Kısaca kimdir?
İskender Bey İsyanı (Arnavutça: Kryengritja e Skënderbeut), günümüz Arnavutluk topraklarında komşu Balkan ülkelerini de etkileyen büyük çaplı isyan. Arnavutların Feodal Beylerinden İskender Bey tarafından Osmanlı İmparatorluğu'na karşı yürütülen 25 yıllık bir isyandır. 15. yüzyıl Hristiyanları tarafından Osmanlı'ya karşı gerçekleştirilen nadir başarılı direnişlerden biri olarak kabul edilir.
2 Mart 1444'te, bölgedeki Arnavut beyleri ve soyluları Osmanlı İmparatorluğu'na karşı birleşerek Leş Birliği'ni kurdular. Bu koalisyon, 1479 yılına kadar Osmanlı kuvvetlerine karşı başarılı bir şekilde savaşmış, ardından dağılmıştır. İskender Bey'in 1468'deki ölümünden sonra, birlik Leka Dukagin liderliğinde savaşmaya devam etmiştir. İskender Bey İsyanı, Osmanlı yönetimi altında ayrıcalıklarını kaybeden yerel halk ve feodal beyler tarafından devşirme sistemine gösterilen bir tepki niteliği taşır. Nitekim gerçek adı Gergi Kastriota olan İskender Bey, çocuk yaşta pek çok feodal balkan bey'inin yaptığı gibi babası İvan Kastriota tarafından Edirne sarayına rehin olarak gönderilmiş, ardından Müslüman olduktan sonra İskender Bey adını almıştır.
İskender Bey'in isyanı süresince Arnavutluk'taki birbirine rakip olan feodal beyler arasında sık sık çatışmalar yaşanmış, özellikle de İskender Bey ile Leka Dukagin arasındaki mücadele dikkat çekmiştir. Arnavutluk çalışmaları uzmanı Robert Elsie, bu dönemi bir Arnavut iç savaşı olarak tanımlamıştır. Ancak İskender Bey, 1453'te Leka Dukagin ile barışmış ve 1456'da Gjergj Arianiti ile yeniden müttefik olmuştur.
İsyan Öncesi İskender Bey
—İsyan Öncesi İskender Bey
Arnavutluk'un önemli beylik hanedanlarından olan Kastrioti hanedanına mensup asıl adı Gergi olan İskender Bey, 1385'te Voissa bozgunundan sonra öteki Arnavut beyleri gibi mensup olduğu hanedan olan Kastrioti hanedanı da I. Murad'a bağlılık yemini etmişlerdir. Babası Yuvan Kastrioti Osmanlı ve Bizans kaynaklarında Arnavutluk'un önemli Beylerinden biri olarak geçmektedir. Babası Yuvan Kastrioti, Fetret Devrinde Venedik Cumhuriyeti'nin himayesine girmişse de II.Murad'ın tahta çıkıp konumunu güçlendirmesiyle 1423 senesinde Arnavutluk'a gönderdiği kuvvetler sonrasında tekrardan Osmanlı himayesine girmiştir. Yuvan Kastrioti oğlu Gergi'yi bazı kaynaklara göre dokuz yaşında, bazı kaynaklarda ise onsekiz yaşında Edirne Sarayına rehin olarak göndermiştir. Edirne Sarayında, iç oğlanı olarak eğitim gören Gergi Kastrioti daha sonra Müslüman olmuş ve İskender ismini almıştır.
Osmanlı topraklarında kaldığı süre boyunca iyi bir eğitim alan İskender Bey, Osmanlı ordusu ile pek çok sefere katılmış ve cesur davranışlarıyla dikkatleri üzerine çekmiştir. Hatta babası Yuvan Kastrioti, oğlu İskender Bey'in bir Osmanlı uç beyi olarak topraklarına saldırmasından korkmuş ve bunu Venedik'e bildirmiştir. Lakin İskender Bey'in Osmanlıda kaldığı müddetçe memleketine olan hasreti hiç dinmemiş, vatanıyla olan bağı kopmamıştı. Halil İnalcık'ın araştırmalarına göre Topkapı Sarayı'ndaki tarihsiz bir belgeye göre İskender Bey, Mus'u (Mysja) kendisine zeamet olarak istemiştir lakin o dönemin sancak beyi bunu kabul görmemiştir. İskender Bey'in zeamet olarak istediği yer Kastrioti Hanedanının merkez konumundaydı ve atalarına ait bir toprağın daha sonra başka bir haneye verilmesi İskender Bey'in Osmanlı'ya bağlılığını sarsılmasına sebep olmuştur.
1443 senesinde babasının vefatı üzerine memleketi Akçahisar Sancak Bey'i Hasan'a verildi. Bu meselenin akabinde İskender Bey, 1443 senesinde yaşanan İzlâdi Savaşında Tımarlı Sipahi olarak bulunmuş ve bozgunun ardından Osmanlı ordusundan kaçmıştır. Yeğeni Hamza ile birlikte 1443 senesinde Morova'dan harekete geçen İskender Bey, Kroya'nın kendisine verildiğine dair bir ferman ile adamları ile birlikte Kroya kalesini basmış Hasan Bey ve adamlarını öldürerek Özgür Arnavutluk'u ilan eder. Orta Arnavutluk'taki diğer Arnavut beylerinin desteğini alan İskender Bey Türk sipahileri topraklarından kovarlar.
İskender Bey İsyanı · diğer bölümler
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
İskender Bey İsyanı hayat hikâyesinde anıyor Edirne Sarayı
“Nitekim gerçek adı Gergi Kastriota olan İskender Bey, çocuk yaşta pek çok feodal balkan bey'inin yaptığı gibi babası İvan Kastriota tarafından Edirne sarayına rehin olarak gönderil...”
-
İskender Bey İsyanı hayat hikâyesinde anıyor Firuz Bey
“Haçlılar'ın Varna muharebesinde Osmanlılar'a yenilmesinin üzerine, Osmanlı 1445 senesinde İskender Bey üzerine Firuz Bey öncülüğünde bir kuvvet daha göndermiş ancak bir kez daha İs...”
-
İskender Bey İsyanı hayat hikâyesinde anıyor Gjergj Arianiti
“Ancak İskender Bey, 1453'te Leka Dukagin ile barışmış ve 1456'da Gjergj Arianiti ile yeniden müttefik olmuştur.”
-
İskender Bey İsyanı hayat hikâyesinde anıyor Halil İnalcık
“Halil İnalcık'ın araştırmalarına göre Topkapı Sarayı'ndaki tarihsiz bir belgeye göre İskender Bey, Mus'u (Mysja) kendisine zeamet olarak istemiştir lakin o dönemin sancak beyi bunu...”
-
İskender Bey İsyanı hayat hikâyesinde anıyor Topkapı Sarayı
“Halil İnalcık'ın araştırmalarına göre Topkapı Sarayı'ndaki tarihsiz bir belgeye göre İskender Bey, Mus'u (Mysja) kendisine zeamet olarak istemiştir lakin o dönemin sancak beyi bunu...”
-
İskender Bey İsyanı hayat hikâyesinde anıyor Varna Muharebesi
“Haçlılar'ın Varna muharebesinde Osmanlılar'a yenilmesinin üzerine, Osmanlı 1445 senesinde İskender Bey üzerine Firuz Bey öncülüğünde bir kuvvet daha göndermiş ancak bir kez daha İs...”
Kaynaklar
Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Profil oluşturuldu
0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.