Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
İsmail Araç (1933, Bergama), Türk debbağ.
Karatabaklık yöntemi ile (hayvan postunu kol gücü ile işleyerek) parşömen üreten bir kültürel miras taşıyıcısıdır. Anadolu'nun yaşayan tek ve son karatabak ustası olan Araç, 2021'de karatabak dericilik ustalığı alanında Türkiye Yaşayan İnsan Hazinesi Ulusal Envanteri'ne girmiştir.
Yaşamı
—Yaşamı
1933'te İzmir'in Bergama ilçesinde doğdu. Bergama'da büyüdü, maddi imkansızlıklar nedeniyle okula gidemedi. Debbağlığa 1953'te Bergama Tabakçılar Köprüsü'nün altındaki tabakçıların yanında çıraklık yaparak başladı. Askerlik için mesleğine ara verdikten sonra 1955'te yeniden dericilik yapmaya başladı.
"Hayvan postlarını kol gücüyle işleyip kullanılacak malzeme haline getirme" anlamına gelen karatabaklık geleneği ile deri üretmeye 1955 yılında başladı. 1960 yılında kendi tabakhanesini açtı ve hayatının geri kalanında karatabaklığı sürdürdü. Hayvan postunu deri tüylerinden ve yağlarından arındırılırken "kavaleta bıçağı" ve "flota bıçağı" gibi özel aletler kullanan Araç, parşömen üretimi sırasında sadece kireç, zırnık ve palamut gibi maddelerden kimyasal çözücü madde olarak yararlanmıştır.
İsmail Araç, mesleğini gelecek nesillere aktarmak için çabaladı. Parşömen yapımı alanında iki çırak yetiştirdi. İkisi de kadın olan çıraklarından Demet Sağlam Tokbay'ı 2017'de, Nesrin Ermiş Pavlis'i 2020'de usta ilan etti. Çırakları için 2017'de peştemal kuşatma töreni yapıldı.
Araç, 2015 yılında İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından düzenlenen 13. Tarihe Saygı ve Yerel Koruma Yarışması'nda Jüri Özel Ödülü aldı, 2017 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından deri tabaklama icra dalında Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı ilan edildi, 2021 yılında UNESCO Bilim Kurulu tarafından verilen Yaşayan İnsan Hazinesi unvanına layık görüldü. 11 Ocak 2022'de Ankara'da Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde gerçekleşen törenle ödülünü aldı.
İsmail Araç · diğer bölümler
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1933
İsmail Araç (1933, Bergama), Türk debbağ.
Önemli eserler tek kaynak -
1953
Debbağlığa 1953'te Bergama Tabakçılar Köprüsü'nün altındaki tabakçıların yanında çıraklık yaparak başladı.
İlk üretimler tek kaynak -
1955
Askerlik için mesleğine ara verdikten sonra 1955'te yeniden dericilik yapmaya başladı.
İlk üretimler tek kaynak -
1960
1960 yılında kendi tabakhanesini açtı ve hayatının geri kalanında karatabaklığı sürdürdü.
Önemli eserler tek kaynak -
2015
Araç, 2015 yılında İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından düzenlenen 13.
Önemli eserler tek kaynak -
2017
İkisi de kadın olan çıraklarından Demet Sağlam Tokbay'ı 2017'de, Nesrin Ermiş Pavlis'i 2020'de usta ilan etti.
Önemli eserler tek kaynak -
2021
Anadolu'nun yaşayan tek ve son karatabak ustası olan Araç, 2021'de karatabak dericilik ustalığı alanında Türkiye Yaşayan İnsan Hazinesi Ulusal Envanteri'ne girmiştir.
Önemli eserler tek kaynak -
2022
11 Ocak 2022'de Ankara'da Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde gerçekleşen törenle ödülünü aldı.
Önemli eserler tek kaynak
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - İsmail Araçtr.wikipedia.org · erişim 03.10.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"İsmail Araç". Yaşayan Kültürel Miras ve Etkinlikler Genel Müdürlüğü. 9 Eylül 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mayıs 2025.yakegm.ktb.gov.tr · erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·03Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıHalil Fidan, Metin Aydemir. "'Yaşayan İnsan Hazinesi' İsmail usta mirasını aktaracak çırak arıyor". Anadolu Ajansı. 29 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mayıs 2025.aa.com.tr · erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·04Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıUzun, Aslı Zeynep (30 Haziran 2022). "Yaşayan İnsan Hazinesi İsmail Araç ve Bergama'da Karatabaklık Parşömen Yapımı Geleneği". İzmir Araştırmaları Dergisi. 8 (16): 141-150. ISSN 2149-1097.dergipark.org.tr · erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·05Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Karatabakçılık ve Parşömen". Bergama Alan Başkanlığı. 19 Nisan 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mayıs 2025.unesco.bergama.bel.tr · erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·06Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıUlu, Oben (8 Temmuz 2017). "Parşömen için 107 yıl sonra peştamal kuşatma töreni yapıldı". Hürriyet. 24 Temmuz 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mayıs 2025.arşiv · www.hurriyet.com.tr · erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·07Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Bergama Belediyesi | Son Karatabak Bergamalı İsmail Araç'a Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan Ödül". 6 Kasım 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mayıs 2025.bergama.bel.tr · erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “İsmail Araç” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
7 kaynak ve 8 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.