Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
Mehmed Siyah Kalem'in doğum yeri, tarihi veya eğitimi hakkında hiçbir yazılı belge bulunmamaktadır. Sanat tarihçileri, üslup analizleri ve resimlerdeki kültürel öğeler üzerinden sanatçının 14. veya 15. yüzyılda Türkistan ve Mâverâünnehir bölgesinde yaşadığını tahmin etmektedir. İpek Yolu üzerindeki çok kültürlü yapının, sanatçının gözlem yeteneğini ve figüratif anlatımını şekillendirdiği kabul edilir.
Mirası ve Etkisi
—Mirası ve Etkisi
Mehmed Siyah Kalem, bugün Orta Asya sanatının en önemli temsilcilerinden biri olarak kabul edilir. Eserleri, sadece birer minyatür değil, aynı zamanda kaybolmuş bir dönemin toplumsal ve kültürel belgesidir. Sanatçının yarattığı figürler, modern sanatçılara ilham kaynağı olmaya devam etmekte ve üzerine yazılan akademik kitaplar, sergiler ve araştırmalarla Türk sanat tarihinin en çok tartışılan ve hayranlık uyandıran konularından biri olmayı sürdürmektedir.
Mehmed Siyah Kalem · diğer bölümler
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1514
İstanbul'a gelişi
Yavuz Sultan Selim'in İran seferi sonrası resim rulolarının savaş ganimeti olarak İstanbul'a getirilmesi.
Önemli eserler tek kaynak -
1910
İlk sergilenme
Max van Berchem'in girişimiyle Münih'te ilk kez sergilenmesi.
Önemli eserler tek kaynak -
1954
Akademik keşif
Mazhar Şevket İpşiroğlu ve Sabahattin Eyüboğlu'nun 'Fatih Albümüne Bir Bakış' eserini yayımlaması.
Önemli eserler tek kaynak -
1984
Kapsamlı araştırma
Beyhan Karamağaralı'nın 'Muhammet Siyah Kalem'e Atfedilen Minyatürler' kitabının yayımlanması.
Önemli eserler tek kaynak -
14. - 15. yüzyıl
Sanatçının aktif dönemi
Türkistan ve Mâverâünnehir bölgesinde minyatürlerini ürettiği tahmin edilen dönem.
Önemli eserler tek kaynak
Üretimleri
Fatih Albümü (Hazine 2152, 2153, 2154, 2160)
Yavuz Sultan Selim tarafından İstanbul'a getirilmiştir.
Hakkında yazılanlar
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Mehmed Siyah Kalem hayat hikâyesinde anıyor Emel Esin
“Richard Ettinghausen ve Emel Esin gibi araştırmacılar, sanatçının kökenini Türkistan coğrafyasına dayandıran tezleri güçlendirerek, Siyah Kalem'in sanat tarihindeki yerini kesinleş...”
-
Mehmed Siyah Kalem hayat hikâyesinde anıyor Fatih Al
“Fatih Albümü'nde yer alan, göçebe yaşamı, dervişleri ve doğaüstü varlıkları konu alan özgün rulo resimleriyle tanınır.”
-
Mehmed Siyah Kalem hayat hikâyesinde anıyor Mazhar Şevket İpşiroğlu
“1910'da Münih'te sergilenmesiyle başlayan modern ilgi, 1954 yılında Mazhar Şevket İpşiroğlu ve Sabahattin Eyüboğlu'nun çalışmalarıyla akademik bir zemine oturmuştur.”
-
Mehmed Siyah Kalem hayat hikâyesinde anıyor Sabahattin Eyüboğlu
“1910'da Münih'te sergilenmesiyle başlayan modern ilgi, 1954 yılında Mazhar Şevket İpşiroğlu ve Sabahattin Eyüboğlu'nun çalışmalarıyla akademik bir zemine oturmuştur.”
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - Mehmed Siyah Kalemtr.wikipedia.org · erişim 28.09.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Arşivlenmiş kopya". 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Haziran 2026.britannica.com · erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·03Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıErzen, Jale Nejdet (2020). "Mehmet the Black Pen". The Journal of Asian Arts & Aesthetics (6): 83-89. doi:10.6280/JAAA.202005_(6).0008.doi.org · erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·04Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Siāh-Qalam 'black pen" the genre of paintings or drawings done in pen and ink; the painters of such drawings". Encyclopædia Iranica. Retrieved 27 September 2015iranicaonline.org · erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Mehmed Siyah Kalem” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
4 kaynak ve 5 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.