biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Edebiyat & Tiyatro
  3. Haldun Taner
Yazar, oyun Yazarı ve Akademisyen · 1915–1986

Haldun Taner

Haldun Taner, Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatının en önemli öykü, tiyatro ve kabare yazarlarından biridir. Türkiye'de epik tiyatro türünün ve kabare tiyatrosunun öncüsü kabul edilen yazar, aynı zamanda akademisyen ve gazeteci kimliğiyle de kültür hayatına yön...

Hayat çizgisi 11 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Kayıt yok1979–1986
191519501986
Eğitim Önemli eserler İlk üretimler Eğitim Önemli eserler
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Haldun Taner (16 Mart 1915, İstanbul - 7 Mayıs 1986, İstanbul), Türk öykü, tiyatro ve kabare yazarı, öğretim üyesi ve gazetecidir. Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatının önde gelen yazarlarından biridir. Türkiye'de epik tiyatro türü ve kabare tiyatrosunun öncüsüdür.

02

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1915

    Doğum ve Erken Yıllar

    1915 yılında dünyaya geldi.

    Eğitim tek kaynak
  2. 1935

    Vatana hizmeti geçenlerin ve şehit olanların çocuklarına tanınan haktan yararlanarak parasız yatılı olarak girdiği Galatasaray Sultanisindeki ortaöğrenimini 1935 yılında tamamladı.

    Önemli eserler tek kaynak
  3. 1938

    Siyasal Bilgiler alanındaki öğrenimini, geçirdiği ağır tüberküloz nedeniyle 1938'de yarıda bıraktı ve yurda döndü.

    Önemli eserler tek kaynak
  4. 1946

    "Töhmet" adlı ilk öyküsü Yedigün dergisinde "Haldun Yağcıoğlu" takma ismiyle 1946'da yayımlandı.

    İlk üretimler tek kaynak
  5. 1950

    Yükseköğrenimini 1950'de İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Alman Filolojisi bölümünde tamamladı.

    Eğitim tek kaynak
  6. 1952

    Bir yandan Tercüman gazetesinde (1952-1960) köşe yazıları yazmayı ve oyun yazarlığını sürdürdü.

    Önemli eserler tek kaynak
  7. 1953

    New York Herald Tribune gazetesinin 1953'te İstanbul'da düzenlediği öykü yarışmasında "Şişhane'ye Yağmur Yağıyordu" öyküsüyle birinci oldu.

    Önemli eserler tek kaynak
  8. 1955

    1955-1957'de Max Reinhardt Tiyatro Akademisi'nde öğrenim gördü.

    Önemli eserler tek kaynak
  9. 1956

    1956'da Varlık dergisinin araştırmasında yılın en beğenilen öykücüsü seçildi.

    Önemli eserler tek kaynak
  10. 1957

    1957'de tekrar Türkiye'ye döndü.

    Önemli eserler tek kaynak
  11. 1964

    1964 yılında Atıf Yılmaz tarafından sinemaya uyarlandı.

    Önemli eserler tek kaynak
  12. 1967

    1967'de Haldun Taner öncülüğünde, Ahmet Gülhan, Zeki Alasya ve Metin Akpınar ile birlikte Devekuşu Kabare kuruldu.

    Önemli eserler tek kaynak
  13. 1969

    Taner 1969'da Münir Özkul ile birlikte Bizim Tiyatro'yu kurdu.

    Önemli eserler tek kaynak
  14. 1973

    Fıkra yazarlığını 1973'ten itibaren Milliyet’te sürdürdü.

    Önemli eserler tek kaynak
  15. 1978

    Taner 1978'de Devekuşu Kabare'den Ahmet Gülhan ile birlikte ayrılıp Tef Kabare Tiyatrosu'nu kurdu.

