Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
Mehmet Akan, (5 Aralık 1939, Şanlıurfa - 9 Temmuz 2006, İstanbul), Türk tiyatro ve sinema dizi oyuncusu, yönetmen, koreograf, folklorcu ve yazar.
Yaşamı
—Yaşamı
Profesyonel oyunculuğa Gülriz Sururi-Engin Cezzar Tiyatrosu'nda adım atmıştır. “Bizimkiler” dizisindeki apartman yöneticisi Sabri Bey rolü, ona ulusal çapta ün getirmiştir.
Ortaokulu Birecik'te, liseyi Haydarpaşa Lisesinde, üniversiteyi İstanbul Teknik Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümünde son sınıfa kadar okumuştur. Burada, çalışmalarını takdirle yakından takip ettiği Genç Oyuncular topluluğuna (1959) katılmıştır. Kiraz Çiçek Açıyor Aykırı Dal Üstüne (1961) ve Akçagüller ile Karagülmez (1962) adlı 2 oyunu bu toplulukta sahneledi. İlk yazarlık denemelerini burada gerçekleştirmiştir. Türk Devrim Ocakları'nda halk dansları çalıştı. Madam Helenar'dan bale dersi aldı.
Profesyonel oyunculuğa (1962) Gülriz Sururi - Engin Cezzar Tiyatrosu'nda başlayan Akan, ilk yönetmenliğini de bu toplulukta yapmıştır. Yönettiği ilk oyun Haldun Taner'in Zilli Zarife'sidir. Bu tiyatro topluluğunda profesyonel olarak 4 yıl boyunca Aklın Oyunu, Othello, Midasın Kulakları, Ferhat ile Şirin, Keşanlı Ali Destanı gibi oyunlarda rol almıştır.
Akan daha sonra Ulvi Uraz Tiyatrosu'na geçmiş, burada rol aldığı oyunların yanı sıra kendi yazdığı Ham Hum Şaralop (1968) oyununu sahnelemiştir. Daha sonra 1969'dan başlayarak Dostlar Tiyatrosu'nun kuruluş aşamasında yer almış, daha sonra bu tiyatronun çeşitli oyunlarında oyunculuk, yönetmenlik ve koreograflık yapmıştır. Burada oynadığı Abdülcanbaz, Düşmanlar, Gün Dönerken, Rosenbergler Ölmemeli, Şili'de Av, Yaz isimli oyunlarda başarılı kompozisyonlar çizdi.
Bu tiyatroya bağlı olarak HASAD'ı kurmuş, bu topluluk ile birlikte halk danslarımızdan yola çıkarak çağdaş bir dans yaratma yolunda önemli adımlar atmıştır. Bu toplulukta tanıştığı dansçı Alev Akçin ile evlenmiştir. Çiftin 1981 yılında Saliha Şirvan adında bir kızı olmuştur. 1974'te Çekoslovakya'da Keşanlı Ali Destanı'nın koreografisini gerçekleştirdi.
Yazdığı en önemli oyunlardan olan Hikâye-i Mahmud Bedreddin (1982), önce Ankara Sanat Tiyatrosu'nda, daha sonra İstanbul Devlet Tiyatroları'nda sahnelenmiştir. Bu oyunla Ulvi Uraz ve Ankara Sanatsevenler Derneğinin en iyi yönetmen, İsmet Küntay en iyi yazar ödüllerini almıştır. Geleneksel Türk tiyatrosu özelliklerinin günümüz tiyatrosunda kullanılması için önemli çabalarda bulunmuştur.
Dostlar Tiyatrosu'nda Oyun Sonu adlı oyunun provalarındayken, midesindeki bir kitlenin alınması amacıyla ameliyat olmak üzere hastaneye yatmıştır. Ameliyattan sonra kanama geçirerek 66 yaşında ölmüştür. Mezarı, Zincirlikuyu Mezarlığı'ndadır.
Sanatçının adı, doğum yeri olan Birecik'te bir caddeye ve kültür merkezine verilmiştir. Mehmet Akan Kültür Merkezi, Birecik'te her yıl çeşitli kültürel organizasyonlara ev sahipliği yapmaktadır.
Mehmet Akan · diğer bölümler
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1939
Mehmet Akan, (5 Aralık 1939, Şanlıurfa - 9 Temmuz 2006, İstanbul), Türk tiyatro ve sinema dizi oyuncusu, yönetmen, koreograf, folklorcu ve yazar.
Önemli eserler tek kaynak -
1959
Burada, çalışmalarını takdirle yakından takip ettiği Genç Oyuncular topluluğuna (1959) katılmıştır.
Önemli eserler tek kaynak -
1961
Kiraz Çiçek Açıyor Aykırı Dal Üstüne (1961) ve Akçagüller ile Karagülmez (1962) adlı 2 oyunu bu toplulukta sahneledi.
