biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Kültür & Sanat
  3. Kemal Türkler
Sosyalist sendikacı ve siyasetçi · 1926–1980

Kemal Türkler

Kemal Türkler (1926, Denizli - 22 Temmuz 1980, İstanbul), Türk sosyalist sendikacı ve siyasetçi. Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK)'in kurucusu ve ilk genel başkanıdır, Türkiye İşçi Partisinin kurucularındandır.

Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Erken yıllar1926–1980
192619501980
01

Kısaca kimdir?

Kemal Türkler (1926, Denizli - 22 Temmuz 1980, İstanbul), Türk sosyalist sendikacı ve siyasetçi. Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK)'in kurucusu ve ilk genel başkanıdır, Türkiye İşçi Partisinin kurucularındandır.

02

Hayat hikâyesi

02.1İlk yılları ve eğitimi

Kemal Türkler, 1926 yılında Denizli'de odunculuk yapan yoksul bir ailenin ilk çocuğu olarak doğdu. Yoksullukla geçen bir ilkokul çağından sonra genç yaşta terzi çırağı olarak çalışmaya başladı. Daha sonra gömlek ustalığı, ayakkabıcı çıraklığı gibi çeşitli işlerde çalıştı. Bu dönemde işçi haklarıyla ilgili fikirleri şekillendi.

1944 yılında liseden mezun olan Türkler, yedek subay olarak gittiği askerliğini 1946 yılında tamamladı. Denizli'nin Tavas ilçesinde bir yıl devlet memuru olarak görev yaptı. 1947 yılında İstanbul Hukuk Fakültesi'ne kaydoldu. Bu dönemde Bakırköy'de Emayetaş Fabrikası'nda işçilik yaptı.

1949 yılında Türkler'in ailesi, babasının sağlık sorunu dolayısıyla İstanbul'a taşındı. Türkler, hukuk fakültesinden 3. sınıfta ayrılmak zorunda kaldı ve 1953 yılına kadar gömlek terzisi olarak çalıştı ve satıcılık gibi işler de yaptı.

02.2Yaşamı ve sendikal mücadelesi

Bakırköy'de M. Sıtkı Bütün Emaye Fabrikası'nda (sonraki adı Emayetaş) puantör olarak çalışırken iş yasasına göre iki yılda bir yapılan iş yeri işçi temsilcisi seçimlerinde işçi temsilcisi seçildi. Sendikal yaşamı da bu iş sayesinde başladı. Diğer temsilcilerle toplantıda "Başmümessil" seçildikten sonra İstanbul Demir ve Madeni Eşya İşçileri Sendikası'na üye oldu.

13 Eylül 1953'te Maden-İş Sendikası'nın Bakırköy yönetim kurulu üyeliğine seçildi. 19 Mart 1954 tarihinde yapılan genel kurulda Maden-İş Sendikası'nın sekreterliğine getirildi. Ekim 1954'te sağlık sorunları nedeniyle genel başkanlık görevinden ayrılan Yusuf Sidal'ın görevini üstlendi. Türkiye Maden İş Sendikası böylece 1956 yılından sonra Türkiye genelinde örgütlenmeye başladı.

1958 yılında Sabahat Türkler ile evlendi ve 1959 yılında Yasemin, 1961 yılında Nilgün adlı çocukları doğdu.

27 Mayıs Darbesi'nden sonra sendikaların başka ülkelerdeki sendikalar ve federasyonlarla ilişki kurması ve uluslararası örgütlere katılması yolu açıldı. Türkler'in başkanı olduğu Türkiye Maden-İş Sendikası, 9 Ekim 1969'da Milletlerarası Maden İşçileri Sendikaları Federasyonuna üye oldu.

13 Şubat 1961'de Türkiye İşçi Partisinin kurucuları arasında yer aldı. Parti kurulduğuna Türkler ve arkadaşlarının sosyalizme ilgisi yoktu. Hazırladıkları parti programında da sosyalizmi anımsatacak herhangi bir ilke ve amaç yer almamıştı. Türkler, TİP Genel Başkan Vekili oldu. Daha sonraki süreçte partinin genel başkanlık koltuğuna Türkler'in ısrarlı çabası sonucu Mehmet Ali Aybar geldi. Türkler'in sosyalizm ile tanışması ve etkilenmesi Aybar ile çalıştığı süreçte gerçekleşti.

Anayasa'da yazmasına rağmen yasallaştırılmayan toplu sözleşme ve grev hakkı için 31 Aralık 1961'de Saraçhane'de miting düzenledi. Toplu Sözleşme, Grev ve Lokavt Kanunu 24 Temmuz 1963'te yasallaştı.

Kemal Türkler; Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt yasa tasarısı çalışmaları sırasında Türk-İş'ten ayrışmaya başladı. Türk-İş'in lokavt ile grevi eşit görmesi, Türk-İş'in Maden-İş'e karşı olumsuz tutumu ve Türk-İş'in başka bir sendika oluşturma çabası hakkındaki duyumları üzerine 15 Temmuz 1966'da diğer bazı sendikacılarla ve kardeş sendikalarla Sendikalar Arası Dayanışma Anlaşması (SA-DA) isimli bir protokolü imzaladı.

