biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Bilim & Akademi
  3. Kerim Erim
Ordinaryüs Profesör, matematikçi · 1894–1952

Kerim Erim

Türkiye'nin ilk doktoralı matematikçisi olan Ordinaryüs Profesör Kerim Erim, ülkede çağdaş matematik eğitiminin kurulması, yaygınlaşması ve mekaniğin matematiksel temellere oturtulmasında öncü rol oynamış tarihi bir bilim insanıdır.

Hayat çizgisi 8 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
189419201952
Eğitim Önemli eserler Eğitim Önemli eserler
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Kerim Erim (31 Ocak 1894, İstanbul - 28 Aralık 1952), Türk ordinaryüs profesör, matematikçi.

İlk doktoralı Türk matematikçidir. Doktora derecesini 1919'da Almanya'nın Erlangen kentindeki Frederich-Alexanders Üniversitesi'nden aldı. Türkiye'de yüksek matematik öğretiminin yaygınlaşmasında ve çağdaş matematiğin yerleşmesinde etkin rol oynadı; mekaniğin matematik esaslara dayandırılmasına öncülük etti. Türkiye'de bir matematik doktorası yöneten ilk bilim insanı oldu.

02

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1894

    Doğum ve Erken Yıllar

    1894 yılında dünyaya geldi.

    Eğitim tek kaynak
  2. 1914

    Yüksek Mühendis Mektebi'ni 1914 yılında tamamladıktan sonra matematiğe duyduğu büyük ilgi nedeniyle Berlin Üniversitesi'nde daha ileri matematik öğrenimi görmek üzere Almanya'ya gitti.

    Eğitim tek kaynak
  3. 1919

    Doktora derecesini 1919'da Almanya'nın Erlangen kentindeki Frederich-Alexanders Üniversitesi'nden aldı.

    Eğitim tek kaynak
  4. 1929

    1929'da doçentliğe yükseldi.

    Önemli eserler tek kaynak
  5. 1933

    Kerim Bey, 1933'teki Üniversite reformunu hazırlayan kurulda yer aldı.

    Eğitim tek kaynak
  6. 1940

    Fakülteden ayrılan Richard von Mises'in yerine 1940 yılında İstanbul Üniversitesi Matematik Enstitüsü başkanlığına getirildi ve 1952'deki ölümüne kadar başkanlığı sürdürdü.

    Eğitim tek kaynak
  7. 1946

    1946 yılında TBMM'de kabul edilen bir kanunla bir öğretim üyesinin aynı anda iki üniversitede çalışması sona erdirilmiştir.

    Eğitim tek kaynak
  8. 1948

    Kerim Erim bu kanuna uymak için İTÜ'deki görevinden ayrılmış, İstanbul Üniversitesi'ndeki görevine ise devam etmiştir; 1948'de yeniden dekan seçildi ve 2 yıl boyunca Fen Fakültesi dekanlığı yaptı.

    Eğitim tek kaynak
  9. 1952

    Kerim Erim, dünyada mekanikle ilgili bilim adamlarını bir araya getirmek üzere dört senede bir düzenlenen Uluslararası Sırfi ve Tatbiki Mekanik Kongresi'nin sekizincisinin 1952'de İstanbul'da gerçekleşmesi için büyük emek verdi.

    Önemli eserler tek kaynak
03

Hayat hikâyesi

01Yaşamı

1894 yılında İstanbul'da dünyaya geldi. Asıl adı Abdülkerim'dir. Babası, Buharalı Molla Ahmed Zade Mirliva Arif Paşa; annesi, Kazan Şeyhül Müderrisi Kerim Hazretzade Ferik Abdürrahman Paşa'nın kızı Naciye Hanım'dır.

İlköğrenimini Halep'te tamamladıktan sonra kısmen evde, kısmen Hendese-i Mülkiye'nin ilk sınıflarında ders görerek ortaöğrenimini tamamladı; yükseköğrenimine İstanbul'daki Yüksek Mühendis Mektebi'nde devam etti.

Yüksek Mühendis Mektebi'ni 1914 yılında tamamladıktan sonra matematiğe duyduğu büyük ilgi nedeniyle Berlin Üniversitesi'nde daha ileri matematik öğrenimi görmek üzere Almanya'ya gitti. 1919'da Frederich-Alexanders Üniversitesi'nde cebir konusunda doktora derecesini alarak İstanbul'a döndü. Mezunu olduğu Yüksek Mühendis Mektebi'nde matematik, analitik geometri, mekanik, kozmoğrafya dersleri verdi. 1929'da doçentliğe yükseldi.

02Meslek hayatı

Kerim Bey, 1933'teki Üniversite reformunu hazırlayan kurulda yer aldı. Yüksek Mühendis Mektebi'nde ders vermeye devam ederken yeni kurulan İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi'nde analiz profesörü ve dekan olarak görev yaptı. Ancak kısa bir süre sonra dekanlıktan ayrıldı. Uzun zaman her iki kurumda dersler vererek eğitim faaliyetlerini sürdürdü. Fakülteden ayrılan Richard von Mises'in yerine 1940 yılında İstanbul Üniversitesi Matematik Enstitüsü başkanlığına getirildi ve 1952'deki ölümüne kadar başkanlığı sürdürdü.

