Kirpi Harekâtı

İkiyaka kampı, Yüksekova'nın güneyindeki İkiyaka Dağları (Çarçel) bu kesimdeki diğer dağların kapladığı alandan çok daha genişti ve bir tarafı eşek ve keçi kapısı iki geçitle Irak'a bağlanıyordu. Türkiye içinde kamp olabilecek ve büyük çapta gruplan sağlayabilecek coğrafi koşullara sahipti. Rakımı 3.395 metreydi. Aylardan Ağustos olmasına rağmen Irak'tan gelen geçitlerin içlerinde kar ve buzullar vardı. Kurmay Albay Osman Pamukoğlu 10 Ağustos akşamı, gece harekât ve istihbarat şube müdürleri Binbaşı Ahmet ve Yüzbaşı Harun'u çalışma odasına çağırıp. Harekât ile ilgili duvar haritası üzerinde 15-20 dakika tartıştı. Daha sonra Binbaşı Ahmet'e bütün taburlarla, İkiyaka dağlarını, Irak topraklan dahil geceleyin kuşatılacağını, eteklerden zirveye doğru daralan ağ ve dairevi düzenlerle taarruz edileceği bilgisini verdi. Kurmay Albay Osman Pamukoğlu, Binbaşı Ahmet'e şu emri verir:

Artık, işe yaramayan kalıplarınızdan çıkın. Bak aslanım; gayri nizami harpte asırlardır tek bir ilke vardır. "Ara, bul, yok et". Hareket edecek, sızacak, ağın içine alacak, darbeleyecek, şeytanı bile şaşırtacaksın.

Harekâta Dağ ve Komando Tugayının tamamı ile Şemdinli Sınır Jandarma Özel Timleri, Derecik'teki Piyade Taburu katılması. Şemdinli ve Yüksekova İlçe Komando Bölükleri 1. ve 3. Dağ ve Komando Taburlarının, Jandarma Özel Harekât Grubu da 2. Dağ ve Komando Taburunun emrinde olacaktı. Jandarma Komando Taburu bölgesinin özelliği nedeniyle Çukurca'da kalacak. Harekât 12 Ağustos 1993 hava kararınca başlayacak. Harekâta katılacak birlikler 12 Ağustos saat 14:00' da Yüksekova güneyinde toplanmış olacak. Harekât emrini orada verilmesi kararlaştırılmıştı. Kurmay Albay Osman Pamukoğlu dağın her metresine diken gibi batmaları için harekâtın isminin "kirpi" olacağını belirtti. Kurmay Albay Osman Pamukoğlu, Lojistik Şube Müdürü Kurmay Albay Naim'i yanına çağırıp, 13 Ağustos'tan itibaren de 4000 askeri bir hafta destekleyecek gibi erzak ve mühimmat sevkine hazır olmasını. Yaralıların Hakkari Askeri hastanesi ve Diyarbakır Askeri Hastanesi'ne sevkini fikren ve mevcut imkanlarla, zihnen tasarlamasını, planlamasını. Fakat, 13 Ağustos 1993 gününe kadar kimseye herhangi bir talimat vermemesini emretti.

Kurmay Albay Osman Pamukoğlu 12 Ağustos sabahı helikopterle kışladan ayrıldı. Hakkari ve Batısındaki birliklerin emredilen yere ulaşabilmek için konvoy halinde Zap vadisinden 6-7 saat yol kat etmeleri gerekiyordu. Kurmay Albay Osman Pamukoğlu bütün bölgeleri kontrol etti. 8-10 Araçlı yürüyüş kolları ana ve tali yolları doldurmuş. Araçların üzerleri tamamen açık, uçaksavarlar ve makineli tüfekler her tarafa ateş açabilecek şekilde yerleştirilmiş. Türk Bayrakları ve birlik flamaları herkesin görebileceği şekilde araçlara yerleştirilmişti. Birliklerin hepsi zamanından önce bölgeye hiçbir sorun çıkmadan ulaştı. Kurmay Albay Osman Pamukoğlu Saat 14.30'da Yüksekova güneyinde birliklerin toplandığı yer olan Kamışlı mevkiinde harekât emrini verdi. Birliklere taarruz mihverleri, ilerleme istikametleri, hedefleri ve kontrol noktalarını ihtiva eden haritaları teslim edildi. Her birlik havanın kararmasına müteakip bulunduğu yerden hareketle bölgesinden dağa tırmanmaya başlayacaktı. Gece ay ışığı olacaktı. Ağır silah mürettebatı (komando havanları, hafif tanksavar topları ve uçaksavarlar) ile birlikte timler 26-27 askerden oluşuyordu. Her timin başında bir subay ve astsubay vardı. Hareket edilecek her bölgede azami geniş bir cephe oluşturulacak, timler arasında boşluklar kalmasına meydan verilmeyecekti. Taburlar saat 2l:00'dan itibaren İkiyaka dağlarına tırmanmaya başladılar. Temas sağlanıncaya kadar hiçbir muhabere yapılmayacaktı. Gökyüzü pürüzsüz, hava rüzgarsız, sakin bir geceydi.

