Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
II. Murad (Osmanlıca: مراد ثانى, romanize: Murâd-ı sânî; 16 Haziran 1404, Amasya - 3 Şubat 1451, Edirne), Divan edebiyatındaki mahlasıyla Muradî ya da halk arasındaki lakabıyla Ebu'l-hayrât, Osmanlı İmparatorluğu'nun altıncı padişahıdır. 1421'den 1444'e ve 1446'dan 1451'e kadar iki kez Osmanlı İmparatorluğu'nu yönetti.
Saray eğitimini Bursa'da alan Şehzade Murad, 1415'te Amasya yakınlarındaki Rum ve Danışmendiye eyaletlerinin valiliğine getirildi. 1416'da Börklüce Mustafa İsyanı'nın bastırılmasında görev aldı. 1418'de Candaroğulları Beyliği'nden Samsun'un alınmasına öncülük etti. Babası I. Mehmed'in ölümü üzerine 26 Mayıs 1421'de, 17 yaşındayken Osmanlı padişahı oldu. Saltanatının ilk yılları taht kavgaları ve isyanlarla geçti. Bizans İmparatorluğu'nda esir tutulan amcası Mustafa Çelebi serbest bırakıldı ve tahtta hak talep etti. İzmiroğlu Cüneyd Bey'in desteğini alan Mustafa Çelebi, Edirne'de ayaklanma başlattı. II. Murad, ayaklanmayı bastırmak için sadrazamı Amasyalı Beyazıt Paşa'yı görevlendirdi, ancak sadrazam yenilgiye uğrayarak öldürüldü. Mustafa Çelebi, Edirne'de hutbe okuttu, sikke bastırdı ve hükümdarlığını ilan etti. II. Murad, halkın desteğini kaybetmemek için Mustafa'nın "düzmece" olduğunu ileri sürdü ve bu isyan, Düzmece Mustafa İsyanı olarak tarihe geçti. Nihayet 1422'de isyan bastırıldı ve Mustafa Çelebi idam edildi.
İsyanın bastırılmasının ardından II. Murad, 2 Haziran 1422'de Bizans İmparatorluğu'nun başkenti Konstantinopolis'i kuşattı. Bu sırada Bizans'ın desteğini alan kardeşi Küçük Mustafa, isyan çıkararak Bursa'yı kuşattı ve İznik'i ele geçirdi. Bunun üzerine II. Murad, kuşatmayı sona erdirdi ve Mihaloğlu Mehmet Bey'i isyanı bastırmakla görevlendirdi. Şubat 1423'te isyan bastırıldı ve Küçük Mustafa idam edildi. Eylül 1423'te II. Murad, isyana destek veren Candaroğulları beyi İsfendiyar Bey'in üzerine yürüdü ve Safranbolu'yu topraklarına kattı. 1424'te Bizans ile anlaşma yaptı ve imparatorluğu yıllık 30 bin düka altın vergiye bağladı. 1425'te, daha önce isyanlara destek veren Aydınoğulları Beyliği'ni ilhak etti ve 1426'da Cüneyd Bey'i idam ederek beyliğe son verdi. 1429'da ise Germiyanoğulları Beyliği, vasiyet üzerine Osmanlı topraklarına katıldı. 1430'da Venedikliler'i yenerek Selanik'i fethetti. 1432'de Arnavut İsyanları çıktı ve 1435'te Evrenosoğlu Ali Bey tarafından bu isyanlar bastırıldı. 1438'de Macaristan Seferi'ne çıkan II. Murad, Erdel'i yağmaladıktan sonra Sırbistan üzerine yöneldi ve başkent Semendire'yi işgal ederek Sırp Despotluğu'nu fethetti. 1440'ta Macar işgali altındaki Belgrad'ı kuşattı, ancak başarısız oldu. Daha sonra Macarlara karşı Vazag Muharebesi'nde de kesin yenilgiye uğradı. 1437-1444 Osmanlı-Macar Savaşı sonucunda 10 yıllık bir barış öngören Edirne-Segedin Antlaşması imzalandı ve II. Murad, 1426-1428 Osmanlı-Macar Savaşı'ndaki kazanımlarını Sırbistan Prensliği'ne iade etti. Doğu'da ise Karamanoğulları Beyliği ile Yenişehir Sevgendnamesi imzalandı ve Göller Bölgesi'ni Karamanoğulları'na verdi.