1946 yılında TBMM'de kabul edilen bir kanunla bir öğretim üyesinin aynı anda iki üniversitede çalışması sona erdirilmiştir. Kerim Erim bu kanuna uymak için İTÜ'deki görevinden ayrılmış, İstanbul Üniversitesi'ndeki görevine ise devam etmiştir; 1948'de yeniden dekan seçildi ve 2 yıl boyunca Fen Fakültesi dekanlığı yaptı.

Hayatı boyunca Türkiye'de yüksek matematik öğretiminin yaygınlaşmasında ve çağdaş matematiğin yerleşmesinde etkin rol oynadı. Mekaniğin matematik esaslara dayandırılmasına da öncülük etti. Matematik ve fizik bilimlerinin felsefe ile olan ilişkileri üzerinde de çalışmalarda bulundu; Almanca ve Türkçe eserler yayınladı. Türkiye'de bir matematik doktorası yöneten ilk bilim insanı oldu. Diferansiyel geometri, fonksiyonlar teorisi, elastisite ve plastisite konularında birçok öğrenci yetiştirdi. Öğrencileri arasında mekanik alanında önde gelen bilim insanlarından Mustafa İnan da vardır.

03Mekanik Kongresi ve Ölümü

Kerim Erim, dünyada mekanikle ilgili bilim adamlarını bir araya getirmek üzere dört senede bir düzenlenen Uluslararası Sırfi ve Tatbiki Mekanik Kongresi'nin sekizincisinin 1952'de İstanbul'da gerçekleşmesi için büyük emek verdi. Ne var ki bu çalışma sırasında tutulduğu hastalık nedeniyle kongrenin açılışına katılamadı; ancak son celsede kapanış nutkunu okuyabildi. Nekahat için Avrupa'ya gidip döndükten sonra 28 Aralık 1952'de hayatını kaybetti.

Mezarı Edirnekapı Şehitliği'ndedir.

Fatma Zehra Hanım ile evliliğinden Arif ve Gülen adında iki çocuk sahibi olan Kerim Erim, devlet sanatçısı piyanist Gülsin Onay'ın dedesidir.

04Kitapları 9 kitap · kapaklı raf
9 kitap 1926 → 1942 · 16 yıl

Künyeler Vikipedi maddesindeki eser listesinden ayrıştırıldı. Kapağı bulunamayan kitaplar künyesinden dizildi.

04

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Kerim Erim Münir Ülgür Osman Bahadır Suzan Kahramaner
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Kerim Erim kendi hikâyesinde anılıyor Münir Ülgür

    “Kerim Erim ve Dr.”

  • Kerim Erim kendi hikâyesinde anılıyor Osman Bahadır

    “• 2000: Bilim Cumhuriyetinden Manzaralar • 2000: Bilim Tarihi Yazıları • 2001: Cumhuriyetin İlk Bilim Dergileri ve Modernleşme • 2005: Erken Cumhuriyet ve Bilim • 2006: Matematikte...”

  • Kerim Erim kendi hikâyesinde anılıyor Suzan Kahramaner

    “İstanbul Üniversitesi'nden mezun olduktan sonra Kerim Erim danışmanlığında doktorasını tamamladı.”

05

Kaynaklar

8kaynak kaydı
8farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
9zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Kerim Erim
    tr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Arşivlenmiş kopya". 3 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ekim 2023.
    dergipark.org.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Ali Sinan Sertöz. "Türk Matematikçileri". , Bilkent Üniversitesi Ali Sinan Sertöz web sayfası. 19 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Aralık 2011.
    arşiv · www.bilkent.edu.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Elektrik Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi. "TMMOB EMO İstanbul Şubesi Saygı Buluşması - Mithat İdemen" (PDF). 16 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF).
    emo.org.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Akbaş, Meltem. "Kerim Erimin Biyografisi ve Yayın Listesi" (PDF). “Einstein’ın Görelilik Teorisini Türkiye'ye Tanıtanlar (I): Mehmed Refik Fenmen ve Kerim Erim”, Osmanlı Bilimi Araştırmaları Cilt / Vol.IV, Sayı / Nr.2, İ...
    arşiv · www.bilimtarihi.org · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Osman Bahadır. "Tarihten Bir Yaprak: Matematikçi Kerim Bey ve Einstein, Matematik Dünyası Dergisi, 2004, Kış" (PDF). 30 Ocak 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 2 Aralık 2011.
    bilkent.edu.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Gökdoğan, Melek Dosay. "Türkiye'de Cumhuriyet Dönemi Matematiğine Kısa Bir Bakış" (PDF). 6 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 5 Mayıs 2016.
    sertoz.bilkent.edu.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Fahri Arel, Prof. Kerim Erim, 1894-1952 Aramızdan Ebediyen Ayrılanlar (1951- 1952- 1953- 1954- 1955 yıllarında), İstanbul, Türkiye Büyük Locası yay., Yeni Gün Matbaası, 1955, s. 18-199". 24 Şubat 2012 tarihinde kaynağın...
    bilimtarihi.org · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Kerim Erim” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

06

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    8 kaynak ve 9 olayla ilk kayıt.

07

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
08

Buradan nereye?

aynı alan · bilim & akademi

Esra Gençtürk

Akademisyen · d. 1959

aynı alan · bilim & akademi

Ali Rıza Kural

Üroloji Uzmanı, profesör ve Klasik Türk Müziği Sanatçısı · d. 1951

aynı alan · bilim & akademi

Mehmet Necati Lugal

Profesör · 1878–1964

Bilim & Akademi alanındaki tüm profiller →