biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Devlet & Siyaset
  3. II. Mahmud
Devlet & Siyaset · 1785–1839

II. Mahmud Nizip Savaşı

II. Mahmud (Osmanlı Türkçesi: محمود ثانى Mahmud-u sānī, محمود عدلى Mahmud-u Âdlî; d. 20 Temmuz 1785, İstanbul – ö.

Hayat çizgisi 6 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Erken yıllar1785–1806
Kayıt yok1835–1839
178518101839
Önemli eserler
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

II. Mahmud (Osmanlı Türkçesi: محمود ثانى Mahmud-u sānī, محمود عدلى Mahmud-u Âdlî; d. 20 Temmuz 1785, İstanbul – ö. 1 Temmuz 1839, İstanbul), 30. Osmanlı padişahı ve 109. İslam halifesidir. Osman Gazi ve Sultan İbrahim'den sonra Osmanlı Hanedanı'nın üçüncü ve son soy atasıdır. Son altı Osmanlı padişahından ikisi onun oğlu, dördü ise torunudur.

Tahtta kaldığı 31 yıl, Osmanlı tarihinin siyasi açıdan en bunalımlı dönemlerinden biridir. Balkanlar'da imparatorluğun dağılma sürecini başlatan Sırp ve Yunan isyanları; Rus, İngiliz ve Fransız donanmalarının Navarin'de Osmanlı donanmasını imha etmesi ve asi ilan ettiği Mısır Valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa'nın ordularının Suriye ve Anadolu'yu geçerek Kütahya'ya kadar gelmeleri gibi olaylar ile karşı karşıya kalan Sultan II. Mahmud, bir diğer taraftan gerçekleştirdiği reformlarla imparatorluğun çehresini değiştirerek Osmanlı modernleşmesinin temellerini atmış, ölümünden dört ay sonra ilan edilen Tanzimat Fermanı'na giden yolun hazırlayıcısı olmuştur. Hükümdarlığı dönemindeki icraatları nedeniyle bazıları kendini devleti tekrar ihya etmek üzere her yüzyılda bir gelmesi beklenen müceddid olarak kabul edip "büyük" sıfatıyla yâd etmiş; muhalifleri ise yaptığı reformlardan dolayı "gâvur padişah" olarak nitelendirmişlerdir. Siyaseten (yargılamasız) idam yetkisini kullanan son padişahtır.

02

Nizip Savaşı

—Nizip Savaşı

İngiltere ile yapılan Baltalimanı Ticaret Anlaşması ile İngiltere'nin siyasi desteği sağlanmıştı. Zaten Osmanlı ordusundaki reform çalışmaları ciddi anlamda devam etmekte ve yeniden düzenleme sağlanmaktaydı. Mehmet Ali Paşa etrafında örülmekte olan çemberden kurtulmak ümidi ile elinde bulunan yerlerin babadan oğula geçmek üzere kalıtsal valiliğini istedi. Bunun dışında İstanbul'a göndermek zorunda olduğu vergiyi göndermemekle birlikte bağımsızlığını ilan etti. Sultan Mahmud, Mehmet Ali Paşa'ya karşı savaşa girişilmesi için 21 Nisan 1839'da emir verdi. İki ordu Fırat nehrinin ötesinde Nizip'te karşılaştı.

Osmanlı ordusunun başında orduyu modernleştirme çabaları içerisinde Avrupa'dan getirtilen Prusyalı 3 subay bulunuyordu. Bir cuma günü Prusyalı subaylar, Osmanlı ordusu Mısır ordusunu yenecek bir durumdayken hemen muharebeye girilmesi için başkomutan Hafız Paşa'ya tavsiyede bulundular. Fakat orada bulunan ulema, Cuma günü harp yapılmasının şer'an caiz olmadığını ileri sürdüler. Ertesi gün Prusyalı subaylar bir gece baskını yapılmasını tavsiye ettiler. Ulema bu seferde ansızın gece haydut gibi baskın yapılmasının padişahın askerlerinin şanına yakışmayacağını ileri sürdüler. Bu esnada İbrahim Paşa ordusu Osmanlı ordusunu kuşatacak bir konum kazandı. 29 Haziran'da başlayan Mısır ordusu saldırısı sonucu Osmanlı ordusu 4 saat içinde perişan oldu. Harp meydanında binlerce ölü on binlerce esir ve 160 parça top bırakıldı. Bir defa daha İbrahim Paşa kuvvetlerine Anadolu ve İstanbul kapıları açılmıştı. Sultan Mahmud, 1 Temmuz 1839'da mağlubiyet haberinin İstanbul'a varmasından birkaç gün önce öldü.

II. Mahmud · diğer bölümler

← II. Mahmud profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1807

    Sarayın hat hocalarından Kebecizâde Mehmet Vasfî Efendi'den sülûs, nesih dersleri almış; şehzadeliğinin son yıllarında 1807'de bir hilye yazarak icâzet almaya hak kazanmıştı.

    Önemli eserler tek kaynak
  2. 1808

    Alemdar Mustafa Paşa 28 Temmuz 1808'de 15 bin kişilik ordusu ile Sultan III.

    Önemli eserler tek kaynak
  3. 1810

    1810'da Ruslar ikinci defa Silistre kalesini kuşatmışlardı.