Gözde oğlu Şehzade Alâaddin'in 1443'teki ölümünden sonra büyük bir üzüntü yaşayan II. Murad, Doğu ve Batı'da yaptığı barış antlaşmalarının ardından Ağustos 1444'te, 12 yaşındaki oğlu II. Mehmed lehine tahttan çekildi. II. Murad, Manisa Sarayı'na çekilerek dünyevi işlerden uzaklaşıp maneviyata yöneldi; zikir, ibadet ve hayır işleriyle uğraştı. Bu durumu fırsat bilen Papalık, Varna'ya saldırmak amacıyla Haçlı Ordusu'nu hazırladı. Çandarlı Halil Paşa'nın iknasıyla ordunun başına geçen II. Murad, Kasım 1444'te Varna Muharebesi'nde kesin zafer kazandı. Savaştan sonra yeniden Manisa'ya çekildi. Çocuk yaştaki II. Mehmed'in yönetiminden memnun olmayan Yeniçeriler, 1445'te Buçuktepe İsyanı'nı çıkardı ve isyan, II. Murad'ın ikinci kez tahta çıkmasıyla son buldu. Ardından II. Mehmed'i Saruhan Sancakbeyi olarak görevlendirdi. 1446'da Mora Despotluğu'nun isyanının ardından Mora Seferi'ne çıktı ve kesin zafer kazandı. 1448'de Macaristan Krallığı ile II. Kosova Muharebesi gerçekleşti ve savaş, kesin Osmanlı zaferiyle sonuçlandı. 3 Şubat 1451'de geçirdiği felç sonucu hayatını kaybetti.
Tahta dönüşü, Mora Seferi, İkinci Kosova Muharebesi ve ölümü
—Tahta dönüşü, Mora Seferi, İkinci Kosova Muharebesi ve ölümü
Murad'ın Manisa'ya çekildiği dönemde başkent Edirne'de barış yanlısı Sadrazam Çandarlı Halil Paşa ile dış siyasette daha saldırgan tutum içinde olan Şehabeddin ve Zağanos paşalar ile arasındaki çekişme sürmekteydi. Sadrazam Halil Paşa bu dönemde II. Murad'a hâlen gerçek padişah muamelesi yapıyordu. Öte yandan Şehabeddin ve Zağanos paşalar ise genç padişah Mehmet'i Doğu Roma'ya karşı saldırmaya teşvik ediyorlardı.
1445'te durum yine karıştı. János Hunyadi Tuna üzerinden Osmanlı topraklarına bir sıra akına başladı. Eflak Voyvodası Vlad Drakul ise Osmanlılar elinde bulunan Yergöğü kalesini kuşatıp ele geçirdi. Saltanat davası süren şehzade Davut Çelebi Dobruca'da isyan bayrağını açtı.
1446 yılı ilkbaharında ise Edirne'de "Buçuktepe" adlı bir tepede başlayan ve buna izafeten Buçuktepe İsyanı adı verilen bir kapıkulu yeniçeri askeri isyanı başladı. Bu isyan ilk kapıkulu askeri isyanı olarak nitelendirilmektedir. Bu isyana neden kapıkulu askerinin ulufelerinin düşük vezinli akçelerle verilmesiydi. İsyancılara bir "buçuk akçe terakki" prim verilerek bu isyan yatıştırıldı. Bazı tarihçiler göre bu isyan Çandarlı Halil Paşa'nın, II. Murad'ı tahta geçmeye zorlamak için düzenlediği bir oyundu. Her ne için olursa olsun, Buçuktepe İsyanı Osmanlı devletinin durumunu iyice zora soktu. Ayaklanan yeniçeriler Konstantiniyye'de rehine bulunan Orhan Çelebi'nin yanına gitme tehdidinde bulunmuşlardı. Bunun üzerine Sadrazam Çandarlı Halil Paşa, Murad'ı Edirne'ye geri davet etti. Murad İstanbul'a gitmek üzere 5 Mayıs'ta Manisa'dan ayrıldı ama çok yavaş ilerleyerek Ağustos ayının sonlarında Edirne'ye ulaştı. II. Murad böylece ikinci defa tahta çıktı. Oğlu II. Mehmed yanına lala olarak verilen Zağanos Paşa ve Şehabeddin Paşa ile Manisa'ya sancak beyi olarak gönderildi. II. Murad'ın çok yavaş hareketle gelişi ve oğlunun özel lalalar ile Manisa'ya gönderilmesi Osmanlı tarihinin, nedeni gizli kalmış ve incelenmemiş olaylarının başında gelmektedir.
II. Murat'ın 5 yıl süren ikinci saltanatında, 1444 buhranında isyan eden Balkanlar'daki yerel hanedanları boyun eğdirmekle uğraştı. Bunların arasında özellikle Arnavutluk'ta İskender Bey ile meşgul olmuştur.