Bu süreç sonunda MADEN-İŞ, BASIN-İŞ, LASTİK-İŞ, GIDA-İŞ 13 Şubat 1967'de Türk-İş'ten ayrılıp Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonunu (DİSK) kurdular. Bu tarihte MADEN-İŞ Başkanı Kemal Türkler, BASIN-İŞ Başkanı İbrahim Güzelce, LASTİK-İŞ Başkanı Rıza Kuas, GIDA-İŞ Başkanı Kemal Nebioğlu, Zonguldak Maden İşçileri Sendikası Başkanı Mehmet Alpdündar DİSK'e katıldı. Kemal Türkler, DİSK'in Genel Başkanı seçildi ve 1977 yılı sonuna kadar bu görevi yürüttü.

Adalet Partisi Hükûmetinin DİSK'i hukuken ortadan kaldırabilecek yasal düzenleme hazırlığı yapması üzerine 15-16 Haziran 1970 işçi eylemleri başladı. Süreçte İstanbul'da sıkıyönetim ilan edildi. Kemal Türkler ve arkadaşları tutuklandı. Türkler, 3 ay tutuklu kaldı. Çıkarılan yasa daha so

02.3Ölümü

Kemal Türkler, 22 Temmuz 1980'de İstanbul'daki evinin önünde uğradığı silahlı saldırı sonucu vurularak öldürüldü. Cenazesi Topkapı Mezarlığı'na defnedildi.

03

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Kemal Türkler İbrahim Güzelce Kemal Nebioğlu Mehmet Al Mehmet Ali Mehmet Ali Aybar Mehmet Alp Rıza Kuas Süleyman Sami Demirel
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Kemal Türkler hayat hikâyesinde anıyor İbrahim Güzelce

    “Bu tarihte MADEN-İŞ Başkanı Kemal Türkler, BASIN-İŞ Başkanı İbrahim Güzelce, LASTİK-İŞ Başkanı Rıza Kuas, GIDA-İŞ Başkanı Kemal Nebioğlu, Zonguldak Maden İşçileri Sendikası Başkanı...”

  • Kemal Türkler hayat hikâyesinde anıyor Kemal Nebioğlu

    “Bu tarihte MADEN-İŞ Başkanı Kemal Türkler, BASIN-İŞ Başkanı İbrahim Güzelce, LASTİK-İŞ Başkanı Rıza Kuas, GIDA-İŞ Başkanı Kemal Nebioğlu, Zonguldak Maden İşçileri Sendikası Başkanı...”

  • Kemal Türkler hayat hikâyesinde anıyor Mehmet Al

    “Daha sonraki süreçte partinin genel başkanlık koltuğuna Türkler'in ısrarlı çabası sonucu Mehmet Ali Aybar geldi.”

  • Kemal Türkler hayat hikâyesinde anıyor Mehmet Ali

    “Daha sonraki süreçte partinin genel başkanlık koltuğuna Türkler'in ısrarlı çabası sonucu Mehmet Ali Aybar geldi.”

  • Kemal Türkler hayat hikâyesinde anıyor Mehmet Ali Aybar

    “Daha sonraki süreçte partinin genel başkanlık koltuğuna Türkler'in ısrarlı çabası sonucu Mehmet Ali Aybar geldi.”

  • Kemal Türkler hayat hikâyesinde anıyor Mehmet Alp

    “Bu tarihte MADEN-İŞ Başkanı Kemal Türkler, BASIN-İŞ Başkanı İbrahim Güzelce, LASTİK-İŞ Başkanı Rıza Kuas, GIDA-İŞ Başkanı Kemal Nebioğlu, Zonguldak Maden İşçileri Sendikası Başkanı...”

  • Kemal Türkler hayat hikâyesinde anıyor Rıza Kuas

    “Bu tarihte MADEN-İŞ Başkanı Kemal Türkler, BASIN-İŞ Başkanı İbrahim Güzelce, LASTİK-İŞ Başkanı Rıza Kuas, GIDA-İŞ Başkanı Kemal Nebioğlu, Zonguldak Maden İşçileri Sendikası Başkanı...”

  • Kemal Türkler kendi hikâyesinde anılıyor Süleyman Sami Demirel

    “Genelkurmay Başkanı Orgeneral Kenan Evren ve kuvvet komutanlarının 1979 yılının son günlerinde cumhurbaşkanına verdikleri "uyarı mektubu"ndan (27 Aralık Muhtırası) sonra askerî dar...”

04

Kaynaklar

0kaynak kaydı
0farklı yayıncı
0ansiklopedi maddesi
0zaman çizelgesi olayı

Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.

yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

05

Ne değişti?

  1. Profil oluşturuldu

    0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.

06

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
07

Buradan nereye?

Kültür & Sanat alanındaki tüm profiller →