Kürt Dili Araştırma ve Geliştirme Derneği

Nisan 2006'da derneğin kurulması için Diyarbakır Valiliği'ne başvurulmuş, valiliğin başvurudan 4 ay sonra verdiği cevapta "Bazı maddelerin çıkarılması koşuluyla" izin verileceği bildirilmiştir. Dernek, bu söz konusu maddelerde değişikliğe giderek tekrar valiliğe başvurmuş ve 25 Ağustos 2006'da kuruluşunu gerçekleştirmiştir. Ocak 2007'de ilk kongresini toplayan Kurdi-Der, kongrede 7 asil kişiyi yönetici olarak belirlemiş ve Mazhar Aktaş'ı derneğin genel başkanı seçmiştir. Sonraki süreçlerde seçilen diğer bazı yöneticiler hakkında tutuklama kararları verilmiştir. Eşbaşkanlık sisteminin uygulandığı derneğin günümüzdeki eş başkanı daha önce milletvekilliği de yapmış olan Nizamettin Toğuç'tur.

Dernek, anadil konusunun bir hak olduğu belirterek, bu amaçla çeşitli kampanyalar, konferanslar, paneller düzenlemekte ve çeşitli eğitim kurullarının kurulmasına öncülük etmektedir. Bu etkinliklere bazı il ve ilçe belediyeleri de destek vermiştir. Bununla birlikte dernek, Kürtçe dil bayramı ilan edilen her yılın 15 Mayıs'ında çeşitli etkinlikler ve kutlamalar yapmaktadır.

21 Kasım 2016'da çıkarılan 677 sayılı kanun hükmünde kararname ile "terör örgütlerine veya Millî Güvenlik Kurulunca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara aidiyeti, iltisakı veya bunlarla irtibatı olma" gerekçesi ile kapatılmasına karar verildi.