biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Kültür & Sanat
  3. İbrahim Temo
Arnavut asıllı Osmanlı siyasetçi, doktor · 1865–1945

İbrahim Temo Eserleri

İbrahim Temo (d. 22 Mart 1865, Struga, Osmanlı Devleti - ö. 5 Ağustos 1945, Mecidiye, Köstence, Romanya), Arnavut asıllı Osmanlı siyasetçi, doktor.

Hayat çizgisi 6 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Kayıt yok1921–1945
186519101945
Önemli eserler İlk üretimler Önemli eserler İlk üretimler Önemli eserler Miras Önemli eserler İlk üretimler Önemli eserler
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

İbrahim Temo (d. 22 Mart 1865, Struga, Osmanlı Devleti - ö. 5 Ağustos 1945, Mecidiye, Köstence, Romanya), Arnavut asıllı Osmanlı siyasetçi, doktor.

Hem Arnavutluk, hem Türkiye, hem de Romanya'nın tarihine ait bir siyasi kişiliktir. Türkiye'nin o zamana kadarki en önemli siyasi oluşumu olan İttihat ve Terakkî Cemiyeti’nin öncülü İttihad-ı Osmânî Cemiyeti kurucularından birisi olarak üstlendiği tarihi rol, onun en önemli kimliğidir.

Osmanlıcılık idealine inanmış bir aydın olan Temo, cemiyetin kuruluşundan altı yıl sonra II. Abdülhamid’in baskısından kaçıp Romanya’ya gitmiş; orada Jön Türk hareketinin Rumeli teşkilatını kurmuştur. Meşrutiyet öncesinde Romanya’da Jön Türk hareketini yaymaya çalışırken ülkedeki Arnavut örgütlerini Başkim adı altında birleştirdi. Meşrutiyet’in ilanından sonra İstanbul’a döndüğünde ise kuruluş hedefinden uzaklaştığını düşündüğü İttihat yönetimine karşı Osmanlı Demokrat Fırkası’nı kurarak muhalefet etti ve nihayet 1911’de bir daha dönmemek üzere Romanya’ya yerleşti. Romanya’da göz doktorluğunu sürdürmenin yanı sıra Rumen siyasî hayatına katılan Temo’nun tıbbi ve siyasî konularda eserleri vardır.

02

Eserleri

—Eserleri
  • Aile Tabibi (İstanbul 1308);
  • Tagaddî ve Devâm-ı Hayat
  • Kuduz Hastalığı Üzerine Varaka-i İmtihâniyye
  • Tabâbet-i Avam ve Hıfz-ı Sıhhat
  • Atatürk'ü Niçin Severim
  • İttihad ve Terakkî Cemiyeti'nin Teşekkülü ve Hidemât-i Vataniyye
  • İnkılâb-ı Millîye Dair Hâtırâtım

İbrahim Temo · diğer bölümler

← İbrahim Temo profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1865

    22 Mart 1865, Struga, Osmanlı Devleti - ö.

    Önemli eserler tek kaynak
  2. 1884

    Türkçe ile birlikte biraz Fransızca ve Arapça öğrendikten sonra İstanbul’a gitti (1884).

    Önemli eserler tek kaynak
  3. 1888

    Ahırkapı’daki Tıp İdâdîsi’ne başladıktan sonra ekonomik güçlükler nedeniyle yatılı okumak üzere Kuleli Askerî Tıbbiye İdâdîsi’ne geçti; ardından Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane’ye kaydoldu (1888).

    İlk üretimler tek kaynak
  4. 1889

    Daha sonra İttihat ve Terakkî Cemiyeti adını alacak olan “İttihâd-ı Osmanî Cemiyeti”’ni arkadaşları ile birlikte Haziran 1889’da gizli bir örgüt düzeyinde kurdu.

    Önemli eserler tek kaynak
  5. 1890

    1890’da yaz tatilini geçirmek üzere gittiği Ohri’de bir ihbar üzerine tutuklanarak İstanbul’a getirildi.

    Önemli eserler tek kaynak
  6. 1896

    bir yıl süreyle Bükreş hastahanelerinde çalışıp Romanya’da doktorluk yapabilmek için girdiği imtihanları kazandıktan sonra Türk nüfusunun yoğunlukta bulunduğu Dobruca’nın Mecidiye kasabasında doktorluğa başladı (Aralık 1896).

    İlk üretimler tek kaynak
  7. 1898

    1898 yılında örgütün Arnavutluk’taki kollarının kurulmasında da katkıda bulundu; Paris, Cenevre ve Kahire şubeleri ile sürekli temas halinde oldu.

    Önemli eserler tek kaynak
  8. 1902

    1902-1903 yıllarında altı ay süreyle göz hastalıkları ihtisasını tamamlamak üzere Paris’te kaldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  9. 1904

    Abdülhamid’e karşı düzenlediği başarısız bombalı suikast girişimlerinde aktif rol aldı (1904).