1446 yılı sonbaharında Osmanlı devletinin himayesi altında bulunan Atina Dükası'ın şikayeti üzerine II. Murad Mora despotuna karşı bir Mora seferine çıktı. Mora yarımadasını ana karadan ayıran Körent kıstak üzerinde bulunan ve Mora Despotluğu tarafından yeniden ama eski kale bina kurallarına göre yapılan Heksimillian Duvarı surları'nı ateşli silahlar kullanarak yerle bir ederek Mora'ya girdi. Heksimillian Duvarı'nın yerle bir edilmesi gelecekte 1453'te İstanbul kuşatmasına ve bu kuşatmada surlara karşı büyük toplar kullanılması bir harp tarihi kilometre taşı olduğu iddia edilmektedir. Bundan sonra eski tip taştan duvar korunak kurma ile mevki savunması prensipleri değişmiş ve savunma için yeni tip tabyalar kurulması gereği ortaya açıkça çıkmış olduğu belirtilmektedir. Mevsimin geç olması dolayısıyla hava şartlarının iyi olmaması beklenmekte olduğundan yarımadanın tümünün ele geçirilmesi imkânsız görülmekteydi. Bunun için bu sefer bir akıncı hücumlarına dönüştü. Osmanlı ordusu ikiye ayrılıp bir ordu grubu Turahan Bey komutasında Patras'a kadar ilerledi. Mora içerilerine akınlar yapıldı; Mora'da yerleşkeler yakıldı ve ganimet toplandı ve Mora Despotu da vergiye bağladı. Edirne'ye 6 bin kadar esirle dönüldü.
1447'de II. Murad'da bağlılık sunmak istediği iddiasıyla, bazı Eflak boyarları Macaristan kral naibi olan János Hunyadi kışkırtması ile isyan ettiler ve Eflak Voyvodası II. Vlad Drakul'u Balteni bataklıklarında öldürdüler.
1448'de II. Murad İskender Bey'e karşı birinci seferine başladı.
Fakat 1448 yazında János Hunyadi'nin Varna Muharebesi'nden sonra yeniden toplamış olduğu yeni bir Macar ordusu başında Eflak ordusu ile birlikte yeniden harekete geçtiği haberi II. Murad'a yetişti. II. Murad Arnavutluk Seferi'ni yarıda bırakıp ordu ile Sofya'ya geri döndü. János Hunyadi Macar ordusu ve Eflak, Bohemyalı ve Alman asıllı ordu birlikleri ile Yorgo Bronkoviç'in kralı olduğu Sırbistan'a hücuma geçmişti. Bu yeni Macar ve müttefikleri ordusu 1 ay Sırbistan başkenti olan Semendire kalesi önünde Kovin'de durakaldı. Segedin Anlaşması ile yeniden kurulan Sırbistan despotu Brankoviç yeni bir askeri macera peşine gitmeyi kabul etmedi.
Sırbistan'ın ordusuna katılmayacağı açığa çıkınca János Hunyadi Macar ordusu ile Sırbistan'ını yakıp yıkıp yağma edip Osmanlı topraklarına girip güneye doğru yürüyüp ordusu ile Kosova sahrasına indi. II. Murad da Osmanlı ordusu ile Kosova'ya geldi. 17-20 Ekim 1448'de Kosova Savaşı'nda Osmanlı ordusu János Hunyadi'nin yeni ordusu ile muharebeye başladı. Her iki orduda da ateşli silahlar kullanılmaktaydı. Fakat profesyonel Osmanlı ordusu ateşli silahları ve tabor tipi top arabalarını kullanmayı iyice öğrenmişti. Bu muharebede II. Murad toplar ve tabor tipi top arabalarıyla ve yeniçeri askeri ile orta kanattaydı. Oğlu II. Mehmed Anadolu eyalet askerleri ile sağ kanatta bulunmaktaydı. Osmanlılar saflarında Macarların yaptığı gibi çok sayıda tüfekli asker bulunmaktaydı. Macar kuvvetleri önce sağ ve sol kanatta Osmanlıları yenmeye başladılar. Ağır süvarileriyle Osmanlı orta kanadına yüklendiler. Ama bu Osmanlı tüfekli piyade yeniçerilerinin ve topçularının ateşini teksif etmelerine neden oldu. Gayet iyi eğitilmiş ve teksif edilmiş seri ateş eden tüfekçi yeniçerilerin gayretleri ile Macar süvarileri ağır zayiat verip geri itildiler. Bir kere daha yenilgiye uğradılar. Macar ordusunun yarısından çoğu ve özellikle Macar asilleri öldürüldü. Pek çok sayıda esir alındı. Çarpışmalar ertesi gün de sürüp Osmanlı ordusunun son taarruzu ile Macar ve müttefiklerinin ordusundan sona kalan ve hala direnişte bulunan savaşçı birlikler de tümüyle imha edildiler. Kaçabilenlerin çoğu da Kosova'ya inerken talan ettikleri Sırbistan'da intikam alan Sırplar tarafından öldürüldüler. Savaş meydanından kaçan János Hunyadi Sırp Despotu Yorgo Brankoviç askerleri tarafından yakalandı. Brankovic Janos Hunyadi'yi tutukladı. Serbest bırakmak için 100 bin altın florin fidye aldı; Macar Krallığı'nın işgal etmiş olduğu geleneksel Sırbistan toprakları tekrar Sırbistan idaresine verildi ve Hunyadi'nin vârisi olan oğlunun Brankoviç'in kızı ile evlenmesi için nişan yapılmasını Hunyadi kabul etti. Ancak bu şartlar gerçekleşince Sırp Despotu Brankoviç János Hunyadi'nin Macaristan'a dönmesine izin verdi.
