'Neill
  • Toplumsal Tiyatro
  • Mitos ve Sembolizm
  • Öncü Tiyatro
  • Dışavurumculuk
  • Brecht
  • Mayakovski
  • Savaştan Sonra Almanya
  • Off Broadway
  • İtalya'da Töreler Tiyatrosu
  • Doğu Avrupa
  • Günümüzün Siyasal Dramı
  • Happening
  • Üçüncü Dünya
  • Living Teatre
  • Sokak Tiyatrosu
  • "Off off Broadway"

Metin And · diğer bölümler

← Metin And profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1927

    Doğum ve Erken Yıllar

    1927 yılında dünyaya geldi.

    Eğitim tek kaynak
  2. 1946

    1946’da Galatasaray Lisesi’nden, 1950’de İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden mezun oldu.

    Eğitim tek kaynak
  3. 1949

    Türk Folklor Araştırmaları (1949-1980), Hisar (1950-1980), Müzik Görüşleri (1951), Pazar Postası (1953-1954), Forum (1954) ve Ulus (1955) gibi yayınlarda yazılara yayınlandı.

    Önemli eserler tek kaynak
  4. 1953

    1953'te Türkiye'ye döndü.

    Önemli eserler tek kaynak
  5. 1954

    Yazı hayatına 1954 yılında edebiyat, opera ve bale eleştirmenliği ile başlayan And, Ulus gazetesinde 15 yıl boyunca tiyatro eleştirileri yazdı.

    Önemli eserler tek kaynak
  6. 1969

    1969 yılında Meşrutiyet Çağı Siyasal, Hukuksal ve Toplumsal Düzeninin Türk Tiyatrosuna Etkisi başlıklı teziyle doktor, 1975'te Osmanlı Tiyatrosu başlıklı teziyle doçent, 1980'de Dünyada ve Bizde Gölge Oyunu adlı takdim teziyle profesör oldu.

    Öğretmenlik tek kaynak
  7. 1973

    İlk baskısı 1973 tarihinde Milliyet Yayınları tarafından yapılmıştır.

    Önemli eserler tek kaynak
  8. 1994

    1994’te emekliye ayrıldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  9. 2008

    Metin And, 30 Eylül 2008’de Ankara'da kalp krizi sonucu öldü.

    Miras tek kaynak
04

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Metin And Sevda And Emre Aracı Murat Karahüseyinoğlu Feraizcizade Mehmet Şa... Aydın Yalçın Fahrünnisa Fahrettin
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Metin And hayat hikâyesinde anıyor Sevda And

    “Büyük dayısı Cenap And ve eşi Sevda And tarafından evlat edinildi.”

  • Metin And kendi hikâyesinde anılıyor Emre Aracı

    “yüzyılda yalnız bir neo-romantik’, Andante, Haziran-Temmuz-Ağustos 2004, sayı: 11, 16-23 (Serhan Bali'nin Emre Aracı ile röportajı) • 'Vedat Kosal'ın anısına', Andante, Temmuz-Eylü...”

  • Metin And kendi hikâyesinde anılıyor Murat Karahüseyinoğlu

    “Metin And'ın Osmanlı Şenlikleri kitabını minyatür canlandırma-çizgi film "1582 İstanbul" adıyla senaryolaştırdı ve örnek bölümler çekti.”

  • Metin And kendi hikâyesinde anılıyor Feraizcizade Mehmet Şakir

    “Oyunlarında Molière'in etkileri görülen Feraizcizade'yi Metin And, "Tanzimat Moliere'i" olarak tanımlamıştır.”

  • Metin And kendi hikâyesinde anılıyor Aydın Yalçın

    “Yayımından bir süre sonra bu ekibe Cahit Talas, Muammer Aksoy, Şerif Mardin, Coşkun Kırca, Mümtaz Soysal, Metin And, Sadun Aren, Haluk Ülman, Şevki Vanlı, Cemal Aygen ve daha birço...”

  • Metin And kendi hikâyesinde anılıyor Fahrünnisa Fahrettin

    “Adı, Siyah Gölgeler" adlı oyununu bir duygusal dram örneği olarak "gösteren Metin And tarafından zikredilmiş; bazı tezlerdeki indekslerde yer almış; kadın çalışmalarından bahsedilm...”

05

Kaynaklar

6kaynak kaydı
4farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
9zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Metin And
    tr.wikipedia.org · erişim 28.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Nesin Vakfı Edebiyat Yıllığı 1978. “Yarım Yüzyıldan Geriye ve İleriye Bakışlar”. Nesin Vakfı. ss. 469-482.
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. "Metin And" 4 Haziran 2026 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi..
    teis.yesevi.edu.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Metin And'a armağan. And, Metin, 1927-2008., Koz, M. Sabri. Sirkeci, İstanbul: M. Sabri Koz. 2007. ISBN 978-975-01258-0-5. OCLC 166148171.
    worldcat.org · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Yavuz, Hilmi (14 Eylül 1973). "Yeni yayınlar/Tiyatro Kılavuzu". Milliyet Sanat Dergisi. Cilt Sayı 45. ss. sayfa: 44. 9 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi9 Mart 2013.
    gazetearsivi.milliyet.com.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    And, Metin (1973). Tiyatro Kılavuzu. Milliyet Yayınları. ss. sayfa 11.
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Metin And” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

06

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    6 kaynak ve 9 olayla ilk kayıt.

07

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
08

Buradan nereye?

aynı alan · edebiyat

Murat Bardakçı

Gazeteci, yazar, televizyon programcısı · d. 1955

aynı alan · edebiyat

Ömer Fevzi Mardin

Yazar, asker · 1878–1953

aynı alan · edebiyat

Tunalı Hilmi

Siyasetçi, diplomat, yazar · 1871–1928

Edebiyat alanındaki tüm profiller →