Kırım Seferi (1689) Sefer ve çatışmalar

Rus Çarı tarafından 1687 yılında olduğu gibi Kırım üzerine icra edilecek seferin komutanlığına atanan Prens Vasili Goliçin, 1687 yılında seferi geciktirmesi nedeniyle yaz aylarında karşılaştığı sıkıntıları yeniden yaşamamak için 1689 yılındaki sefer hazırlıklarına Şubat ayında başladı. 112.000 asker ve 350 topu bir araya getiren Galiçin bu defa da bozkırdaki kış koşullarıyla mücadele etme zorunda kaldı ve 20 Mayıs'ta Orkapı önlerine ulaşabildi.

Bir Rus kolordusu Osmanlı İmparatorluğu'nun doğrudan yönetimi altındaki Kefe kalesine dört saat mesafede bulunan Rıbat tarafından Kırım'a taarruz ederken, asıl Rus ordusu da Kırım ile Özü arasındaki bölgelere hücum ederek Orkapı'ya altı saat mesafedeki Kanlıcak, Karayılka ve Kuyuludere mevkilerini işgal etti. Az bir kuvvetle Kırım'ı savunmak zorunda kalacağını anlayan Kalgay Devlet Giray Kili'de bulunan I. Selim Giray'ı yardıma çağırdı. I. Selim Giray ise yardım etmeye çalıştığı metbuu Osmanlı İmparatorluğu'nun Avusturya cephesinde karşı karşıya bulunduğu güç durum karşısında yaşadığı tereddüde rağmen Padişah II. Süleyman'dan izin isteyerek Kırım'a geçti.

Rusların taarruzu sürerken Kırım birlikleri 1687 yılındaki zaferlerinin en önemli sebeplerinden birini teşkil eden Orkapı ötesindeki bozkırda yakıp yıkma taktiğini icra etmeye giriştiler. Eşzamanlı olarak, Rus ordusunun Orkapı'ya taarruzuna karşılık Kefe'deki yeniçeri birlikleri (piyade ve süvari) de Mehmed Ağa'nın komutasında 25 Mayıs 1689’da harekete geçti.

Kırım Hanı I. Selim Giray ise Rus taarruzuna karşı ordusunu üç bölüme ayırdı, birine kendi komuta ederken diğer birlikleri ise Kalgay Devlet Giray ve Nureddin Azimet Giray ve Selamet Giray'ın komutasına verdi. Muharebelerin ilk günü (29 Mayıs) karşılıklı kayıplarla devam ettiyse de ikinci gün Azimet Giray komutasındaki kolordu başarılı bir taarruzla Rus ordusuna ağır kayıp verdirdi ve çok sayıda topu da tahrip etti (30 Mayıs). Bunun üzerine, Rus ordusu Orkapı önlerinden çekilerek Kuyaş kasabasında konuşlandı. Bu aşamada Kırım Hanı I. Selim Giray harekete geçti ve Orkapı kalesinin korunmasını Bahadır Ağa'ya bıraktıktan sonra Rus ordusunun karşısına konuşlanarak su kaynaklarını ele geçirdi. Rus ordusu büyük bir susuzluk içinde Karadeniz'e yöneldiyse de deniz suyu içmeye mecbur kalan yüksek sayıda asker ve at öldü.

Kesin olarak geri çekilme kararı alan Rus ordusunun komutanı Vasili Goliçin diğer taraftan ise Osmanlı İmparatorluğu/Kırım Hanlığı nezdine barış müzakereleri için elçi gönderdiyse de, bunun düzenli bir ricat için zaman kazanma taktiği olduğuna kanaat getiren I. Selim Giray, geri çekilen Rus ordusunu takip amacıyla Yeğen Mirza Şah Kadir komutasında 22.000 kişilik bir kuvvet gönderdi. Rus ordusundan binlerce esir alarak ve tüm toplarını ele geçiren bu birlik Rus ordusunun kesin olarak sınırlarına çekildiğini gördükten sonra yeniden Kırım'a döndü.