Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
II. Mehmed (Osmanlıca: محمد ثانى, romanize: Meḥemmed-i Sânî) veya bilinen adıyla Fatih Sultan Mehmed ya da ünvanı olan Fatih, divan edebiyatındaki mahlasıyla Avnî (30 Mart 1432, Edirne - 3 Mayıs 1481, Gebze), Osmanlı İmparatorluğu'nun 7. padişahıdır. İlk olarak 1444-1446 yılları arasında kısa bir dönem, daha sonra 1451'den 1481 yılındaki ölümüne kadar 30 yıl boyunca hüküm sürdü. 29 Mayıs 1453 tarihinde İstanbul'u fethetti ve yaklaşık bin yıllık Doğu Roma (Bizans) İmparatorluğu'na son verdi. Fetihten sonra "Fatih" ünvanıyla anılmaya başladı. Bu olay, birçok uzman kişi tarafından Orta Çağ'ın sonu ve Yeni Çağ'ın başlangıcına neden olan tarihî olaylardan biri olarak görülmektedir.
II. Mehmed, 30 Mart 1432 tarihinde Edirne'de doğdu. Babası altıncı Osmanlı padişahı II. Murad, annesi ise Hüma Hatun'dur. Küçük yaşta tahsiline ve yetişmesine çok önem verilen Şehzade Mehmed, devrin en üstün âlimlerinden eğitim gördü. 11 yaşına geldiğinde idari yönden tecrübe kazanması için Saruhan Sancakbeyliğine tayin edildi. Felsefe, hadis, tefsir, fıkıh, kelâm, tarih, geometri ve matematik alanlarında fevkalâde yetişti. 1444 yılında II. Murad, tahtı 12 yaşındaki oğlu Mehmed'e devrederek Manisa'ya çekildi. Ancak Osmanlı tahtına küçük yaşta birisinin geçtiğini duyan Avrupa ülkeleri, bir kez daha Osmanlı topraklarına yöneldi. Bunun üzerine II. Murad, 1446 senesinde tekrar tahta geçti. Tahttan indirilen Şehzade Mehmed, tekrar gönderildiği Saruhan Sancağı'nda kendi tuğrasını çekip adına paralar bastırarak bağımsız bir hükümdar gibi davrandı ve resmî yazışmalarda "Sultan" ünvanını kullandı.
1451 yılında babasının ölmesi üzerine 19 yaşında tekrar Osmanlı tahtına oturdu. Osmanlı donanmasını güçlendirip Konstantinopolis'e saldırmak için hazırlıklara başladı ve şehri 1453'te 21 yaşındayken fethedip Doğu Roma (Bizans) İmparatorluğu'na son verdi. Ardından 1460'ta Mora Despotluğu'nu, 1461'de ise Trabzon İmparatorluğu'nu ele geçirip Bizans'ın son iki kalıntısını da egemenliği altına aldı. 1473'te, Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan'ı Otlukbeli Muharebesi ile mağlup etti. Bunların yanı sıra, Anadolu'da ve Güneydoğu Avrupa'da fetihlerini sürdürüp Karaman ve çevresi, Sırbistan, Eflak, Bosna, Arnavutluk, Kırım gibi önemli bölgeleri Osmanlı İmparatorluğu'na kazandırdı. 1481 yılında Anadolu'ya doğru yeni bir sefere çıkan Sultan Mehmed, yolun başında hastalandı ve 3 Mayıs 1481 tarihinde, Gebze yakınlarında yer alan Hünkârçayırı'ndaki ordugâhında 49 yaşındayken öldü. Mezarı İstanbul'un Fatih ilçesindeki Fatih Camii'nde yer almaktadır.
Fatih Sultan Mehmed, İstanbul'u fethettikten sonra kendini "Roma hükümdarı" (Kayser-i Rûm) ilan etti ve hayatının geri kalanında Osmanlı Devleti'ni Roma İmparatorluğu'nun devamı olarak, kendini de imparatorluğun "yerine geçen" değil onu "devam ettiren" kişi olarak gördü. Saltanatı süresince birçok siyasi ve sosyal reform yapan II. Mehmed, döneminde çıkardığı kanunları ''Fâtih Kanunnâmesi'' adıyla kitaplaştırıp yürürlüğe koydu. Sanatı ve bilimi teşvik etti ve saltanatının sonlarına gelindiğinde, "yeniden inşa" programı sayesinde Konstantinopolis'i gelişen bir imparatorluk başkentine dönüştürdü.
