Mahmud Beyzâde Mahmud Paşa

Mahmud Paşa (Mahmud Beyzâde), 17. yüzyılda doğmuş olup Arnavut kökenli İpekli Mahmud Beyzâde Hüsnî Bey'in oğludur. Soylu bir âileden gelen Mahmud Paşa, 1685 yılında Mezistre Beyi olarak görev yapıyordu.

Ekim veya Kasım 1689'da, devlete isyân eden Yeğen Osman Paşa ve adamlarının babasıyla birlikte pâdişâhın emriyle ortadan kaldırılmasında gösterdiği başarı üzerine, kendisine "Paşa" ünvanı verilerek Prizren ile Dukagin Sancağı yöneticiliğine (mutasarrıf) atandı. 1691 ya da 1692 yıllarında ise "Vezir" rütbesine yükseltilerek Yanya ve Rumeli Beylerbeyi oldu.

Mahmud Paşa, 1695 yılında gerçekleşen Logoş Muharebesi sırasında sağ böğründen vurularak hayatını kaybetti. Aynı gün Şâhin Paşa'nın da hayatını kaybetmesi üzerine her ikisinin naaşı Sultan II. Mustafa'nın huzûruna getirildi. Sultan, her ikisinin de yüzünü açarak büyük bir üzüntüyle şunları söyledi:

"Allah'a hamdolsun, düşman taburlarını ele geçirmeyi başardım ama Şâhinim ile Mahmudumdan ayrı düştüm.

Sultan'ın emriyle iki paşa yan yana defnedildi. Ancak Mahmud Paşa, ölmeden önce dünya kelâmı konuştuğu (henüz hayattayken müdâhale edildiği veya vasiyet ettiği) için dînî usullere göre yıkanıp kefenlenerek; Şâhin Paşa'ya ise müdâhale edilemeden hemen hayatını kaybettiği için (şehitlik hükmüyle) elbiseleriyle gömüldü. Aynı savaşta hayatını kaybeden Pertev Hüseyin Bey de yine elbiseleriyle defnedilmiştir.

1. Mahmud Paşa; cesur, gayretli ve savaş stratejileri konusunda devletin en önemli dayanaklarından biriydi. Soyu ise şu şekilde devam etmiştir:
2. Oğlu Hüseyin Paşa Uzun yıllar Dukagin sancak beyi olarak görev yapmış ve 1714 yılında ölmüştür
3. Torunu Tâhir Paşa 1714’te babasının yerine Dukagin, 1739-1740 yıllarında ise Delvine (Arnavutluk) sancak beyi olmuş ve bu görevdeyken ölmüştür
4. Büyüktorunu Mahmud Paşa Dukagin mutasarrıfı olup 1738 yılından sonra ölmüştür