    Önemli eserler tek kaynak
03

Hayat hikâyesi

01Hayatı ve kariyeri

Ailesinin kökeni Gürcü asıllı Tavdgiridzelere dayanır. 1915 yılında İstanbul'da dünyaya geldi. Babası Ahmed Selahaddin Bey, Son Osmanlı Meclis-i Mebusanı üyesi ve İstanbul'un işgali sonrası mütareke yıllarında yazıları, dersleri ve nutuklarıyla ülkenin bağımsızlığını savunmuş bir aydındır. Beş yaşında iken babasını kaybetti. Annesiyle birlikte büyükbabasının konağında yaşadı.

Vatana hizmeti geçenlerin ve şehit olanların çocuklarına tanınan haktan yararlanarak parasız yatılı olarak girdiği Galatasaray Sultanisindeki ortaöğrenimini 1935 yılında tamamladı. Mezuniyetinden sonra devlet tarafından Heidelberg Üniversitesinde öğrenim görmek üzere Almanya'ya gönderildi. Siyasal Bilgiler alanındaki öğrenimini, geçirdiği ağır tüberküloz nedeniyle 1938'de yarıda bıraktı ve yurda döndü. 1938-1942 yılları arasında Erenköy Sanatoryumunda tedavi gördü.

Yükseköğrenimini 1950'de İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Alman Filolojisi bölümünde tamamladı. 1950-54 yıllarında üniversitenin Sanat Tarihi Kürsüsü'nde asistanlık yaptı.

Edebiyat yaşamına gençlik yıllarında yazdığı skeçlerle başladı. "Töhmet" adlı ilk öyküsü Yedigün dergisinde "Haldun Yağcıoğlu" takma ismiyle 1946'da yayımlandı. New York Herald Tribune gazetesinin 1953'te İstanbul'da düzenlediği öykü yarışmasında "Şişhane'ye Yağmur Yağıyordu" öyküsüyle birinci oldu. 1956'da Varlık dergisinin araştırmasında yılın en beğenilen öykücüsü seçildi.

Asistanlığı sırasında yazdığı "Günün Adamı" oyunu, İstanbul Şehir Tiyatrosu'nda sahnelenmeden yasaklandı. Asistanlığı bırakıp Viyana'ya tiyatro bilimi eğitimi için gitti. 1955-1957'de Max Reinhardt Tiyatro Akademisi'nde öğrenim gördü. Viyana'daki bazı tiyatrolarda reji asistanı olarak çalıştı. 1957'de tekrar Türkiye'ye döndü. İstanbul Üniversitesi Gazetecilik Enstitüsünde edebiyat ve sanat tarihi, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi ile İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesinde tiyatro tarihi okuttu. Bir yandan Tercüman gazetesinde (1952-1960) köşe yazıları yazmayı ve oyun yazarlığını sürdürdü.

1950'lerde oyun yazmaya başlamış olan ve tiyatrodaki ilk eserlerinde dramatik türün başarılı örneklerini veren Haldun Taner, ardından epik tiyatro denemelerine girişti. Türk tiyatrosundaki ilk epik tiyatro örneği olan "Keşanlı Ali Destanı" adlı oyunu ile dünya çapında tanındı. Bu oyun Almanya, İngiltere, Çekoslovakya, Yugoslavya'nın çeşitli kentlerinde oynandı. 1964 yılında Atıf Yılmaz tarafından sinemaya uyarlandı. Daha sonraki dönemlerde konularını güncel olaylardan alan siyasal-sosyal taşlamaların ağır bastığı oyunlar yazdı. Epik tiyatro ve kabare alanında verdiği yapıtlar çağdaş Türk tiyatrosunun klasikleri oldu. Eşsiz bir arı Türkçe kullanan Haldun Taner, Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatının ve tiyatrosunun önde gelen yazarları arasına girdi.

1967'de Haldun Taner öncülüğünde, Ahmet Gülhan, Zeki Alasya ve Metin Akpınar ile birlikte Devekuşu Kabare kuruldu. Taner 1969'da Münir Özkul ile birlikte Bizim Tiyatro'yu kurdu. Taner 1978'de Devekuşu Kabare'den Ahmet Gülhan ile birlikte ayrılıp Tef Kabare Tiyatrosu'nu kurdu. Tef Kabare 1981 sonunda kapandı.