12 ve 13 Ağustos gecesi harekât bölgesinde saat 05:00'a kadar sakin geçti.05:00'da, Şemdinli'nin Bembo Vadisi yönünden harekâta katılan 3. Dağ ve Komando Taburunun Komutanı Binbaşı Muzaffer PKK militanları ile çatışmaya girdiğini, 2 PKK'lının öldürüldüğünü, bir askerin kolundan hafif yaralandığını rapor etti. Bir saat içerisinde de 1. Dağ ve Komando Tabur Komutanı Binbaşı Vahit, 2. Dağ ve Komando Tabur Komutanı Binbaşı Necmi ile 4. Dağ ve Komando tabur Komutanı Binbaşı Atakan'da temas sağlandığı ve çatışmaların genişlediğini telsizle Kurmay Albay Osman Pamukoğlu'na bildirdiler. Irak tarafından tırmanan taburlar henüz temas sağlayamamışlardı. Bu durum dağdaki militanların büyük kısmı ile Yüksekova istikametinde konuşlanmış olduklarını gösteriyordu. Harekatın yürütüldüğü İkiyaka dağları 400 km''lik, yüzde sekseni kayalık olan bir bloklar grubuydu. Kuşatma ağının Yüksekova tarafında, merkezde muharebe eden 2. taburun yanına Kurmay Albay Osman Pamukoğlu gitti. Binbaşı Necmi, Kurmay Albay Osman Pamukoğlu'na bölüklerinin ileri hatlarıyla ilgili kısa bir bilgi verdi. Kurmay Albay Osman Pamukoğlu'nun hemen önünde 600 asker vadinin yamaçlarından birkaç koldan tırmanmaya devam ediyordu. Vadinin iki yanındaki sarp kayalıklar, bölükler ve onların timlerinin daha fazla açılmalarına imkan vermiyordu. Bir müddet sonra, vadinin üstünden birliklerin sol ilerisinde bulunan geniş bir kaya grubundan timlerin üzerlerine, PKK'lılar tarafından vadinin tabanını kapsayacak yoğunlukta havan, roketatar ve makineli tüfek ateşi açıldı. PKK Grubunun görüş yeteneğini yok etmek için kullanılan sis mermileri ile yangın mermileri vadiyi göz gözü göremez hale getirmişti. 2. Tabura saldıran PKK grubunun doğusunda (arkasında) 3. Dağ ve Komando Taburu manevra yapıyordu. Kurmay Albay Osman Pamukoğlu 3. Taburun arkadan kuşatma yapıp yapamayacağını düşündü ve 3. Tabur Komutanı ile görüştü. 3. Tabur'un birlikleri geniş bir cepheye dağılmıştı ve bulundukları yer oldukça uzaktı. Bu kayalıklarda bazen 150-200 metrelik yol bile birkaç saatte ancak alınabiliyordu. 3. Tabur'un kısa bir sürede yapabileceği herhangi bir şeyin olmadığı anlaşılıyordu. 2. Tabur hiç kesilmeyen havan ve makineli tüfek atışları altında kayalıkların arasında ilerlemeye devam ediyordu. Kurmay Albay Osman Pamukoğlu Tugay karargahına ani hava desteğinde bulunmaları ve taarruz helikopterlerini göndermeleri talimatını verdi. Yarım saat sonra kobra helikopterleri bölgeye geldi. Helikopterler tarif edilen hedefleri vurduktan sonra bölgeden ayrıldılar. Kısa bir süre sonra iki savaş uçağı bölgeye geldi, uçaklar PKK grubunun mevzilendiği noktalara uçaklar tarafından atışlar yapıldı. Atışlar vadiyi büyük bir gürültüye boğdu. Top ve makineli tüfek atışları ile alçak uçuştaki jet motoru sesleri kulakları sağır edecek derecedeydi. Hava desteğinin kalkmasından sonraki 20 dakika PKK'lılardan herhangi bir ateş gelmedi. Fakat bu süreden sonra eski yoğunlukta olmamakla beraber; havan, roket ve makineli tüfek atışları yeniden başladı. PKK