    Önemli eserler tek kaynak
  4. 1811

    1811'de Napolyon Ruslara savaş açınca Osmanlı sınırındaki Rus baskısı azaldı, bir rahatlama oldu.

    Önemli eserler tek kaynak
  5. 1812

    Ruslarla 28 Mayıs 1812'de Bükreş Anlaşması yapıldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  6. 1813

    30 Ekim 1813'te Hurşit Ahmet Paşa Belgrad'a girdi.

    Önemli eserler tek kaynak
  7. 1820

    Mahmud, İran'a savaş ilan etti (Ekim 1820).

    Önemli eserler tek kaynak
  8. 1821

    1821 yılında Yunan âsilerin Mora'daki sivil Türkler'i kılıçtan geçirmeleri üzerine II.

    Önemli eserler tek kaynak
  9. 1826

    Özellikle 1826’da Yeniçeri Ocağı’nı kapattıktan sonra kendini daha güçlü hisseden Sultan Mahmud ömrünün son yıllarında merkezî idare ve hükûmet teşkilatında büyük düzenlemelere giderek “modern” bir devlet teşkilatı ve bürokrasisi kurmaya çalıştı.

    Önemli eserler tek kaynak
  10. 1827

    Lord Cochrane ve Sir Richard Church gibi İngiliz generallerinin komutasındaki Yunanlar, tamamen ezilmişler; isyan Mısır ordusu tarafından tamamen bastırılmıştı ki 20 Ekim 1827'de Navarin faciası oldu.

    Önemli eserler tek kaynak
  11. 1828

    Navarin faciasının hemen akabinde 1828'de Rusya da Yunanistan ile ilgili istekleri kabul ettirmek için Osmanlı Devletine savaş açtı.

    Önemli eserler tek kaynak
  12. 1830

    Charles de 1830 yılında da Cezayir'i işgal etti.

    Önemli eserler tek kaynak
  13. 1831

    1831'de Suriye'ye karşı karadan ve denizden bir sefere girişti.

    Önemli eserler tek kaynak
  14. 1833

    Ocak 1833'te İbrahim Paşa, Bursa'ya bir adımlık mesafedeki Kütahya'ya varmıştı.

    Önemli eserler tek kaynak
  15. 1834

    Mahmud 1834 yılında Divan-ı Hümayunu lağvetti.

    Önemli eserler tek kaynak
04

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

II. Mahmud Alemdar Mustafa Paşa Hüsrev Paşa I. Abdülhamid I. Mahmud I. Selim II. Selim III. Selim IV. Mustafa
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • II. Mahmud hayat hikâyesinde anıyor Alemdar Mustafa Paşa

    “Selim yanlısı olan Rusçuk ayanı Alemdar Mustafa Paşa'nın yanına sığınmışlardı.”

  • II. Mahmud hayat hikâyesinde anıyor Hüsrev Paşa

    “Başkanlığına eski seraskerler Koca Hüsrev Paşa'nın getirildiği meclis beş üyeden oluşmaktaydı.”

  • II. Mahmud hayat hikâyesinde anıyor I. Abdülhamid
  • II. Mahmud hayat hikâyesinde anıyor I. Mahmud
  • II. Mahmud hayat hikâyesinde anıyor I. Selim
  • II. Mahmud hayat hikâyesinde anıyor II. Selim
  • II. Mahmud hayat hikâyesinde anıyor III. Selim
  • II. Mahmud hayat hikâyesinde anıyor IV. Mustafa
05

Kaynaklar

6kaynak kaydı
2farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
15zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - II. Mahmud
    tr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Robert Mantran (Haziran 1995). Osmanlı İmparatorluğu Tarihi 2. II. Mahmut ve İktidardaki Kararsızlıkları. ADAM. ss. 27-31.  |erişim-tarihi= kullanmak için |url= gerekiyor (yardım)
    erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Bardakçı, Murat (16 Kasım 2003). "Kısır hükümdar, halkı sevinsin diye baba olduğunu ilan etti". Üçüncü Selim, 1789'da Osmanlı tahtına geçtiği sırada devlet perişan bir haldeydi. Halk, yenilgilerle sonuçlanan savaşlar ve...
    hurriyet.com.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Sakaoğlu, 2005.s.460.
    erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Yüksel, Ahmet (2013). II. Mahmud Devrinde Osmanlı İstihbaratı. İstanbul: Kitap Yayinevi. ISBN 978-605-105-113-0.
    erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Robert Mantran, Osmanlı İmparatorluğu Tarihi (XIX.Yüzyılın Başlanndan Yıkılışa), II, Çev. Server Tanilli, Adam Yay., İstanbul 2002, s. 34.
    erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “II. Mahmud” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

06

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    6 kaynak ve 15 olayla ilk kayıt.

07

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
08

Buradan nereye?

aynı alan · devlet & siyaset

Celâl Bayar

Ekonomist ve siyasetçi · 1883–1986

aynı alan · devlet & siyaset

III. Mehmed

Devlet & Siyaset · 1566–1603

aynı alan · devlet & siyaset

Bumin

Devlet & Siyaset

Devlet & Siyaset alanındaki tüm profiller →