Önemli eserler tek kaynak -
1962
Profesyonel oyunculuğa (1962) Gülriz Sururi - Engin Cezzar Tiyatrosu'nda başlayan Akan, ilk yönetmenliğini de bu toplulukta yapmıştır.
İlk üretimler tek kaynak -
1968
Akan daha sonra Ulvi Uraz Tiyatrosu'na geçmiş, burada rol aldığı oyunların yanı sıra kendi yazdığı Ham Hum Şaralop (1968) oyununu sahnelemiştir.
Önemli eserler tek kaynak -
1969
Daha sonra 1969'dan başlayarak Dostlar Tiyatrosu'nun kuruluş aşamasında yer almış, daha sonra bu tiyatronun çeşitli oyunlarında oyunculuk, yönetmenlik ve koreograflık yapmıştır.
Önemli eserler tek kaynak -
1974
1974'te Çekoslovakya'da Keşanlı Ali Destanı'nın koreografisini gerçekleştirdi.
Önemli eserler tek kaynak -
1981
Çiftin 1981 yılında Saliha Şirvan adında bir kızı olmuştur.
Önemli eserler tek kaynak -
1982
Yazdığı en önemli oyunlardan olan Hikâye-i Mahmud Bedreddin (1982), önce Ankara Sanat Tiyatrosu'nda, daha sonra İstanbul Devlet Tiyatroları'nda sahnelenmiştir.
Önemli eserler tek kaynak -
2006
Vefat ve Mirası
2006 yılında aramızdan ayrıldı.
Miras tek kaynak
Üretimleri
Histeri
Buruk Ezgi
Yaz
Galileo Galilei
Kafkas Tebeşir Dairesi
Bitmeyen Kavga
Ezenler Ezilenler Başkaldıranlar
Düşmanlar
Diğer eserler
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Mehmet Akan hayat hikâyesinde anıyor Engin Ayça
“• Histeri • Buruk Ezgi • Yaz • Galileo Galilei • Kafkas Tebeşir Dairesi • Bitmeyen Kavga • Ezenler Ezilenler Başkaldıranlar • Düşmanlar • Alpagut Olayı • Azizname • Keşanlı Ali Des...”
-
Mehmet Akan hayat hikâyesinde anıyor Ersin Pertan
“• Histeri • Buruk Ezgi • Yaz • Galileo Galilei • Kafkas Tebeşir Dairesi • Bitmeyen Kavga • Ezenler Ezilenler Başkaldıranlar • Düşmanlar • Alpagut Olayı • Azizname • Keşanlı Ali Des...”
-
Mehmet Akan hayat hikâyesinde anıyor Haldun Taner
“Yönettiği ilk oyun Haldun Taner'in Zilli Zarife'sidir.”
-
Mehmet Akan hayat hikâyesinde anıyor Yalçın Yelence
“• Histeri • Buruk Ezgi • Yaz • Galileo Galilei • Kafkas Tebeşir Dairesi • Bitmeyen Kavga • Ezenler Ezilenler Başkaldıranlar • Düşmanlar • Alpagut Olayı • Azizname • Keşanlı Ali Des...”
-
Mehmet Akan hayat hikâyesinde anıyor Yusuf Kurçenli
“• Histeri • Buruk Ezgi • Yaz • Galileo Galilei • Kafkas Tebeşir Dairesi • Bitmeyen Kavga • Ezenler Ezilenler Başkaldıranlar • Düşmanlar • Alpagut Olayı • Azizname • Keşanlı Ali Des...”
-
Mehmet Akan kendi hikâyesinde anılıyor Reşit Altan Erkekli
“• 1976: 804 İşçi (oyun) : Ömer Polat - Ankara Sanat Tiyatrosu • 1976: Komün Günleri : Bertolt Brecht - Ankara Sanat Tiyatrosu • 1977: Sakıncalı Piyade : Uğur Mumcu - Ankara Sanat T...”
-
Mehmet Akan kendi hikâyesinde anılıyor Genco Erkal
“On yıl değişik tiyatrolarda oyuncu ve yönetmen olarak çalıştıktan sonra 1969 yılında Mehmet Akan, Şevket Altuğ, Ferit Erkal, Arif Erkin Güzelbeyoğlu ve Nurten Tunç ile birlikte dev...”
-
Mehmet Akan kendi hikâyesinde anılıyor Macit Koper
“• 1978: Köşeyi Dönen Adam • 1979: Düşman • 1981: At • 1983: Hakkâri'de Bir Mevsim • 1984: Bir Yudum Sevgi • 1984: Şekerpare • 1985: Adı Vasfiye • 1985: Bekçi • 1985: Pjort'lu Hoca...”
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - Mehmet Akantr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıAST 45. Yıl Kitabı, Haz: R. Onur Duru, Şenol Önder. s.128erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
-
K·03Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Konuk Oyuncu Tatlı Hayat". 30 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Aralık 2020.youtube.com · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Mehmet Akan” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
3 kaynak ve 10 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.