14 Ağustos günü ve 14 ve 15 Ağustos gecesi yer yer yoğun, zaman zaman da kısa süren çatışmalarla harekât devam ediyordu. Dağın Irak tarafından tırmanan Jandarma Timlerin başındaki Tabur Komutanı Binbaşı Erdal ile iki geçitten zirveye çıkmaya çalışan Yarbay Ali'nin tam nerede bulundukları, 3400 metrenin ötesinde kalan kanyon ve vadi tabanlarında irtibat için ölü bölgede kaldıklarında bilgi alınamıyordu. 15 Ağustos günü öğleden önce Jandarma Asayiş Komutanı Hasan Kundakçı harekât bölgesine geldi. Kurmay Albay Osman Pamukoğlu harekât ve harekâtın durumu hakkında Jandarma Asayiş Komutanı Hasan Kundakçı'ya bilgi verdi. Öğleden sonra, Hakkari'den Kurmay Başkanı, Kurmay Albay Osman Pamukoğlu'na Genelkurmay Başkanının kendisini aradığını telsizle bildirdi. Kurmay Albay Osman Pamukoğlu Dağdan görüşebilmek mümkün olmadığı için akşama doğru Yüksekova'daki ileri komuta yerine döndü ve Genelkurmay Başkanını aradı, Kurmay Albay Osman Pamukoğlu Durumun iyiye gittiğini, PKK'nın çok kaybının olduğunu ve kötü vaziyete düştüklerini belirtti. Genelkurmay Başkanı, Kurmay Albay Osman Pamukoğlu'na teşekkür edip tebrik etti. Kurmay Albay Osman Pamukoğlu, Genelkurmay Başkanına şu ana kadar hiç zayiatın olmadığını arz ettiğinde ise böyle bir sonuçta hiçbir kaybın olmamasına inanmakta zorlandı. Harekât dört gece 3 gündür kesintisiz devam ediyordu. Ertesi gün birliklere kumanya ve mermi sevk edilmesi gerekiyordu. Sabahın ilk ışıkları ile havadan taşınmaları ile ilgili hazırlıklar tamamdı. Helikopterler birkaç yer hariç iniş yapamazlardı, bu, gerilerde bir noktaya ikmal maddelerinin bırakılması demekti. Bu da birliklerin gerilere personel görevlendirmesi, yüzlerce kiloluk malzemenin taşınması, işlerin saatlerce sürmesi ve baştan aşağı yorgunluk ve sabır demekti. Hal tarzı, timlerin bulundukları yerlere, çatışmaların şiddetini ve yönünü hesaplayarak havadan atmaktı. Yüzlerce askerin botları konç ve tabanlarından parçalanıp kopmuştu. Bir kısmı ayakkabılarının tabanını iplerle bağlamışlardı. Bot ikmali yiyecek ve mühimmat kadar önemliydi. Yürüyemeyen, ayakları yaralı insan muharebede işe yaramaz hale geliyordu. Her timden kaç bota ihtiyaç olduğunun ve numaralarının ne olduğunun bile bilinmesine ihtiyaç vardı. Her timde aynı tip ağır silah yoktu. Hangi ağır silahın, hangi timde olduğu ve o timin arazide bulunduğu mevki bilmeden mermisi ona ulaşmazdı. Lojistik, ikmal faaliyeti muharebe yapmak kadar önemliydi. Bu iş iyi yapılmadan muharebeleri sürdürmek mümkün değildir. Canlıların beslenmeye, cansızların mermi ve ilave malzemeye ihtiyaçları vardır.