biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Edebiyat
  3. Kılıçzade Hakkı
Filozof, yazar · 1872–1960

Kılıçzade Hakkı Mustafa Kemal'le tanışması ve fikirlerinin gelişimi

Kılıçzâde Hakkı, İsmail Hakkı Kılıçoğlu ya da İsmail Hakkı (1872 - 14 Nisan 1960), Türk düşünür ve yazardır.

Hayat çizgisi 4 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
187219201960
Önemli eserler Eğitim Önemli eserler Miras
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Kılıçzâde Hakkı, İsmail Hakkı Kılıçoğlu ya da İsmail Hakkı (1872 - 14 Nisan 1960), Türk düşünür ve yazardır.

İctihad dergisinde yayımlanan "Pek Uyanık Bir Uyku" isimli yazısıyla bilinir. Makalesinde, ileride Atatürk Devrimleri olarak hayata geçecek, siyaset, eğitim, kadın, din, dil, hukuk ve kılık kıyafet gibi meselelerde Batıcı ve İlerici önerilerini sunmuştur.

02

Mustafa Kemal'le tanışması ve fikirlerinin gelişimi

—Mustafa Kemal'le tanışması ve fikirlerinin gelişimi

1908'de 2. Meşrutiyet'in ilanından sonra Selanik'te Mustafa Kemal'le tanıştı. 1911'de Mustafa Kemal'in Erkân-ı Harbiyye seyahatinde yer aldı. Ardından sağlık sorunlarından dolayı, aynı yıl Sütlüce'deki silah deposunda müdür olarak göreve başladı. Ertesi yıl İstanbul Merkez Kumandanlığı Efrâd Divân-ı Harp riyasetine, akabinde Divân-ı Harp üyeliğine atandı ve binbaşı rütbesine yükseldi. Askerî görevlerinin yanında eğitimci yönü de olan Kılıçzâde, Çanakkale Muallim Mektebi ve İzmit Orta Mektebi'nde idarecilik ve öğretmenlik yaptı.

Kılıçzâde, Osmanlı Devleti'nin Balkan Savaşı'ndaki durumuna ve çöküşüne neden olarak dinî kesimlerdeki "softalık, dervişlik ve batıl inançları" gösterdi. Aynı zamanda dergideki "Batıcı Türk Aydınlarının toplum ve devlet yapısında radikal değişiklikler içeren programı" hazırladı. Kılıçzâde, faaliyetleri, kaleme aldığı Batı taraftarı yazıları nedeniyle binbaşı rütbesindeyken emekli edildi. Ona göre emekli edilmesinin sebebi "Softalara ve saraycılara karşı vermiş olduğu mücadele"ydi.

Bu dönemde Celal Nuri (İleri) ve Abdullah Cevdet arasında gerçekleşen tartışma, Celal Nuri'yi yeni bir dergi çıkarmaya teşvik etti. Emekli edilmiş olan Kılıçzâde, "Tamamen Hallolmadıkça Bitmeyen Bir Mesele" adlı son yazısının ardından İctihad'dan ayrıldı. Celal Nuri ile 16 Şubat 1914'te Hürriyet-i Fikriyye adlı dergiyi kurdu. Yeni dergi, yayın politikası olarak Abdullah Cevdet'e sert eleştiriler yöneltmesine rağmen Kılıçzâde'nin yazılarında böyle bir eleştiri yer almadı. Aksine Celâl Nuri'yi eleştiren yazıları mevcuttu. Kılıçzâde, bu çerçevede Batıcı-Türkçü bir çizgideydi. Dergideki tesettür karşıtı, Türkçe hutbe taraftarı, pozitivist ve materyalist yazıları nedeniyle birkaç kez derginin yayını durduruldu. Latin harfleriyle makale yayımlanması sonucundaysa dergi, Mayıs 1914'te kapatıldı. Ardından sırasıyla yerine açılan Serbest Fikir ve Uhuvvet-i Fikriyye dergileri de kapatıldı.