Sinema / televizyon / internet
—Sinema / televizyon / internet
- 1951 yapımı İstanbul'un Fethi filminde II. Mehmed, Sami Ayanoğlu tarafından canlandırılmıştır. Siyah ve beyaz çekilen bu film, İstanbul'un Fethi'ni konu alan ilk Türk sinema filmidir.
- 1966 çıkışlı Malkoçoğlu adlı filmde Nurtekin Odabaşı tarafından canlandırıldı.
- 1972-1978 yılları arasında çekilen Kara Murat film serisinin 7 filminden 6'sında II. Mehmed'i Bora Ayanoğlu canlandırmıştır.
- 1978 yapımı Kara Murat: Devler Savaşıyor filminde II. Mehmed, Sümer Tilmaç tarafından canlandırılmıştır.
- 1985 yapımı Fethin Mucizesi filminde II. Mehmed, Zafer Ergin tarafından canlandırılmıştır.
- 1997 yapımı Kuşatma Altında Aşk filmi, İstanbul'un Fethi'ni arka planda tutan bir romantik filmdir.
- 2009-2012 yılları arasında çekilen, 16 Şubat 2012'de gösterime giren, yönetmenliğini ve yapımcılığını Faruk Aksoy'un yaptığı Fetih 1453, Sultan Mehmed'in İstanbul'u fethedişini anlatan detaylı bir sinema filmidir. Filmde II. Mehmed'i Devrim Evin canlandırmıştır. Türk sinema tarihinin en pahalı filmi olma özelliği taşıyan bu film hem Türkiye'de hem de yurt dışında pek çok rekora imza atmış ve Türk sinemasına yeni bir soluk katmıştır. Ayrıca Türkiye'de 5 ve 6 milyon seyirci barajını geçen ilk film olan bu yapım, şu an Türkiye'de en çok izlenen 4. sinema filmidir.
- 2013 yılında Kanal D'de gösterime giren ve 5 bölüm süren Fatih adlı dizide II. Mehmed'i Mehmet Âkif Alakurt canlandırmıştır.
- Osmanlı Tokadı adlı 2013 yapımı TRT 1'de yayımlanan Türk dizisinde II. Mehmed'i İsmail Hacıoğlu canlandırmıştır.
- 2014'te yayımlanan ABD ve Birleşik Krallık ortak yapımı Dracula: Başlangıç filminde II. Mehmed'i İngiliz aktör Dominic Cooper canlandırmıştır.
- 2018'de Kanal D'de gösterime giren ve 6 bölüm süren Mehmed: Bir Cihan Fatihi adlı Türk dizisinde II. Mehmed'i Kenan İmirzalıoğlu canlandırmıştır.
- 2018'de vizyona giren Deliler Fatih'in Fermanı isimli filmde II. Mehmed'i Rüzgar Aksoy canlandırmıştır.
- 2018-2020 yılları arasında Netflix'te yayımlanan Hakan: Muhafız dizisinde II. Mehmed'i Saim Karakale canlandırmıştır.
- Netflix'in 2020'de çıkardığı Rise of Empires: Ottoman dizisinin 1. sezonunda II. Mehmed'in İstanbul'un Fethi'ne kadarki, 2022'de yayımlanan 2. sezonunda ise Eflak Seferi'ne kadarki hayatı ele alınmaktadır. Dizide II. Mehmed'i ise Cem Yiğit Üzümoğlu canlandırmaktadır.
- 2021-2022 yılları arasında TRT 1'de yayımlanan Barbaroslar: Akdeniz'in Kılıcı dizisinde II. Mehmed'i Suat Karausta canlandırmıştır.
- 2023 yapımı Fatih Sultan Mehmed: Yeni Çağ isimli Türk televizyon filminde II. Mehmed'i Can Sipahi canlandırmıştır.
- 2023 yapımı Max'de yayımlanan Prens isimli Türk internet dizisinde II. Mehmed'i Burak Dakak canlandırmıştır.
- 27 Şubat 2024'te TRT 1'de yayımlanmaya başlayan Mehmed: Fetihler Sultanı isimli Türk televizyon dizisinde II. Mehmed'i Serkan Çayoğlu canlandırmaktadır.