Küçük Dergi'yi çıkardı. Fıkra yazarlığını 1973'ten itibaren Milliyet’te sürdürdü. Öyküleri ve yazıları Yedigün, Ülkü, Yücel, Varlık, Küçük Dergi, Yeni İnsan dergilerinde de yayımlandı.

Filme de alınan "Kaçak" (1955) ile "Dağlar Delisi Ferhat" (Lütfi Akad ve Orhan Kemal'le birlikte, 1957) adlı senaryoları sırasıyla Türk Film Dostları Derneği'nin senaryo ödülünü ve Basın-Yayın Senaryo Armağanı'nı kazandı. "Sancho'nun Sabah Yürüyüşü" (1969) ile Bordighera Uluslararası Mizah Festivali Öykü Ödülü'nü, tiyatro dalında "Sersem Kocanın Kurnaz Karısı" (1971) oyunuyla 1972 Türk Dil Kurumu Tiyatro Ödülü'nü kazandı. Sedat Simavi Vakfı 1983 Edebiyat Ödülü'nü Pertev Naili Boratav'la paylaştı.

Milliyet gazetesinde "Deve Kuşuna Mektuplar" başlığı altında haftalık köşe yazıları yazan Taner, güncel olayları değerlendirdiği bu yazılarda yaşadığı dönemin bir çeşit edebî belgeselini sundu.

Yazarlığının yanı sıra İstanbul Üniversitesi Gazetecilik Enstitüsünde ve Edebiyat Fakültesinde, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesinde edebiyat, sanat tarihi ve tiyatro dersleri veren Haldun Taner, Milliyet gazetesi yazarlığı yaparken 7 Mayıs 1986'da İstanbul'da öldü.

Adı, İstanbul Şehir Tiyatroları'nın Kadıköy'deki sahnesine verilmiştir. Bilgi Yayınevi, bütün eserlerini dizi hâlinde basmıştır. Milliyet gazetesi, Haldun Taner anısına 1987'den beri her yıl Haldun Taner Öykü Ödülleri'ni düzenlemektedir.

02Ödülleri
  • 1953: New York Herald Tribune - Uluslararası Hikâye Yarışması Türkiye Birinciliği - Şişhane'ye Yağmur Yağıyordu
  • 1955: Sait Faik Hikâye Armağanı - On İkiye Bir Var (ödülü Sabahattin Kudret Aksal ile paylaştı)
  • 1956: Varlık Dergisi - En Beğenilen Öykü Yazarı Ödülü
  • 1969: Bordighera Uluslararası Mizah Festivali - Öykü Ödülü - Sancho'nun Sabah Yürüyüşü
  • 1972: Türk Dil Kurumu - Tiyatro Ödülü - Sersem Kocanın Kurnaz Karısı
  • 1973: Sanat Sevenler Derneği - En İyi Yerli Oyun Yazarı - Sersem Kocanın Kurnaz Karısı
  • 1980: 22. Türkiye Gazetecilik Başarı Ödülleri - Güncel Yazı Ödülü (Nezih Demirkent ve Oktay Ekşi ile)
  • 1982: 24. Türkiye Gazetecilik Başarı Ödülleri - Güncel Yazı Ödülü (Oktay Akbal ve Ziya Nebioğlu ile)
  • 1983: 7. Sedat Simavi Ödülleri Edebiyat Ödülü - Yalıda Sabah (Pertev Naili Boratav ile)
  • 1985: Sanat Kurumu - Tiyatro Onur Ödülü
03Anısı

2015 yılının Mart ayında 100. doğum günü nedeniyle Caddebostan Kültür Merkezi'nde sergi açılmıştır. Sergide Ara Güler, Yıldız Moran gibi fotoğrafçıların eserleri ile birlikte Haldun Taner'e ait şapka, eldiven, kravat, kol düğmeleri, saat gibi kişisel eşyaları yanı sıra, diplomaları, ödülleri ve kitaplarının değişik baskıları da yer almaktadır.