Kılıçzâde, İctihad'daki makalelerinden oluşan İ'tikādât-ı Bâtılaya İ'lân-ı Harb kitabından dolayı suçlandı. Suçlamanın sebebi hükûmet değişikliği istemesiydi. Kısa süre önce yollarını ayırdığı Abdullah Cevdet'le birlikte tutuklanarak yargılandı. Fakat, Dîvân-ı Harb-i Örfî kararıyla yaklaşık bir ay sonra serbest kaldı. Bu kararın ardından İstanbul'dan ayrıldı. Haziran 1914'te Çanakkale göçmen kâtipliğine ve 1917'de ise İzmit Göçmen Müdürlüğü'ne tayin edildi.

Kılıçzade Hakkı · diğer bölümler

← Kılıçzade Hakkı profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1872

    Kılıçzâde Hakkı, İsmail Hakkı Kılıçoğlu ya da İsmail Hakkı (1872 - 14 Nisan 1960), Türk düşünür ve yazardır.

    Önemli eserler tek kaynak
  2. 1890

    1890'de Mühendishane-i Berri Hümayun'a kaydoldu.

    Önemli eserler tek kaynak
  3. 1894

    Bu dönemde entelektüel çevrelerde hâkim olan biyolojik materyalizmden ve Ömer Hayyam'ın fikirlerinden etkilendi ve 1894'te topçu üsteğmen rütbesiyle okuldan mezun oldu.

    Eğitim tek kaynak
  4. 1899

    Henüz faaliyetlerini gizli sürdüren İttihat ve Terakki Cemiyeti'ne katılması 1899'da Selanik Kolordusundaki görevi döneminde oldu.

    Önemli eserler tek kaynak
  5. 1911

    1911'de Mustafa Kemal'in Erkân-ı Harbiyye seyahatinde yer aldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  6. 1912

    Aynı yıl İstanbul'daki Sütlüce Mâmûlât Ambarı müdürlüğüne ve 1912'de önce İstanbul Merkez Kumandanlığı Efrâd divanı harp başkanlığına, ardından muhafızlık maiyetindeki divanı harp üyeliğine atandı.

    Önemli eserler tek kaynak
  7. 1914

    Celal Nuri ile 16 Şubat 1914'te Hürriyet-i Fikriyye adlı dergiyi kurdu.

    Önemli eserler tek kaynak
  8. 1945

    1945'te Necip Fazıl Kısakürek'le yazılı basın üzerinden üç ay süren tartışmaya girdi.

    Önemli eserler tek kaynak
  9. 1946

    1946'da milletvekilliğinin sona ermesiyle siyasi hayatına son verdi.

    Önemli eserler tek kaynak
  10. 1960

    Evli ve sekiz çocuğu olan Kılıçzâde, 1960'ta öldü.

    Miras tek kaynak
04

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Kılıçzade Hakkı Abdullah Cevdet I. Mustafa
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Kılıçzade Hakkı hayat hikâyesinde anıyor Abdullah Cevdet

    “Bu dönemde Celal Nuri (İleri) ve Abdullah Cevdet arasında gerçekleşen tartışma, Celal Nuri'yi yeni bir dergi çıkarmaya teşvik etti.”

  • Kılıçzade Hakkı hayat hikâyesinde anıyor I. Mustafa
05

Kaynaklar

4kaynak kaydı
4farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
10zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Kılıçzade Hakkı
    tr.wikipedia.org · erişim 28.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Kılıçzâde Hakkı (1872-1960) 8 Eylül 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. - Atatürk Ansiklopedisi. 8 Eylül 2021'de erişildi.
    ataturkansiklopedisi.gov.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "KILIÇZÂDE HAKKI - TDV İslâm Ansiklopedisi". TDV İslam Ansiklopedisi. 25 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Eylül 2021.
    arşiv · islamansiklopedisi.org.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Kılıçzâde Hakkı (1872-1960)". Resul TURAN. Atatürk Ansiklopedisi. 9 Ekim 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi.
    arşiv · ataturkansiklopedisi.gov.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Kılıçzade Hakkı” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

06

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    4 kaynak ve 10 olayla ilk kayıt.

07

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
08

Buradan nereye?

aynı alan · edebiyat

Behçet Aysan

Şair · Hekim · 1949–1993

aynı alan · edebiyat

Hüseyin Hatemi

Akademisyen, yazar ve hukuk profesörü · d. 1938

aynı alan · edebiyat

Nuriye Akman

Gazeteci, yazar · d. 1957

Edebiyat alanındaki tüm profiller →