biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Kültür & Sanat
  3. Mehmed Said Şamil
Avar-Kumuk asıllı Türk siyasetçi · 1901–1981

Mehmed Said Şamil Göç etmesi

Mehmed Said Şamil veya Muhammed Said Bey (Avarca: МухІамад-СагІид Шамил; 1901-21 Mart 1981), Avar-Kumuk asıllı Türk siyasetçidir. Şeyh Şamil'in torunu olan Said Şamil, daha sonra sürgüne gitmeden önce 1920-1921 Dağıstan Ayaklanması sırasında Kuzey Kafkasya Emi...

Hayat çizgisi 11 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Kayıt yok1936–1981
190119401981
Önemli eserler İlk üretimler Önemli eserler
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Mehmed Said Şamil veya Muhammed Said Bey (Avarca: МухІамад-СагІид Шамил; 1901-21 Mart 1981), Avar-Kumuk asıllı Türk siyasetçidir. Şeyh Şamil'in torunu olan Said Şamil, daha sonra sürgüne gitmeden önce 1920-1921 Dağıstan Ayaklanması sırasında Kuzey Kafkasya Emirliği'nin hükümdarıydı. Sovyetler Birliği'nin dağılmasını sağlamayı amaçlayan Polonya liderliğindeki bir siyasi proje olan Prometeizm'in önde gelen isimlerinden biriydi ve Kafkasya Bağımsızlık Komitesi ve liderliğini yaptığı Kafkas Dağlıları Halk Partisi gibi Kuzey Kafkasyalı göçmenlerin çeşitli siyasi projelerine katıldı. Şamil, iki savaş arası dönemde Arap ve İslam dünyasında antikomünizmi teşvik etmede önemli bir rol oynadı.

02

Göç etmesi

—Göç etmesi

Şamil önce Ankara'ya seyahat ettikten sonra hızla Samsun'a gitti ve burada birkaç büyük Kuzey Kafkasyalı göçmen grubuyla bir araya gelerek onları Kafkasya'daki Sovyet hükûmetini devirmek için birleşmeye çağırdı. Sovyet istihbaratına göre, Ağustos 1921'de altı gün boyunca Kars'ta Karabekir'i ziyaret etti. Bu süre zarfında Karabekir'le bir ayaklanma planlarını paylaştı, ancak Karabekir bunları zamansız olduğu gerekçesiyle reddetti.

Karabekir, Türk Ulusal Hareketi ile Sovyetler arasındaki ilişkilerin kötüleşmesini önlemek amacıyla Şamil'i Erzurum şehrine gönderdi. Erzurum'da iki ay hiçbir şey yapmadan geçirdikten sonra Şamil, Karabekir'e ayaklanmasına izin verilmezse İttifak Devletleri'ni destekleyeceği tehdidinde bulunan mektuplar yazmaya başladı. Karabekir tehditlerine boyun eğmek yerine onu hem Kafkasyalı göçmen çevreleriyle hem de Fransız siyasi sahnesiyle tanışabilmesi için o zamanlar Paris'te bulunan Bekir Sami Kunduh ile tanıştırdı.

Şamil, Ekim 1922'ye kadar Fransız hükûmetinden mali destek aldı. Şamil, planladığı ayaklanmayı başarmak için somut planlar gösteremeyince bu destek sona erdi ve kendini "Kuzey Kafkasya'nın Savunma ve Ulusal Birliği Lideri" unvanı altında mektuplar yazmakla sınırladı. Ancak kısa süre sonra İkinci Polonya Cumhuriyeti hükûmetinde yeni ortaklar buldu ve 1924'ün sonlarında Polonya'nın Türkiye Büyükelçisi Roman Knoll ile görüştü. Knoll, Şamil'e "Kafkasya Kurtuluş Birliği" olarak bilinen ve ikincisinin liderliğini yaptığı bir grubun örgütlenmesinde yardımcı oldu. Ayrıca Prometeizm'de önemli bir figürdü. Şamil'in o dönemde Polonya hükûmetine sağladığı bilgilerin çoğu güncelliğini yitirmiş ve sıradandı, ancak bunları Polonya'nın askerî ataşesi Albay Tadeusz Schaetzel'e sanki çok önemliymiş gibi iletti. Özellikle dikkat çekici bir örnekte, Şamil'in Schaetzel'e yazdığı 21 Nisan 1927 tarihli bir mektup, ona Fransız Suriyesi'nde Çerkes Süvari Müfrezesi'nin kurulduğunu bildiriyordu. Şamil'in iddialarının aksine, müfreze 1922'de kurulmuştu ve kendisiyle ilgisi yoktu.