II. Mehmed · diğer bölümler
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1953
Mehmed'in zehirlendiği iddiasının neredeyse hiç ortaya atılmadığı ve konuşulmadığını, bu tezi ilk kez Alman tarihçi Franz Babinger'in 1953 yılında kaleme aldığı "Mehmed der Eroberer und seine zeit" isimli eserinde ortaya attığını söylemiştir.
İlk üretimler tek kaynak -
1956
Bu kütüphane 1742'de caminin yanına yapılmış müstakil bir binaya, 1956'da da Süleymaniye Kütüphanesi'ne taşınmıştır.
Önemli eserler tek kaynak
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
II. Mehmed hayat hikâyesinde anıyor Ahmed Paşa
“Bu çerçevede 1475 yılında Boğdan Prensliği üzerine Hadım Süleyman Paşa komutasındaki Rumeli ordusunu sevk ederken Kırım üzerine de Sadrazam Gedik Ahmed Paşa komutasındaki Osmanlı d...”
-
II. Mehmed hayat hikâyesinde anıyor Ahmet Şimşirgil
“Tarihçi Ahmet Şimşirgil de, son yüzyıla kadar II.”
-
II. Mehmed hayat hikâyesinde anıyor Çandarlı Halil Paşa
“12 Haziran 1444 tarihinde, Edirne'de Macarlarla antlaşma yaptıktan bir ay sonra oğlu Mehmed'i Edirne'de Sadrazam Çandarlı Halil Paşa denetiminde "kaymakam" olarak bırakarak Hamitoğ...”
-
II. Mehmed hayat hikâyesinde anıyor Cem Yiğit Üzümoğlu
“Mehmed'i ise Cem Yiğit Üzümoğlu canlandırmaktadır.”
-
II. Mehmed hayat hikâyesinde anıyor Erhan Afyoncu
“Örneğin Erhan Afyoncu, Fâtih'in şeker hastalığından kaynaklanan bir sorunla ölmüş olabileceğinin üzerinde durulduğunu ifade etmiş, Yavuz Bahadıroğlu da mafsal ağrılarının olduğunu...”
-
II. Mehmed hayat hikâyesinde anıyor Faruk Aksoy
“• 2009-2012 yılları arasında çekilen, 16 Şubat 2012'de gösterime giren, yönetmenliğini ve yapımcılığını Faruk Aksoy'un yaptığı Fetih 1453, Sultan Mehmed'in İstanbul'u fethedişini a...”
-
II. Mehmed hayat hikâyesinde anıyor Gedik Ahmed Paşa
“Bu çerçevede 1475 yılında Boğdan Prensliği üzerine Hadım Süleyman Paşa komutasındaki Rumeli ordusunu sevk ederken Kırım üzerine de Sadrazam Gedik Ahmed Paşa komutasındaki Osmanlı d...”
-
II. Mehmed hayat hikâyesinde anıyor Hadım Süleyman Paşa
“Rumeli beylerbeyi Hadım Süleyman Paşa, Arnavutluk'taki en güçlü Venedik kalesi olan İşkodra'yı muhasara ettiyse de alamadı.”
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - II. Mehmedtr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıII. Mehmed'in Gebze civarlarında öldüğü yere daha sonraları "Hünkâr Çayırı" denmiştir.erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
-
K·03Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıMehmed, İslam peygamberi Muhammed'in adından türemiş Arapça kökenli bir erkek adıdır. İsim önce Mehemmed olmuş, sonra Mehmed, ondan sonra ise Mehmet olarak okunmaya başlanmıştır. Mehmed ismi, Muhammed isminin kısaltılmış...erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
-
K·04Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıHalil İnalcık yazmış olduğu bu raporda, tablodaki "genel toplam" içerisinde askerler, ulemâ, medrese öğrencileri ve esirlerin yer almadığını belirtmiştir. İnalcık, Ömer Lütfi Barkan'ın görüşünü paylaşarak bunların toplam...erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
-
K·05Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıMadde: و هر کمسنیه که اولادمدن سلطنت میسر اولا قرنداشلرین نظام عالم ایجون قتل ایتمك مناسبدر — (ve her kimesneye ki evlādımdan salṭanat müyesser ola, ḳarındaşların niẓām-ı ʿālem içün ḳatl ėtmek münāsibdir.)erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “II. Mehmed” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
5 kaynak ve 2 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.