04Hakkında yazılanlar
  • Demet Taner (1996). Canlar ölesi değil: fotoğraflarla Haldun Taner'in yaşam öyküsü. Sel Yayıncılık. ISBN 978-975-570-023-6.
  • Halil Adıyaman (2012), Haldun Taner hayatı, sanatı ve eserleri / The life, art and works of Haldun Taner (doktora tezi)
  • İzzet Kurt (2019), Haldun Taner'in eserlerinde sosyal tenkit / Social criticism in Haldun Taner's works (yüksek lisans tezi)
  • Gizem Ekinci (2019), Geleneksel Türk tiyatrosu'nun biçimsel özelliklerinin Haldun Taner'in oyunlarında değerlendirilmesi / Evaluation of the characteristics of traditional türkish theater in Haldun Taner's plays (yüksek lisans tezi)
  • Esra Dicle (2019) Haldun Taner'in benzetmeci oyunları üzerine göstergebilimsel bir çözümleme / A semiotical analysis on the mimetic plays of Haldun Taner (yüksek lisans tezi)
  • Neslihan Aydın (2010) Haldun Taner'in öykülerinin izleksel tahlilii / The theme analysis of Haldun Taner's stories (yüksek lisans tezi)
  • Aybike Turan (2014) Haldun Taner'in Gözlerimi Kaparım Vazifemi Yaparım ve Eşeğin Gölgesi oyunlarının Bertolt Brecht'in Üç Kuruşluk Opera ve Sezuan'ın İyi İnsanı oyunları ile karakter öğesi bakımından karşılaştırılması / Evaluation of character as an element of drama in the plays Gözlerimi Kaparim vVzifemi Yaparim (i close my eyes i do my duty) and Eşeğin Gölgesi (shadow of the donkey) by Haldun Taner and Threepenny Opera and The Good Person of Szechwan by Bertolt Brecht (yüksek lisans tezi)
  • Nergiz Demir (2018) Haldun Taner'in oyunlarında mizahi unsurlar / The concept of humor in Haldun Taner's plays (yüksek lisans tezi)
  • Sıddıka Dilek Yalçın (1993) Haldun Taner'in hikâyeleri ve hikâyeciliği (yüksek lisans tezi)
  • Demet Taner (1993) İstanbullu bir sanatçı Haldun Taner (Haldun Taner Belgeseli) [Film (VHS video kaset) (yüksek lisans tezi)
04

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Haldun Taner Orhan Kemal Pertev Naili Boratav Sabahattin Kudret Aksa... Neslihan Önderoğlu Arslan Kacar Ayşe Kulin Ergin Orbey Genco Erkal
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Haldun Taner hayat hikâyesinde anıyor Orhan Kemal

    “Filme de alınan "Kaçak" (1955) ile "Dağlar Delisi Ferhat" (Lütfi Akad ve Orhan Kemal'le birlikte, 1957) adlı senaryoları sırasıyla Türk Film Dostları Derneği'nin senaryo ödülünü ve...”

  • Haldun Taner hayat hikâyesinde anıyor Pertev Naili Boratav

    “Sedat Simavi Vakfı 1983 Edebiyat Ödülü'nü Pertev Naili Boratav'la paylaştı.”

  • Haldun Taner hayat hikâyesinde anıyor Sabahattin Kudret Aksal

    “• 1953: New York Herald Tribune - Uluslararası Hikâye Yarışması Türkiye Birinciliği - Şişhane'ye Yağmur Yağıyordu • 1955: Sait Faik Hikâye Armağanı - On İkiye Bir Var (ödülü Sabaha...”

  • Haldun Taner kendi hikâyesinde anılıyor Neslihan Önderoğlu

    “Yalın dili, derinlikli karakter analizleri ve toplumsal gözlemleriyle tanınan yazar, Haldun Taner Öykü Ödülü ve Melih Cevdet Anday Edebiyat Ödülü gibi prestijli ödüllerin sahibidir...”