Şamil, sürgündeki Sovyet hükûmetinin dikkatini çekmeye devam etti. Daha önce Şamil'i Dağıstan Ayaklanması'nın lideri ilan eden Gotsinski'nin yargılanması sırasında, NKVD onu, Şamil'den Çeçen aul liderlerine bir ayaklanma başlatılırsa silah vadeden bir mektup almakla suçladı. Mektup Sovyet arşivlerinde bulunmadığından, mektubun iddiası muhtemelen NKVD tarafından yaratıldı.

Şamil, 18 Kasım 1925'te Prag'da Kafkas Dağlıları Halk Partisi'ni kurdu. Partinin genel sekreteri olarak görev yaptı. Başka bir grup, Ahmed Tsalikov'un Kafkas Dağlıları Birliği, partiye katıldı. Şamil'in de içinde bulunduğu ikinci bir grup olan Kafkas Bağımsızlığı Komitesi, 15 Temmuz 1926'da kuruldu. Bu örgütlerin her ikisi de Şamil'in kendisini Polonya'daki Kuzey Kafkasyalı göçmenlerin tartışmasız lideri olarak gösterme çabalarıyla yönetiliyordu ve diğer göçmenleri (Tsalikov dahil) Sovyet ajanları olmakla suçladı.

Şamil bu dönemde dergilerde birkaç makale yazmaya devam etti. Aralık 1931'de Emi

Mehmed Said Şamil · diğer bölümler

← Mehmed Said Şamil profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1901

    Mehmed Said Şamil veya Muhammed Said Bey (Avarca: МухІамад-СагІид Шамил; 1901-21 Mart 1981), Avar-Kumuk asıllı Türk siyasetçidir.

    Önemli eserler tek kaynak
  2. 1916

    1916'da Juozas Gabrys'in Union des Nationalités tarafından düzenlenen "Rusya'nın 26 Ezilen Halkının Kongresi" olarak adlandırılan bir Lozan toplantısına katıldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  3. 1917

    1917 Rus Devrimi sırasında Kuzey Kafkasya Dağlık Cumhuriyeti 11 Mayıs 1918'de bağımsız bir devlet olarak kuruldu.

    Önemli eserler tek kaynak
  4. 1919

    Daha sonra Kuzey Kafkasya Emirliği ile değiştirilen bölge, 1919'da Beyaz Ordu ve ardından 1920'de Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti tarafından işgal edildi ve bölgenin bağımsızlığına son verildi.

    Önemli eserler tek kaynak
  5. 1920

    Şeyh Şamil'in torunu olan Said Şamil, daha sonra sürgüne gitmeden önce 1920-1921 Dağıstan Ayaklanması sırasında Kuzey Kafkasya Emirliği'nin hükümdarıydı.

    Önemli eserler tek kaynak
  6. 1921

    Şamil ayaklanma sırasında yaralandı ve Mart 1921'e kadar saklandı, ardından Türkiye'ye döndü ve bir askerî hastaneye kaldırıldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  7. 1922

    Şamil, Ekim 1922'ye kadar Fransız hükûmetinden mali destek aldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  8. 1924

    Ancak kısa süre sonra İkinci Polonya Cumhuriyeti hükûmetinde yeni ortaklar buldu ve 1924'ün sonlarında Polonya'nın Türkiye Büyükelçisi Roman Knoll ile görüştü.

    Önemli eserler tek kaynak
  9. 1925

    Şamil, 18 Kasım 1925'te Prag'da Kafkas Dağlıları Halk Partisi'ni kurdu.

