Malhun Hatun Kimliği

Osmanlı Devleti'nin kurucusu Osman Bey'in eşi ve ikinci padişah Orhan Gazi'in annesidir. Şeyh Edebali'nin kızı Râbi'a Bâlâ Hâtun ile karıştırılan Malhun Hâtun'un babası Anadolu Selçuklu Veziri Ömer Abdülaziz Bey'dir. Vakfıyesinde adı Malhun binti Ömer Bey olarak gösterilmiştir. İlk Osmanlı tarihçilerinden Neşrî, Malhun Hatun hakkında hiçbir kaynakta rastlanamayan bir hikâye anlattığı kısımda onun kimin kızı olduğunu belirtmez. Ancak Neşrî, Kitab-ı Cihannüma adlı eserinde, ilerleyen bahislerde Âşıkpaşazâde'nin Şeyh Edebâli ve Malhun Hatun'la ilgili bilgilerini aynen tekrarlar. Neşrî ilk rivayetinde, henüz genç yaşta olan Osman Bey'in Malhun Hatun'u Eskihisar'a (Eskişehir) giderken konakladığı İtburnu köyünde (bugün Söğüt ile Söğütönü arasındaki yol üzerinde Uludere köyü) gördüğünü ve ona âşık olduğunu, ardından babası Ertuğrul'a durumu bildirerek kızı istemesini talep ettiğini, ancak Malhun Hatun'un aradaki eşit olmayan konum dolayısıyla bu teklifi kabul etmediğini, gerçek sebebin ise daha sonra anlaşıldığını, çünkü Malhun Hatun'a Osman Bey'in maksadının kendisiyle gönül eğlendirmek olduğunun söylendiğini nakletmektedir. Ayrıca Osman Bey'in misafir kaldığı Eskihisar beyine bir eğlence meclisi sırasında durumu açtığını, beyin de kızda gönlü olduğunu anlayınca Malhun Hatun'u kaçırıp yakınlarından birinin yanında gizlediğini ekler. Neşrî'nin hikâyesinde adı geçen İtburnu köyüne ait tahrir kayıtlarında İtburnu köyü ortakçı statüsünde bir köy olarak gösterilir. Bu da sonradan köye başka bir iskan yaşanmadıysa köy halkının mahallî kimliklerinin Osmanlı öncesine dayandığı anlamına gelir. Bazı araştırmacılar Neşrî'nin anlattığı hikâyede adı geçen Osman Bey'in hanımının, Malhun Hatun ile karıştırılan ve daha alt statüde bulunan başka bir kadın olma ihtimaline vurgu yapar. Bütün bu karışık rivayetler dışında Malhun Hatun'la ilgili bilgi yoktur. Osmanlı padişahlarının doğma büyüme yabancı kadınları sarayda Müslümanlaştırarak kendilerine eş yapma geleneği o dönemde olmadığı için Malhun Hatun'un Türk olduğu kesindir.