Kurttepe Muharebesi

1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında Rus ordusunun Varna Kuşatması sürerken, Ömer Viryoni Paşa'nın Hacıhasanlar zaferinden sonra Varna üzerine yürüdüğünü öğrenen Ruslar, bir yandan kuşatmayı sürdürürken diğer taraftan güneyden gelen Türk kuvvetlerini karşılamak üzere Galata Burnu bölgesinde bulunan General Golovin'e takviye kuvvetleri gönderdiler. Varna güneyindeki bütün Rus kuvvetlerinin komutanlığına ise General Bistrom atandı. General Golovin 2.500 asker ve 12 topa sahipken diğer grubun 6.500 askeri ve 18 topu vardı. Ayrıca, Yenipazar yakınında toplanmış bulunan ve Prens Eugen Vörttenberg komutasındaki Rus birliği de Ömer Viryoni Paşa'nın gerisiyle bağlantısını kesmekle görevliydi. Bu birliklerin bir bölümü 27 Eylül'de Hacıhasanlar'da konuşlanmış Türk birliklerini Kurttepe'ye çekilmek zorunda bıraktı. Rus ordusu Prens Vörttenberg ve General Bistrom'un komutasındaki birliklerle Türk ordusunu kuşatmayı hedefledi.

General Bistrom taarruza hazırlanırken Ömer Viryoni Paşa 28 Eylül 1828'de 15.000 kişilik ordusuyla hücuma geçti. Eşzamanlı olarak Varna kalesinden huruç yapan Türk garnizonu da General Golovin'in emrindeki birliklere kayıplar verdirdi. Cepheden ve yandan taarruza uğrayan Rus kuvvetleri Finlandiya alayının karşı taarruzuyla durumu dengeledi.

Aynı gün (28 Eylül) keşif amacıyla Hacıhasanlar'dan çıkan General Suhazant komutasındaki Rus birliğiyse Kurttepe'deki Türk ordusunun 8.000 askerden ibaret olduğunu değerlendirerek yanlış bir raporla çift kanattan taarruzu önerdi. Bu doğrultuda Prens Vörttenberg de 29 Eylül saat 14.00'te taarruza başlayacağını karargaha bildirdiyse de Kurttepe'deki Türk kuvvetlerinin 26.000 kişi kadar olduğunu anlayınca taarruzu iki gün ertelemek istedi. Çar I. Nikola ise Prens Vörttenberg'in değerlendirmesini abartılı bularak Sadrazam komutasındaki takviye birlikleri gelmeden Ömer Viryoni Paşa komutasındaki ordunun Varna civarından sökülmesini emretti.

11.000 kişilik Rus ordusu 30 Eylül saat 10.00'da taarruza geçti ve Kurttepe'nin 1 kilometre batısındaki tabyayı ele geçirmeyi başardı. Ardından ise ileri sürdükleri 10 topla yoğun bir ateşe başladılar. Muharebe düzeni alan Türk ordusunun birkaç hücumu âkim kaldı.

Vörttenberg, Rus topçusunun desteğiyle taarruzunu sürdürmeyi istedi ve General Durnovo komutasındaki Azak alayını ileri sürdü. Türk birliklerinin gerilemesi üzerine taarruzun şiddetini takviye birliklerle artırdı. Bununla birlikte Azak alayının ağır kayıplar vermesi üzerine, General Simanski komutasında Dinyeper Alayı ile Ukrayna taburunu taarruza kattı. Bununla birlikte, Türk ordusunun etkin direnişiyle bu birliklerin de önemli bir bölümü imha edildi. Orman kenarındaki 5 Rus taburu da imha edilme tehlikesiyle karşılaştığından geri çekildi. Yaralanan Prens Vörttenberg eldeki birliklerle Hacıhasanlar'a çekilirken Rus ordusu 1.400 kayıp verdi. General Bistrom'un birlikleri 500'ün üzerinde kayıp verirken, General Durnovo öldürülmüştü.

Bu zafere rağmen, Ömer Viryoni Paşa, çekilen Rus ordusunu takip etmedi ve Rusların tekrar taarruz etmeleri olasılığına karşı konumunu berkitti. Baskı hissetmeyen Rus ordusu Varna Kuşatması'nı şiddetlendirdi ve bu kale 11 Ekim 1829'da teslim oldu.