1449'da Osmanlı akıncı güçleri Eflak üzerine hücuma gönderildiler.
1450'de oğlu II. Mehmet ile birlikte İskender Bey'e karşı Arnavutluk üzerine ikinci seferini düzenledi. Sefer dönüşü Edirne sarayda oğlu II. Mehmed, Dulkadir oğlu Süleyman Bey'in kızı Sitti Hanım'la evlendi ve bunun üzerine şaşaalı düğün eğlenceleri yapıldı ve bundan sonra çift Manisa'ya gönderildi.
Bu düğünden kısa bir müddet sonra 1451'de II. Murad dinlenmek üzere çekildiği Edirne'deki Tunca'daki bir adada felç geçirdi ve 3 Şubat 1451 günü öldü. Öldüğünde Cenazesi Bursa'ya götürüldü. Bursa'da Muradiye Camii'ndeki oğlu Alaaddin'in yanında gömülmesi vasiyeti üzerine onun yanına gömüldü ve sonradan üstü açık türbe yapıldı. Türbesinin üstünün açık olmasının sebebi Allah'ın rahmeti ve bereketinin üstüne yağmasını istemesidir.
Öldüğünde Osmanlı Devleti 1402 yılında aldığı darbeden tamamıyla kurtulmuştu.
II. Murad · diğer bölümler
Üretimleri
Gerekdir-kim idem âheng-i uzlet
Koyub gayri tutam nefsi ülfet
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
II. Murad hayat hikâyesinde anıyor Ahmed Paşa
“Annesinin Dulkadiroğulları Beyi Nâsıreddin Muhammed Bey'in kızı Emine Hatun veya Amasyalı Divittar Ahmed Paşa'nın kızı Şehzade Hatun olduğunu belirten kaynaklar vardır.”
-
II. Murad hayat hikâyesinde anıyor Çandarlı Halil Paşa
“Çandarlı Halil Paşa'nın iknasıyla ordunun başına geçen II.”
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - II. Muradtr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Sultan Iı. Murâd'ın "şerh Eylemez" Redifli Gazeli'nin Şerhi". Dergi Park. 2023. 27 Mart 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mart 2025.arşiv · dergipark.org.tr · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·03Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıSakaoğlu, Necdet "Murad II", (1999) Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, C.2 s.235-238 İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık, ISBN 975-08-0073-7.erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
-
K·04Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıUzunçarşılı, İsmail Hakkı (1995). Büyük Osmanlı Tarihi I. Cilt: Anadolu Selçukluları ve Anadolu Beylikleri Hakkında bir Mukaddime ile Osmanlı Devleti'nin Kuruluşundan İstanbul'un Fethine Kadar. Ankara: Türk Tarih Kurumu...erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
-
K·05Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıNecdet Sakaoğlu, Bu Mülkün Sultanları: 36 Osmanlı Padişahı (Küçük Boy), Oğlak Yayınları, 12. baskı, s. 80erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
-
K·06Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıHalil İnalcık, TDV İslâm Ansiklopedisi, cilt: 31, sayfa: 164erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
-
K·07Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Arşivlenmiş kopya". 13 Eylül 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Eylül 2008.arşiv · www.osmanliparalari.com · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·08Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıBabinger a.g.e. s.38erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
-
K·09Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Anasayfa - Filozof.net". www.filozof.net. 8 Ekim 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi.arşiv · www.filozof.net · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·10Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Prof. Dr. Feridun M. Emecen ile Osmanlı Savaş Tarihi Üzerine..." 5 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mart 2013.arşiv · forum.memurlar.net · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·11Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıNorwich, John Julius (1991), Byzantium: Decline and Fall, Londra:Penguin ISBN 9-14-011449-5 s.404-406erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “II. Murad” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
11 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.