    Önemli eserler tek kaynak
  10. 1926

    Şamil'in de içinde bulunduğu ikinci bir grup olan Kafkas Bağımsızlığı Komitesi, 15 Temmuz 1926'da kuruldu.

    Önemli eserler tek kaynak
  11. 1927

    Özellikle dikkat çekici bir örnekte, Şamil'in Schaetzel'e yazdığı 21 Nisan 1927 tarihli bir mektup, ona Fransız Suriyesi'nde Çerkes Süvari Müfrezesi'nin kurulduğunu bildiriyordu.

    Önemli eserler tek kaynak
  12. 1931

    Aralık 1931'de Emin el-Hüseyni'nin Dünya İslam Kongresi'nin ilk toplantısında Şamil kongre üyesi olarak seçildi ve en genç üyeydi.

    İlk üretimler tek kaynak
  13. 1935

    Şamil, 1935'te kurulan Kafkasya Konfederasyonu Konseyi'nde, temsilci olarak görev yaptı.

    Önemli eserler tek kaynak
04

Kaynaklar

11kaynak kaydı
8farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
13zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Mehmed Said Şamil
    tr.wikipedia.org · erişim 28.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Gammer, Moshe (1998). Шамиль: мусульманское сопротивление царизму, завоевание Чечни и Дагестана (Rusça). Kron-Press. s. 393. ISBN 978-5-232-00702-7.
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Kumuk 2022, s. 189.
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Donogo, Hadji-Murad (30 Mayıs 2009). "Мухаммад Саид Шамиль. Исторический портрет. Воспоминания. Публицистика. Очерки". Gazavat.ru (Rusça). 30 Ağustos 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ocak 2025.
    gazavat.ru · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Mamoulia, Georges (2012). "Кавказская Конфедерация в официальных декларациях, тайной переписке и секретных документах движения "Прометей"". Sociopolitical Thought. Moskova. ss. 239-240. 15 Aralık 2024 tarihinde kaynağınd...
    academia.edu · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Ieshke, G. (1937). "Порабощённые Россией народы на Лозаннском конгрессе 1916 года". North Caucasia: Organ of the People's Party of Caucasian Highlanders. Cilt 42/43. s. 22. 17 Ağustos 2023 tarihinde kaynağından arşivlend...
    jbc.bj.uj.edu.pl · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Murtazaliyev, A. M. "Представители рода Имама Шамиля за рубежом. Личности и судьбы" (PDF). Ingushetia in the Context of Scientific Problems and Prospects for Studying the Caucasus (To the 90th Anniversary of the Ingush R...
    arşiv · ingnii.ru · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Tchermoev, Abdulmajid (30 Eylül 2019). "Декларация об объявлении независимости Республики Союза объединенных горцев Кавказа и Дагестана (Горской Республики). 11 мая 1918 года". Russian Historical Society (Rusça). 15 Aral...
    docs.historyrussia.org · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  9. K·09
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Charlotte, Hille (2010). State Building and Conflict Resolution in the Caucasus. Brill. s. 56. ISBN 9789004179011.
    books.google.com · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  10. K·10
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Kumuk 2022, s. 191.
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  11. K·11
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Oreshin, Sergey (2019). "Мусульманская теократическая монархия на северном Кавкахе в период Российской революции 1917 года и гражданской войны: идеи и попытки реализации". Islamovedene (Rusça). 10 (3 (41)). ss. 81-92. do...
    elibrary.ru · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Mehmed Said Şamil” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

05

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    11 kaynak ve 13 olayla ilk kayıt.

06

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
07

Buradan nereye?

aynı alan · kültür & sanat

Münir Nurettin Selçuk

Bestekâr, sanatçı · 1900–1981

aynı alan · kültür & sanat

Kitabi Hamdi Efendi

Kültür & Sanat · 1862–1948

aynı alan · kültür & sanat

Candaş Çetinkaya

Sinema ve dizi oyuncusu · d. 1989

Kültür & Sanat alanındaki tüm profiller →