    Önemli eserler tek kaynak
  10. 1906

    Jön Türkler’in önemli bir bölümü Terakkî ve İttihat Cemiyeti adı altında yeniden teşkilâtlanınca yeni örgütün Köstence’deki Romanya merkez şubesinin başına geçti (1906).

    Miras tek kaynak
  11. 1907

    1907'de Paris'te gerçekleşen Jön Türk kongresinden sonra Rumeli şubesi Manastır, Kosova, Selanik'teki askeri kuvvetler içinde propaganda faaliyetlerini yoğunlaştırdı; gazete, broşür ve mektuplarla bir ihtilal süreci başlattı.

    Önemli eserler tek kaynak
  12. 1909

    1909 yılında Osmanlı Demokrat Fırkası'nıın kuruluşuna önderlik edip başkanlığa seçildi.

    Önemli eserler tek kaynak
  13. 1911

    Meşrutiyet’in ilanından sonra İstanbul’a döndüğünde ise kuruluş hedefinden uzaklaştığını düşündüğü İttihat yönetimine karşı Osmanlı Demokrat Fırkası’nı kurarak muhalefet etti ve nihayet 1911’de bir daha dönmemek üzere Romanya’ya yerleşti.

    Önemli eserler tek kaynak
  14. 1914

    Yaşamını sürdürdüğü Mecidiye'de şık adlı Türkçe bir gazete yayımlamaya başladıysa da (Şubat 1914) fazla devam ettiremedi.

    İlk üretimler tek kaynak
  15. 1920

    Romanya'ya döndükten sonra Liga Poporului (Ahali Fırkası)'ye katılan İbrahim Temo, bu partiden Caliacra senatörü olarak 1920-1922 yıllarında Romanya Parlamentosu'nda görev yaptı.

    Önemli eserler tek kaynak
04

Üretimleri

ESER Aile Tabibi (İstanbul 1308);

Aile Tabibi (İstanbul 1308);

eser
ESER Tagaddî ve Devâm-ı Hayat

Tagaddî ve Devâm-ı Hayat

eser
ESER Kuduz Hastalığı Üzerine Varaka-i İmtihân...

Kuduz Hastalığı Üzerine Varaka-i İmtihâniyye

eser
ESER Tabâbet-i Avam ve Hıfz-ı Sıhhat

Tabâbet-i Avam ve Hıfz-ı Sıhhat

eser
ESER Atatürk'ü Niçin Severim

Atatürk'ü Niçin Severim

eser
ESER İttihad ve Terakkî Cemiyeti'nin Teşekkül...

İttihad ve Terakkî Cemiyeti'nin Teşekkülü ve Hidemât-i Vataniyye

eser
ESER İnkılâb-ı Millîye Dair Hâtırâtım

İnkılâb-ı Millîye Dair Hâtırâtım

eser
05

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

İbrahim Temo Abdullah Cevdet I. Abdülhamid II. Abdülhamid
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • İbrahim Temo hayat hikâyesinde anıyor Abdullah Cevdet

    “Abdullah Cevdet'in İstanbul'da İçtihad dergisini bu alfabe ile çıkarmasını istediyse de bu düşünce uygulanamadı.”

  • İbrahim Temo hayat hikâyesinde anıyor I. Abdülhamid
  • İbrahim Temo hayat hikâyesinde anıyor II. Abdülhamid
06

Kaynaklar

6kaynak kaydı
6farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
15zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - İbrahim Temo
    tr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Hasan Kaleshi: Temo, Ibrahim 19 Mart 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. In: Biographisches Lexikon zur Geschichte Südosteuropas. Band 4. München 1981, S. 282–286
    biolex.ios-regensburg.de · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Bilgin Çelik, Üç Kimlikli Bir JönTürk Aydını: Dr. İbrahim (Ethem) Temo, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Cilt: 12, Sayı: 1, Yıl: 2010" (PDF). 20 Kasım 2015 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlend...
    arşiv · www.sbe.deu.edu.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Bilgin Çelik, İbrahim (Ethem) Temo ve Romanya'daki Faaliyetleri, History Studies Cilt 2/2 Yıl 2010" (PDF). 20 Kasım 2015 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Kasım 2015.
    arşiv · www.historystudies.net · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Şükrü Hanioğlu, İbrahim Temo, Türk Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi Cilt 21, Yıl 2000" (PDF). 21 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 20 Kasım 2015.
    islamansiklopedisi.info · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Gazmend Shpuza, Doktor Temo’nun Atatürk Hakkında İmajı, Ankara Üniversitesi Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi Cilt 4 Sayı 13, Yıl 1994
    dergiler.ankara.edu.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “İbrahim Temo” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

07

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    6 kaynak ve 15 olayla ilk kayıt.

08

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
09

Buradan nereye?

aynı alan · kültür & sanat

Mehmet Nuri Güneş

Türkiye Kürdü siyasetçi · d. 1953

aynı alan · kültür & sanat

Nazif Kayacık

Asker · 1872–1951

aynı alan · kültür & sanat

Muzaffer Çakmaklı

Kültür & Sanat · d. 1952

Kültür & Sanat alanındaki tüm profiller →