Mehmet Ali Ayni Memuriyet Hayatı

Mehmet Ali Ayni, 1889 yılında Edirne İdadisi muallimliğine tayin edilmiştir. Ardından Dedeağaç İdadisi (1890), Halep Sultanisi (1892) ve Diyarbakır Maarif Müdürlüğü görevlerinde bulunmuş; Diyarbakır’daki vazifesi esnasında Süleyman Nazif ile dostluk kurmuştur. 1895 yılında İstanbul’a dönerek Maarif Nezareti İstatistik Başkitabeti görevine getirilmiştir.

Bir süre sonra mülki idare sınıfına geçerek 1897’de Kosova, 1899’da ise Kastamonu vilayet mektupçuluğuna tayin edilmiştir. Kastamonu’daki görevi sırasında Kastamonu Vilayet Matbaası’nı kurmuştur. 1902 yılında Sinop Sancağı Mutasarrıf vekilliği yapmıştır.

1903-1912 yılları arasında Taiz, Amâre, Karesi ve Lazkiye mutasarrıflıkları ile Yanya ve Trabzon valilikleri görevlerini yürütmüştür. 1913 yılında Trabzon Valisi iken Talat Paşa’nın emriyle emekliye sevk edilmiştir.

1914 yılında dönemin Maarif Nazırı Ahmet Şükrü Efendi’nin tavsiyesiyle Darülfünun Edebiyat Fakültesi Felsefe müderrisliğine getirilmiş, 1915 yılında bu Fakültenin reisi seçilmiş ve bu görevi esnasında Edebiyat Fakültesi Mecmuası’nı kurmuştur. Istılahat-ı İlmiye Encümeni’nde görev alarak felsefe terimlerinin Türkçeleştirilmesi ve tespitinde büyük emek sarf etmiştir. Bu görevlerinin yanı sıra Çamlıca Kız Lisesi’nde, Darülfünun Tasavvuf Şubesi’nde ve Medresetü’l-İrşad’da muallimlik yapmıştır.

Mütareke döneminde İttihatçı olduğu gerekçesiyle Şeyhülislam Mustafa Sabri Efendi tarafından görevine son verilmişse de 1922 yılında TBMM Hükûmeti tarafından Medresetü’l-İrşad’daki görevine iade edilmiştir. Aynı yıl Ankara’ya çağrılarak Şer’iye ve Evkaf Vekâleti bünyesinde kurulan Telifât ve Tetkikât-ı İslamiyye Heyeti üyeliğine getirilmiş ve bu görevini 1924 yılına kadar sürdürmüştür.

1924’te İstanbul’a dönerek İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nde Tasavvuf, Harbiye’de Ahlak ve Siyasi Tarih dersleri vermiştir. Bu dönemde Türkiye’yi temsilen Uluslararası Felsefe Kongrelerine katılmıştır. 1935 yılında ikinci defa emekliye ayrılmıştır.

1937 yılında tedavi amacıyla gittiği Paris dönüşünde İstanbul Kütüphaneleri Tasnif Komisyonu Reisliğine getirilmiştir. Kendisine, 75. doğum yıldönümü münasebetiyle 1943 yılında Eminönü Halkevi’nde bir jübile tertip edilmiştir.