  • Haldun Taner kendi hikâyesinde anılıyor Arslan Kacar

    “• 2011 - Yüzleşme, Arslan Kacar - Ali Karagöz • 2007 - Düş ve Klarnet, Arslan Kacar - Arslan Kacar • 2003 - "İstasyon", Arslan Kacar - Abdullah Şekeroğlu, Buket Çokar, Uğur Subaşı...”

  • Haldun Taner kendi hikâyesinde anılıyor Ayşe Kulin

    “Foto Sabah Resimleri adlı öyküsü 1995 Haldun Taner Öykü Ödülü'nü ve aynı adı taşıyan kitabı 1996 Sait Faik Hikâye Armağanı'nı kazandı.”

  • Haldun Taner kendi hikâyesinde anılıyor Ergin Orbey

    “• Bir Sandalda Üç kişi: Radyo Tiyatrosu - Ankara Devlet Tiyatrosu • Macun Hokkası: Musahipzade Celal - Ankara Devlet Tiyatrosu (1961) • Ocak: Turgut Özakman - Ankara Devlet Tiyatro...”

  • Haldun Taner kendi hikâyesinde anılıyor Genco Erkal

    “Sanatçı, Aziz Nesin'den Haldun Taner'e, Nâzım Hikmet'ten Behiç Ak'a ve Yaşar Kemal'e birçok sanatçının eserlerini tiyatroya uyarladı.”

05

Kaynaklar

11kaynak kaydı
8farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
15zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Haldun Taner
    tr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    KORUCU, Cengiz (16 Temmuz 2018). "Haldun Taner ve Annesi Seza Hanım". sanatatak.com. 18 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Nisan 2022.
    sanatatak.com · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    KIR, Muzaffer (2013). "Equivalence Questions of Irony and Humor in Haldun Taner's Literary Works Translated into Georgian Language ("It was raining in Shishane", "One Minute to Twelve","Two Neighbors", "Binocular")". IBS...
    arşiv · journal.ibsu.edu.ge · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Veribaz.com sitesi Haldun Taner Sayfası[ölü/kırık bağlantı]
    veribaz.com · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Haldun Taner Eserleri | Yazarlar ve Şairler". yazarlarvesairler.com. 9 Temmuz 2008. 1 Mayıs 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Aralık 2010.
    arşiv · www.yazarlarvesairler.com · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    ŞANİ, Ahmet Esad (6 Mayıs 2020). "Tiyatronun öncü ismi: Haldun Taner". Anadolu Ajansı. 30 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.
    aa.com.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Taner, Haldun (2006). "Bibliyografya". Kızıl Saçlı Amazon. Bilgi Yayınevi. s. 11-12. ISBN 9754940428.
    erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Taner, Haldun (2006). "Bibliyografya". Kızıl Saçlı Amazon. Bilgi Yayınevi. s. 15. ISBN 9754940428.
    erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  9. K·09
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "22. Başarı Ödülleri - 1980". tgc.org.tr. 8 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Nisan 2022.
    tgc.org.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  10. K·10
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "24. Başarı Ödülleri - 1982". tgc.org.tr. 8 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Nisan 2022.
    tgc.org.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  11. K·11
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    YEŞİLYURT, Murat (30 Mart 2015). "Bir güçlü yazar, bir güzel insan Haldun Taner 100 yaşında". Hürriyet. 21 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Mart 2015.
    hurriyet.com.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Haldun Taner” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

06

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    11 kaynak ve 15 olayla ilk kayıt.

07

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
08

Buradan nereye?

aynı alan · edebiyat & tiyatro

Hasan Kayıhan

Yazar, romancı · 1949–2015

aynı alan · edebiyat & tiyatro

Murat Mahmutyazıcıoğlu

Oyun Yazarı, yönetmen ve Oyuncu · d. 1979

aynı alan · edebiyat & tiyatro

Vasfi Mahir Kocatürk

Şair, oyun Yazarı, edebiyat Tarihçisi ve Siyasetçi · 1907–1961

Edebiyat & Tiyatro alanındaki tüm profiller →